Fractievoorzitter Sybrand Buma op een CDA-congres in Nijmegen.
Fractievoorzitter Sybrand Buma op een CDA-congres in Nijmegen. © ANP

Het CDA zal onder Buma niet langer regeren om het regeren

Sybrand Buma maakt de leden van zijn partij duidelijk dat het CDA regeren niet meer als doel op zich ziet.

Het CDA zit weer in de regering, maar de partij gaat die deelname heel anders invullen dan in het verleden. Dat zei CDA-leider Sybrand Buma tegen zijn leden op een partijcongres in Nijmegen. Voorheen, maakte Buma duidelijk, ging het de partij om de posten die het CDA binnenhaalde, om het regeren an sich, om plaats te nemen in het centrum van de macht. Die tijd is voorbij, zei de CDA-leider ten overstaan van oud-premier Jan Peter Balkenende. 'Het gaat niet om de posten, niet om het regeren, laat staan om de macht. Regeren is geen doel, maar een middel om een mooi Nederland door te geven aan onze kinderen.'

Regeren is geen doel, maar een middel om een mooi Nederland door te geven aan onze kinderen

Sybrand Buma (CDA)

Afrekening

Buma rekent daarmee af met een houding die diep zit bij zijn partij. Het CDA en de partijen die in 1980 in het CDA zijn opgegaan, ontbraken sinds 1918 in slechts drie kabinetten, bij elkaar circa 13 jaar. 'We just run this country', liet een CDA-Kamerlid zich ontvallen in de jaren 80. Hij bedoelde dat zijn partij slechts op aarde was om ervoor te zorgen dat de overheid bleef draaien. Maar de tegenstanders van het CDA hoorden 'we rule this country' en aldus ging de uitspraak een eigen leven leiden als uiting van ultieme machtsarrogantie.

Daar had het CDA, in tegenstelling tot nu, dan ook voldoende zetels voor. Tijdens de kabinetten onder leiding van CDA'er Balkenende bezette het CDA tussen de 44 en 41 zetels. In 2010 werd het door Buma gehekelde machtsdenken van het CDA fors afgestraft (net als in 1994) en halveerde het aantal zetels. De partij is die verkiezingsnederlaag tot dusver niet te boven gekomen.

Baantjesjagers

De tijd is voorbij dat welke posten we hadden belangrijker was dan wat we ermee deden

Sybrand Buma

Vier ministers en twee staatssecretarissen nemen nu namens het CDA in Rutte III plaats. 'De tijd is voorbij dat welke posten we hadden belangrijker was dan wat we ermee deden', haalde Buma - Kamerlid sinds 2002 - herinneringen op. Hij hekelde de baantjesjagers die zich meldden zodra er posten te verdelen waren. 'Daarmee verdween het plezier, want dan werden vrienden opeens concurrenten, want het ging om banen.'

Volgens de CDA-leider hebben de vier mannen en twee vrouwen alles uit hun handen laten vallen zodra ze geroepen werden tot het ambt. Niet om zich op comfortabel pluche te nestelen. 'Regeren is veel meer een spijkerbed.' Buma kreeg een 40 tellen durend applaus toen hij over zichzelf sprak: 'Zelf heb ik de keuze gemaakt om de partij vanuit de Kamer te blijven leiden. Om tegelijk een krachtig CDA-geluid te laten horen en te waken over de uitvoering van het regeerakkoord.'

Klimaatplannen

Opvallend was dat Buma de plannen van het kabinet om klimaatverandering tegen te gaan, als het hart van het kabinetsbeleid beschouwt - 'en niet meer een droom van enkelen'. 'Wij gaan Parijs halen', dicteerde hij, verwijzend naar het mondiale in Parijs gesloten akkoord de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad. Met stemverheffing bekritiseerde de CDA-leider iedereen die hem verweet niet 'groen' te zijn - 'die zitten er faliekant naast'. Dat was bedoeld als een rechtse directe naar partijprominent Herman Wijffels. De formatie was volop bezig toen Wijffels in mei in het AD over Buma liet optekenen: 'Die man heeft helemaal niets met het duurzaamheidsvraagstuk. Als dat zo blijft, moet het CDA de oppositie maar in.'