GroenLinks-leider Jesse Klaver onderweg naar de informateur.
GroenLinks-leider Jesse Klaver onderweg naar de informateur. © ANP

Klaver wil terug aan tafel als VVD, CDA en D66 bewegen op migratie

GroenLinks-leider Jesse Klaver is bereid opnieuw formatiegesprekken aan te gaan met VVD, CDA en D66 als die drie partijen hun standpunten over migratie willen herzien. VVD-leider Rutte liet meteen weten geen heil te zien in nieuwe gesprekken met GroenLinks. Een eerdere poging tussen deze vier partijen liep begin vorige week stuk op het onderwerp migratie. Voor GroenLinks was een 'principiële ondergrens' bereikt, zei Klaver achteraf.

In het Kamerdebat dat na die mislukte gesprekken volgde, leek het meningsverschil over migratie vooral tussen de VVD en GroenLinks te bestaan. De migratieplannen van de VVD zouden indruisen tegen de principes van GroenLinks. Geen van de vier partijen wilde publiekelijk uitleggen op welk detail de gesprekken precies waren stukgelopen. Naar verluidt zou de VVD af willen van het recht op asiel, iets wat voor GroenLinks onbespreekbaar zou zijn.

D66-leider Pechtold toonde in dat debat vooral zijn teleurstelling over het mislukken van deze combinatie. Deze coalitie had zijn sterke voorkeur. CDA-leider Buma hield in het midden of de verschillen tussen CDA en GroenLinks even groot waren als die tussen VVD en GroenLinks. De poging tussen deze vier partijen was gestrand, benadrukte hij.

Sindsdien verkeert de formatie in een impasse. Informateur Schippers sprak in een tweede verkennende ronde meermaals met alle fractieleiders, maar een nieuwe combinatie van partijen die samen om tafel willen werd nog niet gevonden.

Nieuwe gesprekken

Ook vandaag spreekt Schippers weer met alle fractieleiders. Klaver was vanochtend de derde partijleider die aanschoof in de Stadhouderskamer. Achteraf zei hij dat hij openstaat voor nieuwe gesprekken met 'het motorblok' van VVD, CDA en D66. Maar de principes van GroenLinks op het terrein migratie blijven ononderhandelbaar. De andere partijen zullen moeten bewegen. 

Klaver suggereerde nog twee andere mogelijkheden om uit de impasse te komen. Als VVD, CDA en D66 elkaar loslaten kunnen andere combinaties (zonder 'het motorblok) worden onderzocht. Of partijen kunnen proberen een minderheidscoalitie te vormen. 

VVD-leider Rutte, die na Klaver met Schippers sprak, concludeerde dat GroenLinks voorwaarden stelt aan nieuwe gesprekken. Om die reden ziet Rutte onderhandelingen met GroenLinks niet meer gebeuren. De premier hoopte op beweging bij de ChristenUnie, SP of PvdA.

Eerder op de dag stelde PVV-voorman Geert Wilders voor om drie informateurs aan te stellen van de drie grootste partijen: VVD, PVV en CDA. Namens de PVV wil hij Fleur Agema afvaardigen. 50Plus-voorman Henk Krol adviseerde Schippers om elke partijleider een concept-regeerakkoord te laten schrijven. Op basis van het concept-akkoord dat de meeste steun krijgt, zouden nieuwe gesprekken kunnen worden gevoerd.

Meer over de formatie

Strohalmen zijn Roemer en Asscher
De harde breuk tussen D66 en ChristenUnie maakt de weg vrij voor ongebruikelijke vrijages. Of kan zelfs 50Plus nog een rol spelen?

Hoe Pechtold de formatie op scherp zet
Was het een meesterzet of een roekeloze daad van een partijleider die de weg kwijt is? De meest constructieve politicus van de afgelopen jaren, Alexander Pechtold, trok tot verbijstering van VVD en CDA een streep in het zand.

Pechtold speelt machtspositie uit
De formatie loopt uit op een grimmig potje politiek touwtrekken: Pechtold weet dat Rutte niet zonder hem kan, schrijft chef politiek Raoul du Pré in het commentaar.