Teruglezen - Berouw en motie van afkeuring op bewogen dag in Kamer

Niet eerder ging premier Rutte zo diep door het stof in zijn politieke carrière in wat hij zelf het moeilijkste debat uit zijn loopbaan noemde. Het was niet genoeg om een motie van afkeuring van de voltallige oppositie te voorkomen. Lees hier het nieuwsbericht. Hieronder kunt u ons live-verslag teruglezen van een bewogen dag in Den Haag.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Berouw Rutte, toch motie van afkeuring

    In een uiterste poging om de kou rond de ‘Teevendeal’ uit de lucht te halen, ging het kabinet-Rutte woensdagavond over tot een buitengewoon vertoon van berouw, uit de mond van drie bewindslieden. Daarmee wisten minister-president Rutte en zijn collega’s Van der Steur en Dijkhoff niet te voorkomen dat hun handelen officieel werd afgekeurd door de voltallige oppositie. Rutte zag daarin geen reden om op te stappen.

    Het CDA, D66, PVV, SP, GroenLinks, 50Plus, SGP, VNL, DENK en de Partij voor de Dieren steunden de ‘motie van afkeuring’ van ChristenUnie-voorman Segers over de hele gang van zaken rond de deal. De oppositie nam geen genoegen met de verontschuldigingen van de bewindslieden. ‘Ze hebben excuses gemaakt en beterschap beloofd. Maar de twijfel is gebleven.’ D66-leider Pechtold: ‘Excuses kunnen de schade die is veroorzaakt niet ongedaan maken.’

    Een ‘motie van afkeuring’ is geen motie van wantrouwen. Het is aan het kabinet om zelf te bepalen hoe het reageert op zo’n motie. Verschillende fractieleiders beklemtoonden dat zij niet het vertrouwen bedoelden op te zeggen. GroenLinks-voorman Klaver: ‘Ik reken erop dat dit eens maar nooit weer was.’ SGP-leider Van der Staaij: ‘Dit staat los van de vertrouwensvraag.’ Zo interpreteerde Rutte het zelf ook: ‘We zullen de komende tijd laten zien dat we de lessen van dit debat serieus nemen.’

    Lees hier het volledige nieuwsbericht over het debat, of lees hieronder ons liveblog terug voor een uitgebreid verslag van een spannende dag in de Kamer.

  2. 65 voor, 77 tegen

    En zo eindigt het debat met een fikse oorwassing voor het kabinet, en voor premier Rutte, minister Van der Steur en staatssecretaris Dijkhoff in het bijzonder. De voltallige oppositie steunt de motie van afkeuring, maar dat is uiteraard niet genoeg voor een meerderheid: 65 Kamerleden stemmen voor de motie van de afkeuring, 77 Kamerleden tegen.

    Een motie van wantrouwen, waarmee partijen het vertrouwen in de ministers opzeggen, is niet ingediend. Het kabinet kan daardoor, met een fikse deuk, verder regeren.

  3. Hoofdelijke stemming

    Premier Rutte ontraadt - niet verrassend - de motie. Na een schorsing van vijf minuten wordt er gestemd. Aan het begin van de stemming vraagt PVV-leider Wilders om een hoofdelijke stemming. Elk Kamerlid moet nu zijn of haar voorkeur uitspreken: voor of tegen.

  4. Ook kleine fracties steunen motie

    Ook de kleine fracties in de Kamer - Partij voor de Dieren, 50Plus, Bontes/Van KLaveren, Kuzu/Öztürk - steunen de motie van afkeur.

  5. Coalitie onderschrijft nogmaals Oosting

    Halbe Zijlstra (VVD): 'We kunnen niet anders dan vaststellen dat de commissie-Oosting de juiste conclusies heeft getrokken en die onderschrijven wij.'

    Diederik Samsom (PvdA): 'De commissie-Oosting laat er geen misverstand over bestaan: het is terecht dat de bewindspersonen zijn afgetreden. Ook daarna zijn er vragen blijven leven. De PvdA constateert dat de bewindspersonen ruimhartig hun fouten erkennen en betreuren en beterschap beloven. Dat is wat volgens ons relevant is.'

  6. Oppositie dient motie van afkeuring in

    Het debat gaat verder. Gert-Jan Segers van de ChristenUnie dient namens bijna de voltallige oppositie een motie in. Ja, de premier is diep door het stof gegaan, maar de twijfel blijft, zegt Segers. 'Het valt mij zwaar, maar ik zie geen andere mogelijkheid dan de volgende motie voor te leggen: De Kamer keurt het onder de minister-president gevoerde beleid af.' De motie is ook ondertekend door Roemer (SP), Pechtold (D66), Klaver (GroenLinks), Buma (CDA), Wilders (PVV) en Krol (50Plus). De SGP tekende de motie niet, maar zou de motie nog wel kunnen steunen bij de stemming later vanavond.

    Een motie van afkeuring is een minder zwaar middel dan een motie van wantrouwen. De oppositie zegt niet het vertrouwen in de premier op, maar keurt wel zijn handelen af.

    'Er is schade ontstaan onder regie van de minister-president', zegt Pechtold. 'Schade in het vertrouwen van de samenleving in de politiek. Daarom heb ik de motie mede ondertekend.'

    Kamerlid Norbert Klein vraagt hoe hij de motie moet duiden. Gaat het hier om een motie van wantrouwen? Pechtold: 'Het is heel duidelijk: het gevoerde beleid wordt afgekeurd. Als de motie wordt aangenomen, is het aan het kabinet hoe daarmee wordt omgegaan.'

    Ook SGP-leider Kees van der Staaij stelt dat er 'heel veel is misgegaan'. Maar hoe gaat hij om met de motie van afkeuring? 'De Kamer is verkeerd geïnformeerd. Dit brengt mijn fractie ertoe om de motie van afkeuring te steunen. Wij zien deze motie als een klassieke motie van afkeuring. Voor ons staat dit los van de vertrouwensvraag, eerder dit jaar zijn de bewindslieden van Veiligheid en Justitie al opgestapt.'

  7. Schorsing tot 22 uur

    De voorzitter heeft het debat geschorst. Aanvankelijk zou het debat om 21.45 uur weer beginnen. Dat is uitgesteld tot 22 uur.

  8. Rutte door het stof in 'zwaarste debat'

    Rutte verwijt zichzelf drie zaken: hij heeft te stellig gereageerd in een persconferentie afgelopen vrijdag, hij had de afgelopen twee jaar 'meer op de bal moeten zitten' om de waarheid bij Justitie boven te krijgen en hij had in het debat op 10 maart, na het aftreden van Opstelten en Teeven, meer tijd moeten nemen om te beoordelen of hij een ambtelijk stuk van Justitie kon delen met de Kamer. Dit zei hij tijdens het debat met de Kamer dat hij zelf typeerde als 'het zwaarste debat uit mijn loopbaan'.

    Ook minister Van der Steur en staatssecretaris Dijkhoff gaven toe fouten te hebben gemaakt. Zij waren op 4 maart en op 9 maart als Kamerleden aanwezig op het ministerie van justitie en gaven toenmalig minister Opstelten advies over een persbericht. Nieuwsuur had op 4 maart het bedrag van de schikking met Cees H. gemeld: 4,7 miljoen gulden. De minister vroeg de Kamerleden om te helpen bij zijn reactie daarop. Dat hadden ze niet moeten doen, zeggen ze nu. Destijds hadden ze dat besef niet.

    De voltallige oppositie is uiterst kritisch op de VVD-bewindslieden. Ze verwijten de premier en zijn twee collega's dat vooral het partijbelang voorop stond in plaats van waarheidsvinding. Rutte ontkende stellig dat geprobeerd is informatie in de doofpot te stoppen. Hij herhaalde keer op keer: 'Er is niks toegedekt. Er zijn geen mensen uit de wind gehouden.'

    De excuses zijn mager, vinden Roemer, Buma, Pechtold, Klaver en Wilders. Mogelijk zelfs te mager. De PVV liet alvast weten geen vertrouwen meer in Rutte te hebben. Het debat is driekwartier geschorst voor overleg. De oppositie beraadt zich momenteel op haar oordeel.

  9. 'Excuses komen wel heel laat'

    'De excuses komen wel heel laat', zegt D66-leider Alexander Pechtold. 'U zei dat u veel contact had met Opstelten en dat hij 'full focus' was. Dat is niet waar gebleken.' Rutte reageert: 'Wat ik mezelf verwijt is dat ik niet zelf eerder het onderwerp 'bonnetje' hoog op de agenda heb gezet en daarover ben gaan doorpraten met Opstelten. Nogmaals: het is oprecht niet zo dat we hier hebben geprobeerd om dingen niet te vinden.'

    Pechtold vindt dat Rutte te lovend is over Fred Teeven als officier van justitie. Rutte blijft erbij dat de 'crimefighter' Teeven van destijds goed werk verrichtte, los van deze zaak. Pechtold: 'Dat kan gewoon niet. Er is geld witgewassen. Dan kun je toch niet zeggen: ik blijf de toenmalig officier van justitie steunen?' Waarop Rutte reageert: 'Als ik op geen enkele wijze afbreuk doe aan de conclusies van Oosting, dan ga ik niet de heer Teeven die in andere zaken belangrijk werk heeft geleverd bij het groot vuil zetten. Dat doe ik niet.'

    Gert-Jan Segers van de ChristenUnie ondervraagt Rutte over zijn persconferentie van vrijdag waarin hij suggereerde dat er mogelijk een geheime deal achter de deal zat. Rutte: 'Dat was onverstandig.'

    Rutte is klaar met de beantwoording van zijn vragen. De Kamer vraagt om een pauze van 45 minuten. om 21.45 uur gaat het debat verder. Dan krijgt de Kamer de gelegenheid aanvullende vragen te stellen en moties in te dienen.

  10. Rutte: 'Er is niks toegedekt'

    Volgens CDA-leider Buma wordt het ministerie van Veiligheid en Justitie geleid als een 'VVD-partijkantoor': alles staat in het teken van het partijbelang. Nee, zegt Rutte. 'Er is niks toegedekt. Los van het feit dat het echt niet zo is, wat zou daarvoor het motief zijn geweest?'

    De premier zegt dat hij 'vond en vindt' dat Van der Steur en Dijkhoff geschikt zijn voor de functies van minister en staatssecretaris. Buma: 'De vaardigheden van de twee heren zitten hem in het aanpassen van persberichten en het platlopen van het departement als Kamerlid.'

    Kamerlid Bontes vraagt aan de premier waarom in de beantwoording van 250 Kamervragen gisteren niet is meegedeeld dat Rutte een bedrag van 4,8 miljoen gulden had gezien in de gespreksnotitie van een ambtenaar van justitie. Rutte legt uit dat hij tijdens het Kamerdebat van 10 maart vond dat hij het stuk niet kon delen met de Kamer omdat hij van de ambtenaar had gehoord dat het een 'persoonlijke aantekening' was.