Defence for Children voert in Amersfoort actie tegen de uitzetting van Howick (12) en Lili (11) naar Armenië.
Defence for Children voert in Amersfoort actie tegen de uitzetting van Howick (12) en Lili (11) naar Armenië. © ANP

Na uitzetting Armeense moeder van minderjarige kinderen komt kinderpardon prominenter op formatietafel

Kinderombudsman: 'Kinderpardon moet op de schop'

De uitzetting van een Armeense moeder uit Nederland heeft maandag voor politieke ophef gezorgd. De vrouw is door de uitzetting gescheiden van haar minderjarige kinderen Howick (12) en Lili (11). Voor de onderhandelaars over een nieuw kabinet vormt hun casus een heikele kwestie.

Hoewel de rechter de uitzetting van hun moeder vrijdag heeft goedgekeurd, zal de komende dagen blijken of het politiek houdbaar is dat Nederland meewerkt aan de scheiding van een moeder en haar minderjarige kinderen. De kinderen wonen al negen jaar in Nederland en verblijven momenteel op een onbekend adres.

De zaak werd vorige week dinsdag op de spits gedreven toen moeder Armina Hambartsjumian werd opgepakt en naar een uitzetcentrum in Zeist werd gebracht. Haar kinderen waren op dat moment uit logeren en de vrouw wilde niet zeggen waar ze waren. Zij is daarom vandaag zonder kinderen op een vliegtuig richting Armenië gezet.

Kinderpardon

Deze uitzetting is niet oké, zo moet het niet werken in Nederland

SP-Kamerlid Jasper van Dijk

D66-leider Alexander Pechtold en ChristenUnie-voorman Gert-Jan Segers kunnen zich 'goed voorstellen dat heel veel mensen zich daar zorgen om maken', liet het tweetal maandag weten. D66 en ChristenUnie willen het kinderpardon al langer versoepelen, zodat gezinnen als dat van Howick en Lili eerder de kans hebben om te mogen blijven. De VVD en het CDA, waarmee de partijen nu spreken over een nieuw kabinet, voelen juist niets voor zo'n versoepeling.

Door de casus van Howick en Lili komt het kinderpardon nog prominenter op de formatietafel te liggen. Het zal een discussiepunt zijn naast kwesties als onderwijs, zorg, inkomensverdeling en integratie.

Waarschijnlijk om de twee beoogde coalitiepartners VVD en CDA niet in de gordijnen te jagen, hielden ingewijden bij D66 en ChristenUnie zich maandag zo veel mogelijk op de vlakte over de vraag hoe het nu verder moet met de kinderen. Pechtold en Segers willen het beleid veranderen, maar 'daarover praten we binnen', zeiden ze.

Risico

Het kinderpardon op de schop moet

Kinderombudsman

Ondertussen groeit de druk op politici om een helder standpunt in te nemen over het Armeense gezin. Honderden mensen, onder wie veel klasgenoten van Howick en Lily, demonstreerden de laatste dagen tegen hun uitzetting, onder meer bij het Tweede Kamergebouw. Bij eerdere schrijnende gevallen met jonge, gewortelde asielzoekers -  zoals bij de Angolese Mauro - bedacht Den Haag onder maatschappelijke druk vaak een oplossing waardoor zij toch konden blijven.  

De SP en GroenLinks nemen het openlijk op voor het gezin. SP-Kamerlid Jasper van Dijk noemt het 'ongelukkig dat de moeder de verblijfplaats van de kinderen heeft verzwegen' - waardoor zij volgens de rechter zelf het risico nam dat zij van hen werd gescheiden - 'maar dat neemt niet weg dat de uitzetting van dit gezin wat ons betreft voorkomen had moeten worden.'

Volgens Justitie komen Howick en Lily niet in aanmerking voor het kinderpardon, omdat het gezin in het verleden niet zou hebben meegewerkt aan vertrek uit Nederland. Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (VVD): 'De Armeense vrouw in kwestie heeft meerdere procedures gevoerd om in Nederland te blijven. Al deze aanvragen zijn afgewezen waarbij haar telkens is gezegd dat haar verblijf in Nederland niet rechtmatig is en dat zij Nederland dient te verlaten. In 2009 viel dit besluit voor het eerst.'

Een moeder van haar kinderen scheiden zou nooit mogen gebeuren

Volgens GroenLinks is het belang van de kinderen niet goed meegewogen in deze zaak. Howick en Lily groeiden op in Nederland en zijn nog nooit in Armenië geweest. Ze zijn in Rusland geboren en negen jaar geleden naar Nederland gekomen.

'Deze kinderen zijn dus geworteld in Nederland. Toch moeten ze nu teruggaan naar een land dat ze niet kennen', zegt GroenLinks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg. De partij diende eind 2016 al met de PvdA een initiatiefwetsvoorstel in om de belangen van kinderen voorop te stellen bij een asielaanvraag.

Het is onduidelijk wie nu juridisch verantwoordelijk is voor de minderjarige kinderen

De kwestie van Howick en Lili bewijst voor GroenLinks nogmaals dat het kinderpardon in de praktijk 'een dode letter' is. Buitenweg hoopt dat het pardon in de huidige formatieonderhandelingen wordt aangepast 'zodat dit niet meer kan gebeuren'.

Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer liet maandagmiddag weten dat 'het kinderpardon op de schop moet' om dit soort kinderen 'een eerlijke kans te geven'. Kalverboer gruwt van de uitzetting en onderzoekt welke stappen ze gaat ondernemen om het gezin te helpen: 'Een enigszins beschaafd land doet dit niet.'