Lijsttrekkers voor de Eerste Kamer tijdens het tv-debat van Nieuwsuur, in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen.
Lijsttrekkers voor de Eerste Kamer tijdens het tv-debat van Nieuwsuur, in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen. © ANP

'Laat senatoren meevergaderen in de provincie'

Om het contact tussen de Haagse politiek en de provincie te versterken, moeten senatoren kunnen meevergaderen met de Provinciale Staten. Die zouden hen moeten uitnodigen als er belangrijke agendapunten zijn. Dat voorstel brengen de CDA-gedeputeerden Ger Koopmans (Limburg) en Eddy van Hijum (Overijssel) in bij hun provinciebestuur.

Volgens Van Hijum zouden de senatoren hun aandacht daarbij op twee kernvragen moeten richten: doet het rijk niet te veel centraal? En: wordt bij wetgeving wel rekening gehouden met grenseffecten, nu de administratieve grenzen binnen de Europese Unie steeds meer vervagen? Voorbeelden haalt hij uit de dagelijkse praktijk van Overijssel.

'We hebben hier een goed functionerende structuur voor de verduurzaming van woningen. Dan besluit minister Blok om dat landelijk te gaan organiseren. Daar blijkt het niet goed te werken. De vraag is dan waarom het initiatief niet bij de provincie wordt gelaten. Over zo'n kwestie kunnen Eerste Kamerleden zich buigen. Ze zouden een decentralisatietoets kunnen uitvoeren.' Het bevorderen van decentralisatie is in de Provinciewet geregeld.

senatoren vertegenwoordigen nu op geen enkele manier een regio

De beide gedeputeerden zien in eerste instantie een rol weggelegd voor senatoren uit de eigen regio. Die kunnen worden uitgenodigd voor het jaarlijkse verantwoordingsdebat, dat in de Provinciale Staten in november of december wordt gehouden: na de Miljoenennota, en voordat de Eerste Kamer zich over de Rijksbegrotingen buigt.

Niet verplicht

Statenleden zijn degenen die ons kiezen. Dat je aan hen verantwoording aflegt, vind ik een goed idee

Loek Hermans, VVD fractieleider in de Eerste Kamer

Ook woordvoerders in de Eerste Kamer kunnen worden uitgenodigd als onderwerpen waarop zij deskundig zijn in de Provinciale Staten worden behandeld. Die uitnodiging moet geen verplichtend karakter krijgen. De senatoren beraadslagen mee, maar kunnen geen moties indienen of stemmen. Het voorstel ligt in het verlegde van het jaarlijkse bezoek van de Nederlandse Europarlementariërs aan de Tweede Kamer, waarbij de Staat van de Unie wordt besproken.

De leden van de Eerste Kamer worden getrapt gekozen door de Statenleden. Desondanks is er geen formele relatie tussen beide organen, senatoren vertegenwoordigen op geen enkele manier een regio. Het CDA hecht bij het samenstellen van de kieslijst voor de Eerste Kamer sterk aan regionale spreiding.

Volgens Van Hijum hebben CDA-senatoren wel oren naar het voorstel. Ook Loek Hermans, fractieleider van de VVD in de Eerste Kamer, verwelkomt het initiatief. 'Statenleden zijn degenen die ons kiezen. Dat je aan hen verantwoording aflegt, vind ik een goed idee.'