Het Binnenhof: 12 september
© anp/de volkskrant

Het Binnenhof: 12 september

Uw politieke nieuwsbrief

Goedemiddag. Bij gebrek aan een missionair kabinet mikt de oppositie voorlopig op dagsuccesjes. Vandaag was het twee keer raak.

Hier zijn uw Dagkoersen, die u natuurlijk ook dagelijks per e-mail kunt ontvangen. Regel het hier heel eenvoudig.

HAAT EN NIJD
De Nip-test

Is het een flauwe politieke truc of een vorm van messcherpe oppositie? Het antwoord zal afhangen van uw politieke voorkeur, maar het werkt als volgt: Men neme een politiek brisant onderwerp dat zeker op tafel ligt in de Stadhouderskamer. Ook moet zeker zijn dat er moeizaam over wordt onderhandeld omdat de vier formerende partijen er heel verschillend over denken.  

Vervolgens is het simpel: schrijf een motie waar minstens één van de formerende partijen eigenlijk niet tegen kan stemmen omdat ie precies overeenkomt met de opvatting van die partij. Kijk vervolgens genietend toe hoe de Kamerleden van die partij toch gewoon tegen stemmen omdat zij hun regeringspartners nou eenmaal niet voor de voeten willen lopen. Met zo'n tegenstem kun je een partij nog weken om de oren slaan.  

Het overkwam de PvdA vele malen in de afgelopen kabinetsperiode. Het overkwam GroenLinks eerder dit jaar toen partijleider Klaver aan de onderhandelingstafel zat. En nu zijn het VVD, CDA, D66 en ChristenUnie die getest worden door de nieuwe oppositie-in-wording.

Vanmiddag grepen SP en PvdA hun kans met de NIP-test. Dat is de test waarmee in een vroeg stadium van de zwangerschap wordt nagegaan of embryo's erfelijke aandoeningen hebben - de syndromen van Down, Edwards of Patau - opdat ouders kunnen beslissen of zij het kind geboren willen laten worden.  

Minister Schippers heeft de test in april beschikbaar gesteld voor alle zwangere vrouwen. De subsidie geldt tot 2020 en kost jaarlijks 26 miljoen euro. Het komende kabinet staat dus voor de vraag of dat zo blijft. VVD en D66 zijn voor, evenals SP, PvdA, GroenLinks, Denk, 50Plus en het Forum voor Democratie. Een zeer ruime meerderheid dus. De ChristenUnie, gesteund door SGP en CDA, is echter fel gekant tegen het beschikbaar stellen van de test aan alle zwangere vrouwen. De partij voorziet een 'Down-vrije' samenleving waarin ouders zich moeten verantwoorden als er iets mis is met hun kind.  

De Kamerleden Nine Kooiman (SP, foto) en Henk Nijboer (PvdA) vroegen vanmiddag alle Kamerleden om zich persoonlijk per stemming uit te spreken: voor of tegen blijvende vergoeding. Ongetwijfeld met pijn in hun hart stemden Mark Rutte en Alexander Pechtold tegen, hun fractiegenoten volgden braaf in hun kielzog. Motie verworpen.

Kooiman en Nijboer triomfeerden uiteraard op Twitter. Of dat meer wordt dan een dagsucces hangt helemaal af van de afloop van de formatie-onderhandelingen.

HAAT EN NIJD II
Het eigen risico

Meteen daarna waren de andere twee, CDA en ChristenUnie, aan de beurt. De oppositie anticipeerde op de berichten dat het demissionaire kabinet en de formerende partijen aankoersen op een verhoging van het eigen risico in de zorgverzekering. Hadden CDA en ChristenUnie in de campagne immers niet stellig beweerd dat zij voor een láger eigen risico zijn?

Het SP-Kamerlid Lilian Marijnissen vroeg een hoofdelijke stemming over haar motie om het eigen risico volgend jaar niet te verhogen. En zij kreeg precies waarop zij hoopte: de fracties van CDA en ChristenUnie die met lange tanden tegen stemden. Ook hier geldt: als zij nog steeds tegen verhoging zijn, wensen zij dat aan de formatietafel uit te vechten en niet in de vergaderzaal.

WAT WE VOLGEN
Een nieuw referendum?

Koerst Nederland af op een nieuw raadgevend referendum? De vernieuwde Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten van minister Plasterk, in juli goedgekeurd door de Eerste Kamer, is van meet af aan omstreden geweest. Is dit hét antwoord op de groeiende terreurdreiging? Of is het, zoals de critici zeggen, een vrijbrief om maar wat raak te tappen? Zijn er wel genoeg waarborgen ingebouwd tegen de alwetende overheid?  

De initiatiefnemers die hierover de mening willen horen van het hele Nederlandse volk lieten vandaag weten dat zij inmiddels 45 duizend handtekeningen binnen hebben en dat mensenrechtenorganisatie Amnesty International zich achter hen schaart.

Voor een succesvolle aanvraag van een referendum dienen 300.000 handtekeningen opgehaald te worden. De deadline verloopt op 16 oktober.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Onze politieke redactie neemt u elke middag rond 17.00 uur mee naar het Binnenhof. De Haagse vierkante kilometer is een snelkookpan waarin een tweet in de ochtend kan uitgroeien tot een Kamerdebat in de middag en een crisis in de avond. U leest het in Dagkoersen.

Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen.Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl.