Minister Blok maandag in Brussel.
Minister Blok maandag in Brussel. © ANP

Kabinet haalt opgelucht adem: na 'begrip' voor vergeldingsaanval, nu vrede in Syrië

Uw politieke nieuwsbrief

Goedemiddag, 
Het kabinet haalt opgelucht adem: de aanval op Syrië waar officieel 'begrip' voor was, is zonder grote gevolgen gebleven. Dat voorkomt pijnlijke politieke debatten. De blik kan weer vooruit gericht, bijvoorbeeld naar de schatkist. 

Hier zijn uw politieke Dagkoersen, die u natuurlijk ook per e-mail kunt ontvangen. Gratis!

NA HET BEGRIP

'Nu vredesonderhandelingen'

Premier Rutte had vrijdag nog maar net uitgelegd dat hij begrip zou hebben voor een vergeldingsaanval op Syrië, of het vuur werd geopend. Het kabinetsstandpunt veranderde daarna niet meer: ook achteraf heeft Nederland 'begrip' voor de gang van zaken.

Het is natuurlijk de vraag of het in Washington, Londen en Parijs ook is opgevallen, maar de politieke fijnproevers in Nederland weten dat dat 'begrip' een manier is om het gevoelige punt van 'politieke steun' te omzeilen. Die geven we immers niet meer zonder sluitend volkenrechtelijk mandaat, zo spraken kabinet en Kamer een jaar of acht geleden met elkaar af.

Nu de aanval achter de rug is en de gevreesde internationale confrontatie is uitgebleven, keert het kabinet vliegensvlug terug naar het volkenrechtelijke traject. Het is nu tijd voor een wapenstilstand, voor humanitaire hulp en voor vredesonderhandelingen via de Verenigde Naties, zo zei minister Blok van Buitenlandse Zaken vandaag in Luxemburg. Daar had hij beraad met zijn Europese collega's, die in de loop van de dag allemaal datzelfde zeiden: alle energie moet nu worden gericht op het Syrische vredesproces. Zij hopen dat de kiem kan worden gelegd op de Syrië-conferentie die volgende week in Brussel wordt gehouden. 

ADVIES VAN DE WEEK

Kabinet rekent zich rijk

Het begint nu ook de officiële instanties op te vallen; de transformatie die de minister-president doormaakt sinds het aantreden van zijn derde kabinet. De eerste twee stonden immers geheel in het teken van de centen. Het huishoudboekje moest op orde en de schatkist gered, opdat het land de toekomst zorgeloos tegemoet kon zien.

Des te opvallender dat de premier onlangs met geen woord meer repte over de financiën toen het kabinet onverwacht de volledige afbouw van de Groningse gaswinning aankondigde. Daar moest het nou even niet over gaan, reageerden Rutte en minister Wiebes, want dat zou ten koste gaan van de aandacht voor het leed in Groningen. Daarmee oogstten zij even veel sympathie.

Maar inmiddels begint de vraag toch te knellen: hoe wil het derde kabinet-Rutte het land financieel gezond achter gaan laten? Vanzelfsprekend is dat namelijk niet, stelt de Raad van State vast: door het begrotingsbeleid van het kabinet zullen de overheidsfinanciën verslechteren. 'Een verslechtering van de overheidsfinanciën die in tijden van hoogconjunctuur niet zou mogen worden verwacht', merkt het belangrijkste adviesorgaan fijntjes op in de Voorjaarsrapportage Begrotingstoezicht 2018.

De Raad adviseert het kabinet niet alleen naar de korte termijn te kijken: op het eerste gezicht ziet het huishoudboekje voor 2018 en 2019 er prima uit, maar gecorrigeerd voor economische schommelingen en incidentele meevallers, gaat het er in beide jaren juist op achteruit. De forse extra uitgaven aan defensie, infrastructuur, onderwijs en de zorg missen hun effect niet. En dan is er nog helemaal geen rekening gehouden met de kosten van de afbouw van de gaswinning: de overheid gaat de gasinkomsten missen, moet meer gas importeren en dan ook nog een megaplan maken om alle bedrijven en huishoudens gasvrij te maken.

Wie gaat dat betalen? Durft het kabinet de knop om te zetten en toch weer nieuwe bezuinigingen af te kondigen? De komende weken stelt het kabinet de Voorjaarsnota op. Daar zal een eerste antwoord in moeten staan.

PETITIE VAN DE DAG

Red de grazers

Na de demonstratie op locatie in het weekend, bereikt de volkswoede over de Oostvaardersplassen ook het Binnenhof: meer dan 120 duizend handtekeningen tegen de 'uithongering' van grote grazers  worden morgen aangeboden aan de Tweede Kamer. De tekenaars van de petitie willen dat er direct wordt bijgevoerd in het natuurgebied. Maar is Den Haag de juiste plek voor de petitie? De directe verantwoordelijkheid voor de grazers ligt bij de provinciale staten van Flevoland.

Minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wees de Kamer al eerder op de verantwoordelijkheid van de provincie. 'Ik zou bijna het voorstel willen doen al uw vragen daarover door te geven aan de Statenleden van de provincie Flevoland', zei de minister tijdens een commissievergadering over het onderwerp. De petitie lijkt aan die houding niets te gaan veranderen.

Toch blijft Patrick van Veen, bioloog en initiatiefnemer van de petitie, vastberaden om de handtekeningen in Den Haag aan te bieden. 'De minister vergeet dat zij de eindverantwoordelijke is als het gaat om toezicht op Staatsbosbeheer. Die moeten duurzaam beleid voeren. En het feit dat de dierenpopulatie de afgelopen jaren is gehalveerd wijst daar niet op.' Volgens Van Veen kan de Kamer de minister daarop blijven aanspreken. Hij hoopt dat de petitie daaraan bijdraagt.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen.