Hivos heeft een genderneutrale wc. Ook op verschillende plekken in het land, waaronder het gemeentehuis van Utrecht en de Universiteit van Amsterdam, staan genderneutrale toiletten.
Hivos heeft een genderneutrale wc. Ook op verschillende plekken in het land, waaronder het gemeentehuis van Utrecht en de Universiteit van Amsterdam, staan genderneutrale toiletten. © Hivos

Genderneutraal taalgebruik in opmars - Schiphol en GVB gebruiken al 'attentie' en 'beste reiziger'

De NS en de gemeente Amsterdam zijn niet de eerste Nederlandse organisaties die naar genderneutraal taalgebruik overstappen. Het Amsterdamse vervoersbedrijf GVB, Schiphol en goededoelenorganisatie Hivos maken al langer gebruik van het neutrale 'uw attentie alstublieft', 'beste reizigers' of 'beste donateur'.

Dit blijkt uit een rondgang langs meer dan vijftig dienstverlenende bedrijven door de Volkskrant. Bij goededoelenorganisatie Hivos is het genderneutraal taalgebruik meer dan normaal. 'Het is bij ons geen thema. Genderneutraal communiceren gaat vanzelf', zegt woordvoerder David Trap. 'We doen dit al een hele tijd. Het is niet zo zeer beleid, het is gewoon ingebakken in onze organisatie'.

Op de onlinedonatieformulieren van Hivos kan een donateur naast het gebruikelijke 'man' en 'vrouw' ook 'anders' als geslacht opgeven. Ook in het Haagse kantoorgebouw van Hivos zijn uitsluitend genderneutrale toiletten te vinden.

Schiphol kiest in haar omroepberichten al geruime tijd specifiek voor 'your attention please' en de Nederlandse variant daarvan. De Amsterdamse vervoerder GVB gebruikt al langere tijd beste reizigers. 'Ooit was het vast dames en heren', zegt een woordvoerder. 'Dat we nu beste reizigers gebruiken heeft niets met genderneutraliteit te maken. We vinden dit gewoon een logischer boodschap.'

Dat we nu beste reizigers gebruiken heeft niets met genderneutraliteit te maken. We vinden dit gewoon een logischer boodschap

Traditionele benadering

Toch houdt een meerderheid van de bedrijven vast aan de traditionele benadering van man en vrouw, zo blijkt uit de rondgang. Bedrijven als ABN Amro en Nuon hebben geen plannen hun klanten anders aan te spreken dan met heer of mevrouw. Vervoerders in Rotterdam (RET) en Den Haag (HTM) zeggen geen specifiek genderneutraal omroepbeleid te hebben. 'Beste reiziger' en 'dames en heren' worden door de vervoersbedrijven door elkaar gebruikt. Ook is het geen discussiepunt om iets aan deze aanspreekvormen te veranderen. Beide organisaties zeggen geen klachten over hun omroepbeleid te hebben ontvangen.

Opvallend is dat Angelsaksische bedrijven als Gmail, Hotmail en Apple hun klanten al langer de mogelijkheid bieden geen geslacht op te geven bij het aanmaken van een account. Zo geeft Gmail de mogelijkheid 'overige' en 'wil ik niet zeggen', naast de gangbare opties 'vrouw' en 'man'. Apple en hotmailgebruikers kunnen ervoor kiezen hun geslacht niet op te geven. De discussie over genderneutraliteit speelt in de Verenigde Staten al langer en lijkt nu naar Nederland te zijn overgewaaid.

'Dames en heren'

De NS maakte vandaag bekend reizigers niet langer aan te spreken met 'dames en heren'. Met ingang van de nieuwe dienstregeling op 10 december spreekt het vervoersbedrijf haar passagiers met 'beste reizigers' aan. Woensdag kwam al naar buiten dat de gemeente Amsterdam haar ambtenaren aanspoort burgers niet langer met 'geachte mevrouw of meneer' aan te spreken, maar voor 'beste burger' te kiezen.

De gemeenten Rotterdam en Den Haag wijzigden eerder al hun formulieren waarop een keuze tussen meneer en mevrouw moest worden gemaakt. Ook op verschillende plekken in het land, waaronder het gemeentehuis van Utrecht en de Universiteit van Amsterdam, zijn genderneutrale toiletten.

Meer lezen?

Ze zijn zowel man als vrouw, de jonge mensen uit de documentaire Genderbende. Of liever: 'Ik ben voorbij de indeling man-vrouw.' Lees hier het hele artikel.

Het is lange tijd het gangbare beeld van transgendervrouwen geweest, en stiekem is het dat nog steeds: onechte vrouwen. Erger nog: 'eigenlijk toch gewoon mannen'. Tamar Doorduin vertelt over haar liefde voor transgender Sophie.

Dominee Wielie Elhorst is de eerste dominee voor homo's, lesbiennes, biseksuelen en transgenders in Nederland. Als het aan Wielie Elhorst ligt, wordt niemand buitengesloten.