De lijsttrekkers Alexander Pechtold (D66), Thierry Baudet (Forum voor Democratie) en Sybrand Buma (CDA) debatteren in De Balie in Amsterdam over de toekomst van de stad en de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen.
De lijsttrekkers Alexander Pechtold (D66), Thierry Baudet (Forum voor Democratie) en Sybrand Buma (CDA) debatteren in De Balie in Amsterdam over de toekomst van de stad en de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. © ANP

Niet verkiesbaar, wel verhit debat: 'Dit is de stad waar discriminatie geen zetel heeft in de raad. Dat moet zo blijven'

Baudet wordt aangevallen op vermeend racisme

De kopstukken van vrijwel alle politieke partijen debatteerden vrijdagavond in De Balie over de toekomst van Amsterdam. 'Dit is de stad waar discriminatie geen zetel heeft in de raad. Dat moet zo blijven.'

Na anderhalf uur min of meer ordentelijk debatteren over Amsterdamse thema's ontlaadde zich de knetterende spanning die al de hele vrijdagavond in de lucht hing. Het was Alexander Pechtold (D66) die in een debatje over integratie met Thierry Baudet (Forum voor Democratie) het vuur aanstak. 'Dit is de stad waar discriminatie geen zetel heeft in de raad. Dat moet zo blijven.'

Baudet zei dat hartgrondig met hem eens te zijn: 'Kijk naar individuele kwaliteiten.' Hij had wel een voorbehoud: 'Tweederde van de politiecapaciteit gaat naar criminaliteit van niet-Nederlandse oorsprong.' Toen Pechtold doorging, werd Baudet boos: 'Nu ga je weer demoniseren. Erg dat Alexander - penthouse - Pechtold hier mee komt. Deze waanzin moet stoppen.' Pechtold, verwijzend naar partijgenoot Hiddema: 'Bel ome Theo, bel ome Theo. Wij gaan door totdat je duidelijk bent.'

Baudet noemde de beschuldigingen van racisme pathologisch en riep Yernaz Ramautarsing, de partijgenoot die als eerste een verband tussen volk en IQ had gelegd, als getuige het podium op. Waarop Asscher het stokje van Pechtold overnam: 'Wees niet zo huilie huilie. Neem het terug.'

Wederzijds begrip

Baudet kon zich voor het eerst buiten Den Haag meten met de grotere tenoren

Heel veel opwinding later was het Jesse Klaver (GroenLinks) die iets van wederzijds begrip vond. Hij verleidde Baudet in te stemmen met de stelling: 'Er is geen verband tussen huidskleur en IQ.' 'Hèhè, en dat na een week verwarring.'

Dit debat tussen zeven landelijke partijleiders in een Amsterdams zaaltje was door de publieke omroep op voorhand uitgeroepen tot het echte begin van de gemeenteraadsverkiezingen. Toch sloeg de vlam pas echt in de pan toen het om landelijke, of zelfs mondiale thematiek ging.

Haaks op verlangen naar decentralisatie

De PvdA gedraagt zich als iemand die vijf minuten van een feestje weg is, terugkomt en dan zegt: wat een rotzooi is het hier

Alexander Pechtold (D66)

Het podium van De Balie werd bezet door politici die op 21 maart niet gekozen willen worden. En zelfs al is Amsterdam dan de hoofdstad, en zijn veel van de thema's die daar spelen - openbaar vervoer, huisvesting, integratie, identiteit, toerisme - ook in andere steden actueel; toch blijft het schuren, zo'n quasi-landelijk debat in de aanloop naar lokale verkiezingen. Het staat haaks op het in Den Haag beleden verlangen naar decentralisatie.

Toch was er op voorhand reden genoeg nieuwsgierig te zijn. Baudet kon zich voor het eerst buiten Den Haag meten met de grotere tenoren. Tunahan Kuzu (Denk) kreeg die kans ook nog niet vaak. Voor Lilian Marijnissen (SP) was dit haar debuut in een debat tussen partijleiders. En hoe zou Lodewijk Asscher (PvdA) - de enige die een thuiswedstrijd speelde, de enige zonder stropdas ook - zich houden na het debacle Barth? 

Klimaatverandering

De gemoederen raakten voor het eerst verhit toen Klaver en Baudet de degens kruisten over de uitbreiding van Schiphol. Baudet pakte zijn moment om de menselijke invloed op klimaatverandering in twijfel te trekken en te zeggen dat wetenschappers hierover verdeeld zijn. Klaver pareerde door naar het vermeende racisme binnen FvD te wijzen: Baudet trekt de wetenschap alleen in twijfel als het hem uitkomt.

Sybrand Buma (CDA) ging het debat onthecht aan. Hij bekende bij het bordje met de afslag Sloten er op, toch vooral aan Friesland te moeten denken. Marijnissen maakte het meer lokaal; het besturen samen met D66 en VVD is zo goed bevallen dat ze de SP graag een tweede rondje wil laten maken.

Voorbehoud

Pechtold nam de gelegenheid te baat Asscher de maat te nemen, verwijzend naar de lange bestuursperiode van de PvdA in Amsterdam. 'De PvdA gedraagt zich als iemand die vijf minuten van een feestje weg is, terugkomt en dan zegt: wat een rotzooi is het hier.'

Een voorbehoud moet wel gemaakt: meer dan de helft van het electoraat was hier niet vertegenwoordigd. PVV en VVD - Rutte is in het buitenland, Dijkhoff viert carnaval en mag later deze maand bij College Tour de schade ruimschoots inhalen -  lieten het afweten. Ook lokale partijen - bijna dertig procent van de stemmen bij de vorige raadsverkiezingen - waren er niet bij.