Halbe Zijlstra juicht Mark Rutte toe.
Halbe Zijlstra juicht Mark Rutte toe. © ANP

Weinig genegenheid in eerste debat Rutte III-oppositie

Uw politieke nieuwsbrief

Goedemiddag.
Vandaag het debat dat eens moest komen: Rutte III contra de nieuwe oppositie. Twee kampen die elkaar nauwelijks willen naderen.

Hier zijn uw Dagkoersen. Eenvoudig in uw mailbox te krijgen als u hier een vinkje zet.


DEBAT VAN DE DAG
Rutte III - oppositie

De eerste confrontatie in de Tweede Kamer tussen Rutte III en de oppositie-vanaf-26-oktober laat zien waarom de formatie zo enorm lang duurde. De tegenwind van de breed geschakeerde oppositie zal de komende jaren de band tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie voortdurend op de proef stellen. De gedetailleerde afspraken, vastgelegd in hun regeerakkoord, blijken ervoor te moeten zorgen dat de vier coalitiegenoten niet tegen elkaar worden uitgespeeld.

Dat zal nog lastig worden voor Rutte III, denkt verslaggever Joost de Vries, die het debat op de voet volgde (hier terug te lezen). Hij constateert een ongelijk speelveld voor de vier coalitiepartijen. Van de SGP zal dit kabinet weinig weerwerk krijgen waardoor Rutte (VVD) en Buma (CDA) op de rechterflank alleen wat te duchten hebben van de PVV en Forum voor Democratie. Aan Segers (CU) en vooral Pechtold (D66) wordt daarentegen vanaf links van liefst zes kanten getrokken.

THEMA VAN DE DAG
Rutte III en het klimaat

D66 en ChristenUnie kunnen hun vingers aflikken bij wat in het regeerakkoord staat onder het kopje 'Klimaat en energie'. Leg het VVD-verkiezingsprogramma ernaast en zie dat er nul overeenkomst is. Maar in Etten-Leur stelde chef politiek Raoul du Pré vast: Mark Rutte blijkt een Transformer: van dieselauto naar... tja wat? In ieder geval iets groens.

Het nieuwe kabinet wil verder gaan dan de EU, en als het even kan zelfs verder dan 'Parijs'. De VVD bakte in de campagne hoegenaamd niets van het thema klimaat en kreeg een zware onvoldoende van het Planbureau voor de Leefomgeving dat enkele verkiezingsprogramma's doorlichtte op 'groenheid'.

Maar nu constateert politiek columnist Ariejan Korteweg: zo groen als in dit regeerakkoord was de VVD nog nooit. Er komt een minister van Klimaat, zei informateur Zalm vandaag, met een eigen budget en staf om de torenhoge groene ambities van Rutte III waar te maken. De, waarschijnlijk, D66'er is desondanks niet te benijden, want hij of zij moet met de handen op de rug het bijna onmogelijke nu voor elkaar krijgen voor 2030.

NIET IN REGEERAKKOORD
Publieke topsalarissen

De PvdA viel over deze zin in het regeerakkoord: 'Het beloningsniveau bij de overheid moet zodanig zijn dat hoogwaardige en schaarse specialisten in dienst kunnen worden genomen.' Conclusie van PvdA-leider Asscher: schandelijk! Het nieuwe kabinet gaat de topsalarissen in de (semi-)publieke sector niet verder aanpakken.

Het wetsvoorstel van PvdA-minister Plasterk dat regelt dat niet alleen bestuurders, maar alle medewerkers voortaan niet meer mogen verdienen dan een minister (181 duizend euro), laat Rutte III op de plank liggen. Dan dien ik het in als initiatiefwet, zegt PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk.

MIST IN REGEERAKKOORD
Ontwikkelingsgeld

Begrotingen van de overheid, al die geldstromen in het regeerakkoord: ook de specialisten rondom het nieuwe kabinet kunnen het niet meer volgen als het om ontwikkelingsgeld gaat. Verslaggever Natalie Righton wel. Ze prikte door alle verhullende teksten heen en ontdekte: het budget voor Ontwikkelingssamenwerking gaat helemaal niet met een miljard euro omhoog. Ook niet met 1,8 miljard, zoals hier en daar opduikt. Het blijkt 127 miljoen te zijn.

Het is nauwelijks na te vertellen, maar het komt er grofweg op neer dat wat een verhoging van het budget lijkt, een eenmalige pot plamuur is om de gaten in de begroting van voorbije jaren te dichten. Een begroting waarop al was bezuinigd. Een bezuiniging die niet ongedaan wordt gemaakt. Toch feest bij ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind, want de 127 miljoen in de plus is toch maar mooi een trendbreuk. Daardoor komt het budget op 4,6 miljard euro. Vrij veel als je bedenkt dat de VVD 1,9 miljard in gedachten had.

OOK DAT NOG
Ze was tien jaar en acht maanden de secretaresse van Geert Wilders. Nu stapt Daphne Rozenboom over naar Khadija Arib, de PvdA-dame die Kamervoorzitter is en dat, vanwege haar dubbele nationaliteit, van Wilders helemaal niet zou mogen zijn. Lees over deze opmerkelijke transfer in Binnenskamers.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.