Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66) komen aan op het Binnenhof.
Sybrand Buma (CDA) en Alexander Pechtold (D66) komen aan op het Binnenhof. © ANP

Oppositie loopt zich al warm voor een lekker robbertje coalitiepesten

Nog voor het kabinet op het bordes staat, wordt de coalitie in aanbouw al getest op zwakke plekken. Oppositiepartijen (in spe) vroegen dinsdag twee hoofdelijke stemmingen aan over onderwerpen die de aanstaande coalitie zouden kunnen doen splijten: de NIPT-test en het eigen risico. Het bouwwerk hield stand, maar de stemuitslag toonde wel de broosheid van een kabinet dat leunt op slechts 76 zetels.

De eerste motie over de NIPT-test was gericht aan het liberale smaldeel van de formatietafel: VVD en D66, partijen die voorstander zijn van het (deels) vergoeden van deze test voor zwangere vrouwen. De niet-invasieve prenatale test (NIPT) kan vaststellen of een embryo een erfelijke aandoening heeft.

Het huidige kabinet vergoedt sinds april die test. Vrouwen betalen een eigen bijdrage van 175 euro. De regeling loopt tot 2020. De motie verzocht om verlenging of het opnemen van de NIPT-test in het basispakket van de zorgverzekeraars. 'Tegen', riepen alle Kamerleden van de formerende partijen.

De leden van ChristenUnie en CDA deden dat uit overtuiging. Zij vinden dat de overheid dergelijk prenataal onderzoek niet moet stimuleren. De fracties van D66 en VVD moesten op hun tong bijten en de hoon van oppositiepartijen ondergaan. Want dit is een onderwerp waarover de vier partijen het eerst onderling eens willen worden in de formatie. Ook SGP en de Partij voor de Dieren stemden tegen. De motie werd met 83 tegenstemmen verworpen.

De tweede motie raakte juist het CDA en de ChristenUnie. Zij beloofden in hun verkiezingsprogramma's de verplichte eigen bijdrage in de zorg te verlagen. De voltallige oppositie pleitte via de motie tegen verhoging van het eigen risico in 2018. Ook al staat al vast - dat is wettelijk zo geregeld - dat het bedrag meestijgt met de zorgkosten.

Met 75 stemmen tegen wisten VVD, D66, CDA en ChristenUnie het oppositieplan te dwarsbomen. Één Kamerlid van de formerende partijen ontbrak. De coalitie had het geluk dat ook aan oppositiekant een Kamerlid afwezig was.

Na de stemmingen hoefden de oppositiepartijen hun eigen voorzetjes enkel nog in te koppen. SP'er Lilian Marijnissen: 'Ongelooflijk, CDA en ChristenUnie stemmen tegen hun eigen verkiezingsbelofte.' Ook PvdA-Kamerlid Nijboer, nog met één been in de coalitie met de VVD, hekelde het stemgedrag van de formerende partijen. En het Kamerlid Dijsselbloem stemde tegen een onderdeel uit de begroting van minister van Financiën Dijsselbloem.