Sybrand Buma tijdens een bespreking met zijn achterban over de uitkomst van de formatie
Sybrand Buma tijdens een bespreking met zijn achterban over de uitkomst van de formatie © ANP

Is Buma de winnaar van de kabinetsformatie?

Sybrand Buma viert de uitkomst van 211 dagen formeren

Het is vrolijkheid troef donderdagavond bij een CDA-bijeenkomst in Leiden. Sybrand Buma viert de uitkomst van 211 dagen formeren. Staat hier de winnaar van Rutte III?

In 211 dagen formeren heeft Sybrand Buma zijn gevoel voor milde ironie nog niet verloren. Nadat hij groots is onthaald door de Zuid-Hollandse CDA-leden, die op uitdrukkelijk verzoek van de organisatie voor hem uit hun dak gaan, verzucht hij dat het opeens op een verkiezingsavond lijkt. 'Maar jullie staan hier toch niet sinds 15 maart, hoop ik?'

Wordt hier, in Grand Café De Burcht in Leiden, de winnaar van de kabinetsformatie onthaald? Met een zeker genoegen zal Sybrand Buma hebben gehoord hoe minister-president Rutte het regeerakkoord deze week bestempelde als een programma voor 'gewone, normale Nederlanders'. Zijn dat dezelfde 'gewone Nederlanders' die in Buma's ogen zo vaak worden verward met 'de boze burger wiens baan is vergeven aan een immigrant'? De boze burger die 'de verruwing van de samenleving met grof geweld zijn huiskamer ziet binnenkomen via de televisie' en die verweesd achterbleef 'toen de elite er met zijn vrijheid en gelijkheid vandoor ging en ze aan nieuwkomers gaf'?

Ieder CDA-lid dat bij het laatste congres was, krijgt een eigen tankje

Sybrand Buma op de vraag wat er met de 1,5 miljard voor defensie gaat gebeuren

Het is pas zes weken geleden dat Buma die 'gewone Nederlander' muntte in zijn veelbesproken H.J. Schoolezing. Dit markeerde de metamorfose die het CDA onder Buma's leiding heeft doorgemaakt. Van de brede gezinspartij in het politieke midden naar een overwegend rechts-conservatieve beweging met een hang naar tradities en patriottisme. 'De Nederlandse cultuur is niet gebouwd op het cultuurrelativisme van het multiculturele vooruitgangsdenken', waarschuwde de partijleider. 'Verscheidenheid is nooit een doel op zich geweest.'

Is het nieuwe kabinet de vervolmaking van die gedaanteverwisseling? Met het CDA niet als vanouds veilig in het midden maar als de flankpartij op de rechterzijde? Het was vooral Buma die vanaf de eerste dag bezwaren had tegen een formatie met GroenLinks: dat kon nooit de vertaling worden van een verkiezingsuitslag die behoorlijk naar rechts helde.

Daarom telt Buma, al de hele week de vrolijkste van de vier onderhandelaars, hier in Leiden zijn zegeningen. Dit is wat hij wilde. 'Investeringen in de zorg, veiligheid en defensie, zwaardere straffen op haatzaaien, de maatschappelijke diensttijd. Een humaan, maar streng asielbeleid.' En ja, natuurlijk ook het patriottische deel van het regeerakkoord, inclusief het Wilhelmus: 'We moeten weer weten wat ons verhaal is. Dit is Nederland en daar mag je trots op zijn, of je een nieuwkomer bent of een oudkomer.'

We moeten weer weten wat ons verhaal is. Dit is Nederland en daar mag je trots op zijn, of je een nieuwkomer bent of een oudkomer

De vraag is wel of Buma's CDA dat ook nog kan volgen. Of preciezer: het hele CDA. Deze week kreeg hij tegenwind van oud-bewindsman Ernst Hirsch Ballin, in het eigen partijblad: 'Scheidslijnen zijn er op allerlei manieren, maar ze mogen geen breuklijnen tussen bevolkingsgroepen worden.' Een dag later haakte rabbijn en schrijver Lody van de Kamp na meer dan twintig jaar demonstratief af als CDA-lid: 'Ik weiger mee te doen aan een zogenaamde joods-christelijke samenleving die gebruikt wordt om anderen uit te sluiten.' Het is de vleugel van het CDA die in 2010 in opstand kwam tegen de samenwerking met de PVV en die de ontwikkelingen de komende tijd met argusogen zal volgen.

Maar dat is niet de vleugel die op deze avond naar Leiden is gekomen. Hier gaan de vragen over de btw op groenten (moet die nou echt omhoog?) en over het extra geld voor defensie: 'Wat gaan we allemaal kopen met die 1,5 miljard, Sybrand?' Ja, zegt Buma, die btw kan omhoog omdat andere belastingen omlaag gaan. 'En ieder CDA-lid dat bij het laatste congres was, krijgt een eigen tankje.'

Hij blijft fractievoorzitter om vanuit de Kamer te controleren of het kabinet doet wat het moet doen. Het begin is gemaakt, hoopt hij. 'Het CDA voelt de tand des tijds aan. Het regeerakkoord nu ook.'