Teruglezen - Rutte belooft: bezuiniging niet ten koste van wijkverpleging

De beurt was vandaag aan premier Rutte om zijn nieuwe kabinet en het regeerakkoord te verdedigen in de Tweede Kamer. Het linkerdeel van de oppositie viel hem aan op de inkomensverdeling en het klimaatbeleid, het rechterdeel op het immigratiebeleid. Slechts op één punt wist de voltallige oppositie het kabinet te bewegen tot een concrete toezegging: er zal niet worden bezuinigd op de wijkverpleegkundigen.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. 'Wijkverplegers worden ontzien'

    Zo slaagde de oppositie er bij deze aftrap van het derde kabinet-Rutte niet in een bres te slaan in de verdedigingswal van de coalitie. Het kabinet kan met een ongewijzigd regeerakkoord aan de klus beginnen.

    Op één punt na: Rutte capituleert voor de massieve oppositie tegen mogelijke bezuinigingen op de wijkverpleging. Alle negen oppositiefracties – 74 zetels sterk - schaarden zich vandaag achter de motie-Asscher die het kabinet oproept af te zien van dat plan.

    Rutte omarmde die motie vanavond in grote lijnen. Hij sluit niet uit dat in de onderhandelingen met de sector maatregelen worden afgesproken ‘om verspilling of inefficiency tegen te gaan’. Maar daarop volgde zijn uitdrukkelijke toezegging dat zo'n bezuiniging 'niet ten koste mag gaan van wijkverpleegkundigen of de ouderen die zij verzorgen'.

    Dat is inderdaad de bedoeling, beaamde Asscher, die daarmee de kou uit de lucht haalde. ‘Bedankt daarvoor.’

    Dat gaf premier Rutte de gelegenheid om de Kamer te bedanken. 'Het is mij zeer bevallen, dit debat op het scherp van de snede. Bij verschillende fracties heb ik geproefd dat ze open staan voor constructief overleg. We hebben een eerste resultaat rond de wijkverpleegkundigen.'

    En dan, met gespeelde opluchting: 'Het is altijd spannend, dit debat. Het kabinet-Van Agt II viel bij het opstellen van de Regeringsverklaring, het kabinet-Colijn V bij het debat over die verklaring. Die hobbels zijn we voorbij. We kunnen aan de slag.'

  2. Rutte: schandalige motie Wilders

    Het debat is hervat na de dinerpauze. In razend tempo worstelt premier Rutte zich door de eerder ingediende moties van de Tweede Kamer heen. Tot nu toe heeft hij ze allemaal ontraden. 'Echt onverstandig', 'leidt tot vertraging', 'nu niet doen'. Over die ene van Wilders, om Nederland te deïslamiseren, is zijn oordeel het hardst: 'Ik vraag me af hoe Wilders dat voor zich ziet. Een schandalige motie.'

  3. Plan: driekleur in de Kamer

    Bijna aan het einde van het debat vraagt SGP-leider Van der Staaij aandacht voor zijn motie over de Nederlandse vlag. Samen met Wilders vraagt hij om voortaan een Nederlandse vlag te tonen in de plenaire vergaderzaal van de Tweede Kamer. ‘In veel andere landen is dat een oud gebruik.’

    Dat leidt nog tot enig debat. GroenLinks-leider Klaver: ‘In veel landen hangt er dan ook de Europese vlag bij. Wil de heer Van der Staaij dat ook?’

    Van der Staaij: ‘Parlementen gaan daar verschillend mee om. Mijn pleidooi gaat over de Nederlandse vlag. Niet over de Friese vlag, de Europese vlag of de regenboogvlag.’

    Steun komt onmiddellijk van Denk-voorman Kuzu, wijzend naar de muur boven hem: ‘We kunnen ‘m daar ophangen. We zullen die motie steunen.’

    CDA-voorman Buma is ook voor, maar vraagt zich af of het wel gaat lukken. ‘Het is een heel mooi voorstel. Eerder was de vraag of het wel mocht van de architect. Dat was heel ingewikkeld. Ik hoop dat het nu makkelijker zal zijn. Het lijkt mij heel erg mooi.’

    Vanavond bij de stemmingen moet blijken of de motie een meerderheid krijgt.

  4. Oppositie op de bres voor wijkverpleging

    De voltallige oppositie keert zich tegen toekomstige bezuinigingen op de wijkverpleging. De motie van PvdA-voorman Asscher werd vanavond ook ondertekend door SGP-leider Kees van der Staaij. Daardoor is de hele oppositie, van GroenLinks tot aan de PVV, verenigd in het verzet tegen deze bezuiniging.

    In het regeerakkoord van het nieuwe kabinet staat een voorgenomen bezuiniging van 100 miljoen euro op de wijkverpleging. Eerder vandaag in het debat wilde premier Rutte niet toezeggen dat die niet doorgaat.

    De premier wil ook niet spreken van een bezuiniging, maar van een onderdeel van een nog te sluiten zorgakkoord om de oplopende zorgkosten terug te dringen. Het kabinet wil daarover afspraken maken met klinieken, artsen en zorginstellingen. ‘Het zou raar zijn om één sector bij voorbaat uit te sluiten van een nog te sluiten hoofdlijnenakkoord’, aldus de premier.

  5. Buma en Pechtold zoeken overleg

    Een opvallend verzoenende bijdrage in tweede termijn van CDA-leider Buma. Nadrukkelijk reikt hij de hand aan de oppositie voor de komende jaren. ‘Ieder voorstel dat een verbetering is, vanuit de Kamer of daarbuiten, zullen we serieus nemen. Ongeacht de partij die het voorstelt. Ik begrijp dat de heer Klaver volgende week de minister van Economische Zaken en Klimaat al ontvangt. Dat is eerder dan ik een van mijn eigen bewindslieden ontvang.’

    Ook stelt hij vast dat zelfs de PVV niet van plan lijkt om het vertrouwen nu al op te zeggen in het hele kabinet. ‘Dit kabinet lijkt, met alle schrille woorden die gesproken zijn, het vertrouwen van de hele Kamer te krijgen. Dat moet een goed gevoel zijn na dit lange debat.’

    Hij erkent dat het nog lastig genoeg zal worden, met een meerderheid van slechts die ene zetel. ‘Maar daar geldt het adagium van de oude CHU: niet de majoriteit maar de autoriteit. Het is niet de omvang van de steun maar de kracht van het verhaal die bepalend is. En hier ligt een krachtig verhaal.’

    Namens coalitiepartner D66 sluit Alexander Pechtold zich daarbij aan: ‘Die uitgestoken hand, ik merk dat we het concept aan het verkennen zijn. Dat is ook een verplichting. Daar kan iedereen mijn fractie aan houden. Als het kan wil ik de samenwerking zoeken. Als het niet kan, laten we dat op een duidelijke manier blijken.’

  6. Wilders: een regen van moties

    Een regen van moties daalt neer over het kabinet nu Geert Wilders is begonnen aan zijn tweede termijn. De moties van wantrouwen tegen minister Ollongren en staatssecretaris Visser (vanwege hun dubbele nationaliteit) waren al aangekondigd, net als die tegen minister Grapperhaus (vanwege zijn eerdere uitlatingen over het laten terugkeren van Syriëgangers). Maar daar voegt Wilders nog vijf verzoeken aan toe.

    Eén: ‘Stoppen met Ontwikkelingssamenwerking en het geld gebruiken voor verlaging van de AOW-leeftijd naar 65 jaar.’

    Twee: ‘Niet de dividendbelasting afschaffen maar de hypotheekrente-aftrek en de Wet Hillen ongemoeid laten.’

    Drie: ‘Het hele begrotingsoverschot teruggeven aan de belastingbetalers door een huurverlaging plus investeringen in politie en defensie.’

    Vier: ‘De grenzen sluiten voor alle asielzoekers uit islamitische landen, alle Syriërs wegsturen uit Nederland en het geld gebruiken voor afschaffing van het eigen risico en verlaging van de zorgpremie.’

    Vijf: ‘Het verzoek aan het kabinet om het deïslamiseren van Nederland tot doel van beleid te maken.’

    Veel kans maken ze niet. Hooguit zullen sommige moties vanavond de steun krijgen van het Forum voor Democratie.

  7. Kwinkslag hier, pesterijtje daar

    Iets na vijven was premier Rutte klaar met de beantwoording van alle vragen die hem woensdag door de Kamer waren gesteld. Hij sloeg zich er zonder enige moeite doorheen. Met speels gemak begint hij aan zijn derde periode als minister-president. Een kwinkslag hier, een pesterijtje daar: nooit komt hij serieus in de problemen.

    Een belangrijk deel van de oppositie lijkt er ook wel klaar mee te zijn. Vanaf de rechterflank, bevolkt door Wilders en Baudet, is al enige uren geen serieus weerwerk meer gekomen.

    Vanaf 17.30 uur mogen alle fracties nog een keer hun zegje doen. En eventueel moties indienen om het kabinetsbeleid nog wat bij te sturen.

  8. Rutte en Klaver in de clinch over asiel

    Het lijkt alweer een eeuwigheid geleden, maar de afgelopen formatie begon met GroenLinks aan tafel. Totdat het mis liep in de onderhandelingen over het immigratiebeleid. Daarover is na afloop veel gezegd en geschreven. Maar pas vandaag, in dit Kamerdebat, werd glashelder hoe groot het meningsverschil is.

    Steen des aanstoots voor Klaver is het kabinetsplan om, naar het voorbeeld van de Turkijedeal, afspraken te maken met Noord-Afrikaanse landen om asielzoekers terug te nemen. Daarover ontspon zich zojuist het volgende debat tussen Klaver en Rutte:

    Klaver: ‘Hoe stel je vast of iemand veilig is op de plek waar we ‘m naar terug sturen? Hoe gaan we dat per individu toetsen?’

    Rutte: ‘Door afspraken te maken met landen. Die moeten voldoen aan basale voorwaarden zoals de veiligheid. Het moet veilig zijn. Maar het doel is af te komen van een model waarin het aantrekkelijk is aan boord te stappen van een levensgevaarlijk bootje in de hoop dat je aankomt in een Europese haven aan de andere kant.’

    Klaver: ‘Hoe toets je of ze veilig terug kunnen naar Noord-Afrika?’

    Rutte: ‘Kijk naar de afspraken met Turkije. Mensen komen aan in Griekenland. Daar wordt vastgesteld of ze terug kunnen naar Turkije. De heer Klaver zei in de formatie: dat vind ik een brug te ver. Dat is zijn goed recht. Maar het is binnen alle internationale regels. Met andere landen willen we vergelijkbare afspraken maken.’

    Klaver: ‘U wilt dat mensen niet eens meer in Europa komen. Dat ze worden opgepikt en rechtstreeks teruggebracht naar Noord-Afrika. Krijgen al die mensen een individuele toets of het veilig is als ze worden teruggestuurd?’

    Rutte: ‘Het maakt toch niet uit of dat aan boord van een schip gebeurt of aan de kust?’

    Klaver: ‘Zit er dan een klein tribunaaltje op dat schip? Als u het VN-Vluchtelingenverdrag in ere wilt houden, is een individuele toets noodzakelijk en zult u mensen eerst naar de veilige Europese kust moeten halen.’

    Rutte: ‘Maar onze onderhandelingen liepen vast op de vraag of je de asielprocedure kunt verplaatsen naar een veilig derde land. Dat is de essentie van het kabinetsbeleid. De heer Klaver wil dat niet, maar zelfs de meest linkse regeringen in Europa steunen dat idee wel.’

    Klaver: ‘Mensen rechtstreeks terugsturen naar Afrika, dan kan er geen sprake zijn van het respecteren van het VN-vluchtelingenverdrag.’

    Rutte: ‘Nee, zo heb ik het niet gezegd. De kern is dat mensen, onder bescherming van afspraken met een Afrikaans land, daar verder in behandeling kunnen worden genomen. Eventueel kan de eerste marginale toets aan boord van een schip plaatsvinden. Dan doorbreek je het businessmodel van de smokkelaars. Ik snap niet waarom GroenLinks zo bevriend is met die smokkelaars.’

    Klaver, verontwaardigd: ‘Nu gaat u te ver. Ik zou het zeer op prijs stellen als u dit wilt terugnemen.’

    Rutte: ‘Sorry, ik ben misschien iets te hard geweest.’

    Maar die excuses waren niet de inleiding tot overeenstemming. Rutte is vastbesloten, in Europees verband, nieuwe deals te sluiten. Klaver vreest de humanitaire gevolgen. Dat zal de komende jaren zo blijven.

  9. Het klimaat: Rutte belooft overleg

    Het klimaat zal zich de komende jaren ontwikkelen tot een van de belangrijkste discussiepunten tussen kabinet en Kamer. Dat begint vandaag. De linkse oppositiepartijen maken zich zorgen, nu het Planbureau voor de Leefomgeving heeft vastgesteld dat het kabinet z’n eigen doelstellingen dreigt te missen wegens gebrek aan concrete maatregelen.

    CU-voorman Segers toont zich daar niet geheel ongevoelig voor. ‘De oppositie zegt: het glas is half leeg. Je kunt ook zeggen: het glas is half vol. De doelen zijn helder en ambitieus. Maar kunnen wij een uitgestoken hand bieden? Kan het kabinet bijvoorbeeld de route schetsen? Hoe gaan we richting een klimaatakkoord en richting een klimaatwet?’

    Rutte: ‘Een klimaat- en energieakkoord zal de kern zijn van het hele project. Daar gaan we zo snel mogelijk mee aan de slag.’

    Segers: ‘Klopt het dat wij altijd de breedte van de samenleving zullen opzoeken bij het sluiten en het uitvoeren van dat akkoord?’

    Rutte: ‘Jazeker.’

    De vraag is of het snel genoeg zal gaan voor partijen als GroenLinks en de Partij voor de Dieren. Marianne Thieme: ‘Mijn grootste probleem is dat dit kabinet de belangrijkste maatregelen voor zich uitschuift tot na de regeerperiode. Zoals de sluiting van de kolencentrales. Er wordt zelfs pas in 2023 begonnen. Kan dat niet eerder?

    Rutte: ‘Je kunt ze ook morgen sluiten. Maar dat kost heel erg veel geld. We komen met een plan om dit te doen. Maar als we dit niet op een verstandige manier doen, gaan we hier verschrikkelijk veel geld aan uitgeven. Geld dat ik liever aan andere dingen besteed.’

    Klaver is daardoor nog lang niet gerustgesteld. Er lag immers al een voorstel voor een Klimaatwet, van hemzelf en voormalig PvdA-leider Diederik Samsom. Klaver: ‘Hoe gaat dit kabinet om met die klimaatwet?’

    Rutte: ‘Wij gaan met de indieners, GroenLinks en de PvdA, in gesprek. Ik wil kijken of we het eens kunnen worden.’

    Waarop Klaver zijn kans grijpt: ‘Spreken we volgende week af?’

    Dat gaat Rutte net iets te snel: ‘Geef minister Wiebes even de kans om z’n voeten onder het bureau te krijgen.’

    Klaver: ‘Niet te veel tijd. Gas erop!’

    Rutte, lachend: 'Gas erop?’

    Waarna hij uit de school klapt uit de formatie-onderhandelingen. ‘Ik herinner me dat, toen de gesprekken met GroenLinks vastliepen, de leider van GroenLinks wegreed in een grote BMW. En de leider van de VVD naar huis wandelde.’

    Klaver besluit niet te reageren, maar krijgt hulp van D66-leider Pechtold: ‘Ik heb de heer Klaver ook vaak met de bakfiets zien komen, waarmee hij een keiharde aanval op míjn kiezers doet.’

  10. De oppositie is slechts nu en dan solide

    Zo tekent zich halverwege deze tweede dag een duidelijk patroon af: Rutte weet zich geconfronteerd met solide, brede oppositie, maar vooralsnog alleen als het gaat om het inkomensbeleid en de zorg. Daar vinden partijen als PvdA, GroenLinks, SP en PVV elkaar en moet de minister-president rekening houden met geduchte tegenstand. Daar is hij bereid om 'een heel eind mee te denken', als het bijvoorbeeld gaat om de oppositie tegen de bezuiniging op de wijkverpleging.

    Als het echter gaat om het onderwijs, de medisch-ethische kwesties of de arbeidsmarkt, dan is de oppositie zelf nogal verdeeld. Vragen daarover worden door de minister-president eenvoudig gepareerd met een 'hierover worden wij het niet eens'. Wie niet samen optrekt, krijgt voorlopig geen grip op deze premier.