Premier Mark Rutte in de Tweede Kamer.
Premier Mark Rutte in de Tweede Kamer. © ANP

Rutte onder druk om Trump feller te veroordelen

Streep door grenscontroles VS op Schiphol

VVD-premier Mark Rutte staat onder druk van de Tweede Kamer om het beleid van de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump scherper te veroordelen dan hij tot nu heeft gedaan. Aankomende donderdag zullen volksvertegenwoordigers hem in een debat bevragen over het omstreden inreisverbod dat Trump heeft ingesteld voor moslims uit zeven landen en in welke mate hij dat moreel laakbaar vindt. Ook schort Nederland onderhandelingen op over Amerikaanse grenscontroles op Schiphol.

Coalitiegenoot PvdA verwacht 'politieke en moreel leiderschap' van Rutte om 'de discriminerende maatregelen' van Trump klip en klaar te veroordelen, aldus PvdA-Kamerlid Michiel Servaes dinsdag in de Tweede Kamer.  PvdA-minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken haalde dinsdag al hard uit tegen Trump, een week eerder deed PvdA-minister van Lilianne Ploumen voor Ontwikkelingssamenwerking dat ook al.

Ruttes verklaring van afgelopen zondag dat hij Trumps inreisverbod 'betreurt en afwijst' is voor de meeste partijen niet genoeg

Ruttes verklaring van afgelopen zondag dat hij Trumps inreisverbod 'betreurt en afwijst' is voor de meeste partijen niet genoeg. GroenLinks-leider Jesse Klaver riep hem hierover naar de Kamer. Maar tot ongenoegen van PvdA, GroenLinks, D66, SP en andere partijen liet hij zich dinsdag vervangen door minister Koenders.  

Aankomende donderdag moet Rutte alsnog opdraven. 'Ik wil de garantie dat op Nederlands grondgebied nooit discriminatie plaatsvindt en dat we nooit aan dit besluit zullen hoeven meewerken', zei Klaver dinsdag. Op die vraag antwoordde Koenders stevig: 'De Nederlandse regering wijst het besluit van Trump af. Het druist in tegen al onze normen en waarden. Religie mag nooit een reden zijn om mensen te weren.'

Staat inreisverbod op gespannen voet met Amerikaanse Grondwet?

Lees hier vier vragen over de juridische gevolgen van Trumps inreisverbod. (+)

Om het ongenoegen over het inreisverbod te laten blijken heeft het kabinet de reeds in 2016 gestarte onderhandelingen met de VS over het gedeeltelijk verplaatsen van Amerikaanse grenscontroles naar Schiphol opgeschort. Doel hiervan is dat reizigers bij aankomst in de VS lange wachtrijen kunnen omzeilen. Maar Nederland wil niet verder praten over deze 'pre-clearence' vanwege het mogelijke discriminerende karakter, legde Koenders dinsdag uit.

Koenders is 'bezig om met Duitsland en andere Europese landen gezamenlijk op te komen voor onze mensen met een dubbele nationaliteit'

Tot nu is Rutte zeer terughoudend geweest met een oordeel vellen over Trump en zijn beleid. Op de dag van Trumps inauguratie, anderhalve week geleden, beloofde Rutte dat hij zal 'kijken naar de daden' van de nieuwe Amerikaanse president, maar uitte hij zich nog optimistisch. 'Voor Nederland en de Verenigde Staten geldt dat wij vrienden en bondgenoten zijn. Ik zie er naar uit om de uitstekende samenwerking tussen onze twee landen de komende jaren te kunnen voortzetten.'  

PVV-leider Geert Wilders vindt de kritiek van het kabinet al veel te ver gaan. Rutte noemde hij dit weekeinde een 'slapjanus' vanwege diens afwijzing van het inreisverbod.  Over Trump is hij juist zeer te spreken. 'Wat een verademing', zei Wilders dinsdag over Trumps immigratiebeleid. 'Als wij in de EU hadden gedaan wat Trump nu doet waren mensen uit Syrië, waaronder terroristen, niet onze kant opgekomen. Dan hadden veel slachtoffers van terreur in Europa nog geleefd', beet Wilders Koenders toe.

De minister reageerde als door een wesp gestoken. 'Wat een flauwekul', zei hij met verheven stem. 'Hoe krijgt u het in uw hoofd het zo bij elkaar te vegen alsof de Nederlandse regering verantwoordelijk is voor aanslagen? De Terroristen, die zijn verantwoordelijk.'