Grote opkomst in het Zuiderpark.
Grote opkomst in het Zuiderpark. © ANP

Staken loont: onderwijzers hebben helft van buit al binnen

Uw politieke nieuwsbrief

Goedemiddag. Onverwacht veel juffen en meesters staken, de krijgsmacht krijgt een nieuwe bevelhebber en aftredend PvdA-voorzitter Spekman weet waarom zijn partij de grootste verkiezingsnederlaag in de parlementaire geschiedenis leed. De gevolgen daarvan bezorgen de ChristenUnie hoofdpijn.

Hier zijn uw vierhonderd en eerste Dagkoersen, ook gratis per mail te ontvangen.


SUCCES VAN DE DAG
Juffen en meesters

Ze doen het niet graag, staken, maar: klassen met 31 kinderen, dagen van tien uur en een matig salaris, dat trekken de basisschoolleraren niet meer. Dus keerden minstens 50 duizend stakende juffen en meesters de meeste van hun 6500 basisscholen een dag de rug toe en gingen naar Den Haag. De harde wind en dreigende lucht leken 's ochtends de manifestatie te ontwrichten, maar rond het middaguur is het opgeklaard en laat de zon zich zelfs zien. Ook in Groningen, Arnhem, Venray en Helmond zijn protestbijeenkomsten.

De leraren willen 1,4 miljard euro erbij: 900 miljoen voor de salarissen en 500 miljoen voor een verlaging van de werkdruk. Gisteren lekte uit de formatiebesprekingen dat de leerkrachten die 500 miljoen alvast binnen hebben. En van de 900 miljoen is 270 miljoen toegezegd door het huidige demissionaire kabinet.

LEK VAN DE DAG
De leklijst

De 500 miljoen die het nieuwe kabinet uittrekt voor de basisschoolleraren lekte wel op een erg pikant moment uit: een dag voor de staking. Al met al is er aardig wat uit de formatie gelekt. De NOS maakte een handige leklijst van wat er zoal in het regeerakkoord komt. Bijvoorbeeld dat kleinere bedrijven zieke werknemers in plaats van twee, één jaar loon moeten doorbetalen.
Ook nieuw: 100 miljoen voor de isolatie van huurwoningen. 'Volstrekt onvoldoende', zegt de Woonbond. Informateur Gerrit Zalm ziet het einde van zijn klus opdoemen. Volgende week is zijn finest hour.

CEREMONIE VAN DE DAG
Nieuwe hoogste militair

Samen met de minister verliet de hoogste militair dinsdag zijn post. Volgens planning zou Tom Middendorp vandaag met veel luister op het Binnenhof de leiding over de krijgsmacht overdragen aan de nieuwe Commandant der Strijdkrachten, luitenant-admiraal Rob Bauer. Maar de omstandigheden zijn er niet naar om een feestje te vieren bij Defensie. Dus werd uitgeweken naar vliegbasis Gilze-Rijen. De sobere ceremonie vond plaats in een helikopterhangaar.

Dinsdag bekommerde de voltallige Kamer zich zeer over de krijgsmacht, vandaag toog slechts een handjevol Kamerleden naar Brabant. Geen uitnodiging gekregen, tweet SP'er Karabulut. Ik was niet welkom wegens de soberheid, stelt PvdA'er Attje Kuiken. Wel aanwezig: VVD'er Han ten Broeke en CDA'er Raymond Knops. Beiden defensiewoordvoerder voor hun partijen. Beiden mannen met ambitie nu hun partijleiders meepraten over een nieuw kabinet.

INZICHT VAN DE DAG
Spekman ziet het

Hans Spekman, die zaterdag afzwaait als voorzitter van bijna-ex-regeringspartij PvdA, weet terugkijkend wat hij verkeerd heeft gedaan.  Zijn partij ging in maart van 38 naar 9 zetels - de grootste verkiezingsnederlaag ooit. Spekman verklaart die nederlaag nu onder meer uit de te snelle toenadering tot de VVD. De PvdA ging volgens Spekman 'op een wolk' akkoord met allerlei VVD-voorstellen waar de sociaal-democraten eigenlijk niet achter stonden.

Hij noemt als voorbeeld de versnelde invoering van de verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar en hoger. En ook met het sociaal leenstelsel voor studenten had zijn PvdA niet moeten instemmen. 'Achteraf gezien had ik keihard met de vuist op tafel moeten slaan.' Dat is een beetje vreemd, want de afschaffing van de basisbeurs in ruil voor het 'studievoorschot' is een voorstel van de PvdA. Al sinds 2003.

OOK IETS FIJNS
Voor de PvdA

Bij alle zwaarmoedigheid is er soms ook een lichtpuntje voor de PvdA: Sander Terphuis richt zijn pijlen op een ander. De Nederlands-Iraanse jurist schepte er als PvdA-lid de afgelopen jaren genoegen in het verzet tegen de partijtop te mobiliseren: tegen strafbaarstelling van illegaliteit, voor het kinderpardon. Maar Terphuis, ook niet gek, heeft haarfijn in de gaten dat er voor een dissident in een oppositiepartij met negen zetels weinig te halen valt.

Daarom bekeerde hij zich afgelopen zomer tot de ChristenUnie. Niet omdat hij kiest voor christelijke politiek, maar omdat hij hoopt via die partij meer invloed te kunnen uitoefenen op het asielbeleid. 'Het ziet er niet best uit voor het kinderpardon. Ik vrees dat het magertjes wordt.' De Telegraaf meldde vandaag dat de vier partijen het pardon voor gewortelde asielkinderen niet gaan verruimen. Terphuis is van plan een motie in te dienen op het volgende CU-congres.

De komst van de luidruchtige PvdA'er veroorzaakt verwarring in de ChristenUnie. Wouter Beekers, directeur van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie, is not amused over niet-christenen als lid. 'Een frustrerende exercitie voor zowel de partij als voor Terphuis zelf.'
Partijvoorzitter Piet Adema probeert de zaak te sussen: 'Het ene lid is niet mooier dan het andere lid.' EO-presentator Tijs van den Brink spreekt van het heidenlidmaatschap. 'Ik geloof wel dat ik het aantal heidenen zou maximeren op bijvoorbeeld 25 procent van alle leden, zodat je kunt voorkomen dat snoodaards op een slechte dag je grondslag wijzigen.'

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.