Premier Mark Rutte verwelkomde Herman van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad, vorige week weer op het Catshuis. De uitspraken van twee jaar geleden spelen geen rol. Van Rompuy: 'Er is sindsdien zoveel gebeurd dat ik er niet meer stil bij sta.'
Premier Mark Rutte verwelkomde Herman van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad, vorige week weer op het Catshuis. De uitspraken van twee jaar geleden spelen geen rol. Van Rompuy: 'Er is sindsdien zoveel gebeurd dat ik er niet meer stil bij sta.' © ANP

Geagiteerde Rutte dreigde in 2012 uit euro te stappen

Het verzet van premier Mark Rutte tegen verdere Europese eenwording is feller geweest dan tot nu toe bekend. In een gesprek met EU-president Herman Van Rompuy dreigde Rutte in 2012 uit de eurozone te stappen als Van Rompuy vasthield aan zijn plannen daarvoor, zeggen verscheidene betrokkenen.

Geen enkele andere premier zwaaide ooit met het eurolidmaatschap van zijn land, zegt Van Rompuy vandaag in een interview met de Volkskrant. Hij was 'verwonderd' over de opstelling van Rutte. Andere aanwezigen bij het gesprek waren compleet verrast. Publiekelijk hamerde de premier immers op het economische belang van de euro, in reactie op de oproep van de PVV om de eurozone en de EU onmiddellijk te verlaten.

Premier Rutte laat weten dat een dreigement de euro op te geven nooit aan de orde is geweest. Wel zegt hij Van Rompuy 'in zeer stevige bewoordingen' duidelijk te hebben gemaakt dat hij diens plannen desnoods met een veto zou torpederen.

Mede door de weerstand van Nederland zijn de hervormingscontracten tussen Brussel en de hoofdsteden nog steeds niet gerealiseerd. De regeringsleiders praten er in oktober verder over.

Opmerkelijke bladzijde
De woordenwisseling tussen Rutte en Van Rompuy vond plaats in het Catshuis op 5 juni 2012. Van Rompuy zegt dat hij deze opmerkelijke bladzijde uit zijn relatie met de premier heeft omgeslagen. 'Er is sindsdien zoveel gebeurd dat ik er niet meer stil bij sta.'

De boosheid van Rutte was gewekt door Van Rompuys idee dat lidstaten strikte afspraken (contracten) met Brussel zouden afsluiten over noodzakelijke economische hervormingen. Landen die hun verplichtingen nakwamen, werden beloond. Rutte was mordicus tegen deze opmaat naar wat hij een 'transferunie' noemde. Van Rompuys ideeën maakten deel uit van de blauwdruk over de toekomst van Europa, die hij op verzoek van de regeringsleiders schreef.

De lunchbijeenkomst begon met een wandeling van Rutte en Van Rompuy in de tuin van het Catshuis. Eenmaal aan tafel raakte Rutte geagiteerd. Toen Van Rompuy zijn plannen nogmaals uiteenzette, reageerde Rutte met een kort: als het zo gaat gebeuren, stapt Nederland uit de eurozone, zeggen betrokkenen.

Haven van Antwerpen
Van Rompuy merkte voorzichtig op dat deze actie zinloos zou zijn zolang Duitsland in de eurozone bleef. Om de spanning te breken, maakte de toenmalige kabinetschef van Van Rompuy een grap. Hij zei dat de haven van Antwerpen het vertrek van concurrent Rotterdam uit de eurozone zeer zou verwelkomen.

De uitval van Rutte wordt door aanwezigen bij de lunch verklaard als 'verkiezingskoorts'. Drie maanden later waren er Tweede Kamerverkiezingen en Europa - de steun aan Griekenland - speelde een belangrijke rol in de campagne. 'Rutte voelde de zuigkracht van Wilders', zegt een van de tafelgenoten.

Vandaag in de Volkskrant: 'Mijn opvolger moet niet een al te groot ego hebben'