Wopke Hoekstra staat meteen midden in de storm
© ANP

Wopke Hoekstra staat meteen midden in de storm

Uw politieke nieuwsbrief

Goedemiddag. Wopke Hoekstra krijgt geen tijd om te wennen op het Binnenhof. Hij staat meteen midden in een snel aanzwellende politieke storm.

Intussen had Halbe Zijlstra een boodschap aan alle Europese hoofdsteden.

Hier zijn uw Dagkoersen, die u ook elke werkdag per e-mail kunt ontvangen. Regel het heel eenvoudig hier.

DEBAT VAN DE DAG
De dividendbelasting...

Nu al twee weken hangt de vraag als een donderwolk boven het nieuwe kabinet: waarom wordt de dividendbelasting eigenlijk afgeschaft?

In de coalitie zeggen ze het wel te weten: de afschaffing houdt bedrijven in Nederland, het is goed voor het vestigingsklimaat, het voorkomt dat banen wegsijpelen; dat zijn de redenen die de coalitiefracties aanvoeren. Of dat werkelijk zo is, is 'een gok', zei VVD-fractievoorzitter Dijkhoff vorige week. Of 'een inschatting', zoals CDA-leider Buma zei.

Premier Rutte was in het debat over de Regeringsverklaring veel stelliger. Niet afschaffen is volgens hem onverantwoordelijk en bovendien 'een groot risico'. Nederland zou zichzelf schade toebrengen met het oog op het vestigingsklimaat.

Vrijwel alle oppositiepartijen vinden dit 'grote onzin'. Ze beschouwen afschaffing als een 'cadeau van 1,4 miljard voor buitenlandse beleggers'. De oppositie haalt daarbij de economisch adviseur van het kabinet aan. Het Centraal Planbureau stelt dat afschaffing alleen een negatief effect heeft, namelijk dat de schatkist 1,4 miljard euro belastinginkomsten verliest. Een positief effect kan het bureau niet berekenen. Noch de werkgelegenheid noch het vestigingsklimaat gaat er volgens het CPB op vooruit.

En zo heeft de dividendbelasting zich in rap tempo ontwikkeld tot de voornaamste splijtzwam tussen coalitie en oppositie. Voor de oppositie is het een prachtig symbool voor de 'principieel verkeerde keuzes' die het kabinet hier en daar maakt. In de woorden van SP-Kamerlid Renske Leijten, vandaag in de Financiële Beschouwingen: 'Is het de juiste keuze om 1,4 miljard euro aan aandeelhouders te geven als er nog stakende leraren zijn en kinderen die naar de voedselbanken moeten?'

...en de onbewogen minister

De nieuwe minister van Financiën die vandaag zijn debuut maakt, Wopke Hoekstra, verzet zich tegen die redenering. 'Ik vind de koppeling niet juist', zei hij vandaag. 'We trekken ruim 700 miljoen euro uit voor het basisonderwijs.' Onder alle kritiek vanuit de oppositiebankjes blijft hij vooralsnog tamelijk stoïcijns. 'Zo'n regeerakkoord is een ingewikkeld bouwwerk. U snapt toch ook wel dat ik er als minister van Financiën niet even één kaart uit kan trekken?'

De stand van zaken nu: vanmiddag bevestigde premier Rutte per brief nogmaals aan de Tweede Kamer dat hij heilig gelooft in het heilzame effect van de afschaffing: goed voor het vestigingsklimaat, goed voor de werkgelegenheid. Hij gaat niet in op het verzoek om bekend te maken met welke lobbyisten hij over het plan heeft gesproken. 'Mijn gesprekspartners moeten erop kunnen rekenen dat onze gesprekken in beginsel vertrouwelijk zijn.'

In de komende uren mag Hoekstra dat standpunt verdedigen in het vervolg van de Financiële Beschouwingen. Al zal daar zeker niet het laatste woord worden gesproken, want op initiatief van GroenLinks-leider Klaver is er volgende week ook alweer een nieuw debat gepland. Maar dan met Rutte zelf erbij. En dat is dus ongeacht de antwoorden die Hoekstra vanavond nog zal geven.

Waarmee de boodschap van de oppositie duidelijk is: dit vuur moet zo lang mogelijk aan blijven.

AANVARING VAN DE DAG
Arib-Kuzu

Intussen wil het maar niet boteren tussen Kamervoorzitter Khadija Arib en Denk-voorman Tunahan Kuzu. Arib uitte eerder kritiek op de omgang van Denk met andere Kamerleden met een migratieachtergrond. De partij vraagt graag  hoofdelijke stemmingen aan over kansloze moties: voor het extra beveiligen van moskeeën of 'een actieplan' tegen etnisch profileren, of het omgooien van de parlementaire agenda voor het Suikerfeest. Kamerleden met een niet-Westerse achtergrond die tegenstemmen, worden door Denk vervolgens op Facebook te kijk gezet als hypocrieten. 'Niet chic' was daarop eerder dit jaar Aribs commentaar, waarna Kuzu zich met kracht tegen haar herverkiezing als Kamervoorzitter verzette.

Gisteravond ging het opnieuw mis, nadat Arib met enige tegenzin het woord gaf aan Kuzu, in debat met staatssecretaris Knops van Koninkrijksrelaties:
'Laatste vraag, maar het hoeft niet.'

Kuzu: 'Het hoeft niet, maar ik wil toch een punt van orde maken. Ik merk bij u een bepaalde irritatie.'

Arib: 'Ach, hou toch op met dit soort opmerkingen!'

Kuzu: 'U bent de hele dag een debat aan het voorzitten. Ik snap dat u vermoeid bent, maar ik vraag u toch wel om normaal een debat te kunnen voeren met de staatssecretaris.'

Arib: 'En ik vraag u om met respect tegen mij te spreken. Nee, u krijgt niet het woord. En als iemand hier vermoeid is, dan bent u het wel. Ik zou zeggen: ga lekker naar huis om uit te rusten.'

Waarna Kuzu woedend reageerde, maar daarmee niet het stenogram haalde. Want Arib maakte maximaal gebruik van dat ene voorrecht dat haar in elke discussie een voorsprong geeft: de macht over de microfoons. Die van Kuzu bleef uit. Met een 'ik bepaal wie hier het woord krijgt', beslechtte zij de woordenwisseling. Althans voor even.

SPEECH VAN DE DAG
Halbe Zijlstra over de EU

Hier en daar werd met zorg gesproken over de benoeming van VVD'er Halbe Zijlstra tot minister van Buitenlandse Zaken: wat wist hij daar nou van? Spreekt hij zijn talen wel? En wat zou het betekenen dat Zijlstra vooral het 'Nederlands belang' voorop wil stellen in het buitenlands beleid. Wordt dat schuilen achter de dijken?

Vandaag greep Zijlstra zijn speech tot de EU-ambassadeurs in Den Haag aan om diplomatiek Europa gerust te stellen. Hij beloofde onverminderde steun aan de missies in Mali, Irak en Afghanistan: 'Allereerst omdat we onze beloften nakomen. Maar ook, en vooral, omdat we ervan overtuigd zijn dat deze missies een cruciale bijdrage leveren aan vrede en stabiliteit bij onze naaste buren en dus rechtstreeks het Europese en Nederlandse belang dienen.'

Vervolgens ontstak hij in een liefdesverklaring aan 'het fascinerende project' Europese Unie. 'Ik realiseer me dat voor de jongere generaties de woorden Never again, Nie wieder Krieg, plus jamais ça een andere betekenis hebben dan voor ons. Of voor onze ouders.  Maar waar ter wereld vind je nóg een groep van 28 vrije naties waar fundamentele vrijheden en mensenrechten geëerbiedigd worden? Een heel continent waar journalisten zonder angst hun werk kunnen doen en de gezagsdragers ter verantwoording kunnen roepen? Waar rechters onafhankelijk zijn en in alle vrijheid een billijk oordeel kunnen vellen?' 

Hij eindigde met het verzoek aan de ambassadeurs om een boodschap over te brengen aan alle Europese hoofdsteden: 'Ik ben een geopolitieke realist. Bij een realistisch buitenlandbeleid kijken we naar wat haalbaar is in plaats van naar wat wenselijk is. Laten we dus voortbouwen op wat we bereikt hebben. Laten we samen werken aan een sterker en beter Europa.'

Bert Koenders had het gezegd kunnen hebben.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.