Hoogmoed maakt het onwaarschijnlijke zelfs waarschijnlijk
© de Volkskrant

Hoogmoed maakt het onwaarschijnlijke zelfs waarschijnlijk

Boek (non-fictie) - De moeder van Ramses

Zo moeder, zo zoon. Bij leven was Ramses Shaffy een legende en daarna werd hij het nog meer. Alles wat de zanger, acteur en levenskunstenaar deed, riep associaties op met exotische avonturen.

De moeder van Ramses - Leven als een losbandige tsarendochter

non-fictie
Sylvester Hoogmoed
Prometheus
252 pagina's; €19,99

Zo moeder, zo zoon. Want het leven van zijn moeder moet nog exotischer en avontuurlijker zijn geweest, en vooral bizarder. Alexandra Thérèse Wysocka heette ze, ze was van adellijke Pools-Russische afkomst en beweerde groothertogin Olga Romanova te zijn, de oudste dochter van de laatste Russische tsaar Nicolaas II. Adellijk of niet - het weerhield haar er niet van zoon Ramses op jonge leeftijd af te staan en daarna een eigen leven te leiden. De eerste zeven jaar van zijn leven woonde Ramses bij zijn moeder in Cannes, daarna ging hij naar familie en vervolgens naar een tehuis en een pleeggezin.

Het boek is non-fictie maar laat zich lezen als een spannende, hooguit iets te gedetailleerde avonturenroman

Over Alexandra Wysocka schreef journalist Sylvester Hoogmoed De moeder van Ramses, met als ondertitel 'Leven als een losbandige tsarendochter'. Hoogmoed publiceerde in 2011, twee jaar na Shaffy's dood, zijn biografie We zien wel! Daarin liet hij de lezer alvast kennismaken met deze wonderlijke moeder. Na het verschijnen van de biografie dook in een Utrechts advocatenkantoor een koffertje op met daarin allerlei brieven, kaarten en foto's, afkomstig van Wysocka. Hoogmoed besloot dieper in de wereld van deze markante dame te duiken.

Het boek is non-fictie maar laat zich lezen als een spannende, hooguit iets te gedetailleerde avonturenroman. Wysocka was altijd onderweg of op de vlucht. Ze leefde zowel in luxe hotels als in familiepensions, waar ze onbetaalde rekeningen achterliet, en daar vaak mee weg kwam doordat ze connecties had in hoge kringen en haar invloed als tsarendochter aanwendde. Niettemin werd ze vanwege oplichterij ook meerdere keren veroordeeld en verbleef ze korte tijd in de gevangenis.

Hoogmoed vertelt soepel over dit leven vol mystificaties en maakt het onwaarschijnlijke zelfs waarschijnlijk, vooral door zijn bronnen en uitvoerige documentatie. 'Ik omhels je met heel mijn hart, dierbare, beminde zoon. We zullen samen zijn', schreef ze in een van haar brieven. Hoogmoed constateert terecht dat zo'n liefdesbetuiging niet meer was dan een holle frase. Ramses, in 1933 geboren uit haar relatie met de Egyptische consul Ramsès Chaffey Bey, was niet meer dan een figurant in haar leven.

Eén keer heeft ze hem op het toneel gezien, in 1965, toen hij speelde in De Meeuw van Tsjechov. Niet toevallig een stuk dat gaat over een getroebleerde moeder-zoonverhouding.