Rutte viert zijn heerlijk ochtendje in de senaat
© ANP/Martijn Beekman

Rutte viert zijn heerlijk ochtendje in de senaat

Uw politieke nieuwsbrief


Goedemiddag
Voor de Eerste Kamer zijn de Algemene Politieke Beschouwingen het belangrijkste debat van het jaar. Daarbij zit het volledige kabinet tegenover de senaat en voert alleen premier Rutte het woord. Hij had op deze 5 december een heerlijk ochtendje.

Hier (en hier) zijn uw Dagkoersen.

DEBAT VAN DE DAG
Heerlijk ochtendje

De Algemene Politieke Beschouwingen in de Eerste Kamer zijn een dag vervroegd zodat iedereen op tijd naar huis kan voor het sinterklaasfeest. Senaatsvoorzitter Broekers-Knol houdt daarom de vaart erin, merkt verslaggever Joost de Vries: 'De premier beleeft zodoende een heerlijk ochtendje. Zijn derde kabinet leunt op de kleinst mogelijke meerderheid in beide Kamers, maar die ene zetel boven de streep doet in de senaat zijn ontwapenende werk. Alle zorgen die in de Tweede Kamer leven komen weliswaar ook in de Eerste voorbij - inkomensverdeling, dividendbelasting, gereguleerde wietteelt, schrappen van de referendumwet, eenverdieners, ouderen, klimaat, migratie - maar de premier fietst met grote nonchalance door zijn antwoorden. Geen moment wordt hij uit balans gebracht.'

De Vries ziet Rutte aan menig senator plagerige speldenprikken uitdelen. 'Maar wanneer PVV'er Faber hem interrumpeert, oogst ze oversneden dedain. De politie die aanschuift bij islamitische iftar-maaltijden, halal-voeding als geldstroom voor terrorisme, dubbele nationaliteiten; de premier reageert er met zichtbare tegenzin op. Hij vat haar debatstijl samen als: 'U gooit een handje zand in een glas water en zegt dan: het water is troebel.' Faber staat alleen, de andere fracties sporen Rutte aan om zijn pijlen op de PVV te richten.' Halverwege de dinsdagmiddag - als de senaat normaal gesproken begint - kan de Kamervoorzitter afhameren en iedereen een mooi sinterklaasfeest wensen.

ADVIES VAN DE DAG
Met spoed

Zo snel als maar kan, liet premier Rutte de senaat ook weten, moeten we van het raadgevend referendum af. Daarom, zo zei hij, heeft het kabinet de Raad van State gevraagd met spoed advies uit te brengen over de wet die het raadgevend referendum afschaft. Spoedadvies over die intrekkingswet is geboden, vindt de premier, met het oog op de (let op: Rutte-woord:) 'referendabiliteit' van wetsvoorstellen die eraan zitten te komen. Dat zijn er niet weinig, legde hij uit. Het nieuwe kabinet wil immers het nodige veranderen.

Normaal gesproken adviseert de Raad van State binnen drie maanden over een wetsvoorstel. Hoelang een spoedadvies duurt, kan de Raad niet voorspellen. Het kabinet lijkt niet erg geïnteresseerd in het advies zelf, belangrijker is dat de Raad van State het zo snel mogelijk geeft. Het vragen om advies is verplicht, maar het volgen ervan niet. Verantwoordelijk minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) zei vrijdag dat ze de intrekkingswet zo heeft geformuleerd, dat een referendum erover onmogelijk is.

'De Wet raadgevend referendum wordt ingetrokken', staat in het regeerakkoord. Dat de wet die dat regelt ook referendabel is, zoals de Raad van State onlangs bevestigde, was even schrikken voor Rutte III. De belangrijkste regeringsadviseur waarschuwde ook alvast: de formulering die zo'n referendum-over-het-referendum onmogelijk maakt, moet Ollongren héél goed motiveren.

Zolang de referendumwet bestaat kunnen burgers nog proberen referenda te organiseren over voorstellen zoals de afschaffing van de Wet Hillen, bij 50Plus bekend als de aflosboete. Het, wat het kabinet betreft, laatste raadgevende referendum gaat op 21 maart over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Die wet moet de inlichtingendiensten AIVD en MIVD ruimere en op de huidige digitale tijd toegesneden bevoegdheden geven.

OUD-MINISTER VAN DE DAG
Dijsselbloem gaat echt weg

Even leek er sprake van een langer aanblijven van Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de Eurogroep, de club van Financiënministers van eurolanden. Volgens zijn opvolger Wopke Hoekstra hadden enkele grote eurolanden om verlenging gevraagd. Dijsselbloem had zijn functie immers voorbeeldig vervuld, blikken vijf oud-collega's terug bij onze Brusselse correspondent Marc Peeperkorn.

Maar, zei Dijsselbloem, 'als ik zou worden verlengd', bijvoorbeeld totdat er een nieuw Duits kabinet is, dan zou dat een stap kunnen zijn naar iets wat Dijsselbloem ook al niet wilde als minister van Financiën: een permanent voorzitterschap. Eurogroepvoorzitter moet een tijdelijke bijbaan van een minister van Financiën blijven, vindt ook Rutte III. Voordat je het weet transformeert een vaste voorzitter in een Europese minister van Financiën. Dat nooit!, schalt het in de Trêveszaal. 'Dat standpunt herken ik en respecteer ik gewoon', zei Dijsselbloem bij een van zijn laatste optredens voor de pers maandag.

Daarbij maakte hij, hoe briljant (en bot) zijn 'peers' hem ook vonden en vinden, toch een fout. Nog voordat alle ministers van Financiën gingen stemmen over wie van vier kandidaten de opvolger van Dijsselbloem zou worden zei die: 'Tot en met 12 januari ben ik de voorzitter en vanaf de dertiende Mario Centeno.' Na een korte stilte: 'Zei ik Mario Centeno? Dan versprak ik me, want dat weet ik natuurlijk helemaal niet. Citeer mij even niet, doe me een lol.' Dat laatste is lastig, want ook deze zogenoemde doorstep (vanaf 1 minuut 58) werd live op de site van de Europese Raad gezet. Een minuut later gevraagd naar de naam van zijn opvolger zei Dijsselbloem: 'Geen idee. Echt, geen idee. Hahaha.'

RECHTSZAAK VAN DE DAG
Corruptie bij Defensie

Oud-Defensieminister Henk Kamp viel niets te verwijten. Geldt dat ook voor zes rijksambtenaren die vanaf vandaag terecht staan in het corruptieproces rondom de aanschaf van duizenden dienstauto's voor het ministerie van Defensie? Er volgen nog veertien zittingsdagen. Jacques H. is de centrale verdachte. Hij was jarenlang de baas van het zesduizend voertuigen tellende wagenpark van Defensie en regelde onder meer de dienstauto voor de minister. Hij en de andere verdachten zouden in ruil voor bestellingen bij auto-importeur Pon hebben gevraagd om privévoordeeltjes, zoals winterbanden, brandstofpassen en snoepreisjes.

Pikante datum: Oud-minister van Defensie Hans Hillen moet op dinsdag 19 december getuigen in het proces. Dat is vermoedelijk gunstig voor de verdediging. Hillen heeft zich in de aanloop naar het corruptieproces beschermend opgesteld tegenover de aangeklaagde ambtenaren en wilde een strafproces aanvankelijk zelfs vermijden 'Je kijkt eerst wat er aan de hand is. Als blijkt dat er aangifte gedaan moet worden, dan doe je dat. Maar je gaat niet iemand vervolgen voor het achteroverdrukken van een postzegel', aldus Hillen in juni tegen de Volkskrant. Vermoedelijk eind januari weten we of de rechter er ook zo over denkt.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Wilt u deze per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.