Asielproblematiek overheerst politieke beschouwingen

Een dag na Prinsjesdag boog de Tweede Kamer zich woensdag over de kabinetsplannen. Een groot deel van het debat ging over de prangende vluchtelingenproblematiek, hoewel bij de Algemene Politieke Beschouwingen alles aan bod mag komen: van bezuinigingen op justitie tot het TTIP-verdrag tussen de VS en de EU. Woensdag was het woord aan de Kamer, donderdag reageert de premier.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Vluchtelingen, 5 miljard en justitie

    De eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen zit erop en zoals alom verwacht ging het vooral over de vluchtelingen. Dat was precies zoals Geert Wilders van de PVV het wilde. Hij speelde dan ook een grote rol in het debat. De momenten die bij zullen blijven, draaiden toch weer om de PVV-leider - niet voor het eerst, overigens.

    PvdA-leider Samsom vond de vluchtelingencrisis ernstiger dan de financiële crisis die in 2008 begon. Wilders' oplossing is het sluiten van de grenzen. Debuterend GroenLinks-voorman Jesse Klaver wil de asielzoekers juist met het vliegtuig naar Nederland halen. En VVD-voorman Halbe Zijlstra werd kwaad op iedereen, op Wilders én Pechtold en Samsom en hun uiteenlopende benaderingen van het vluchtelingenprobleem. ‘Hou d’r nou eens mee op!’, riep de fractievoorzitter van de VVD. Hij vond het maar politiek theater, de botsingen over de vluchtelingen. 'Ga eens aan een oplossing werken.'

    Eigenlijk had het vooral over geldzaken moeten gaan. De 'APB' gaan officieel over de begroting die een kabinet met Prinsjesdag indient. Over de overheidsfinanciën dus, over de 5 miljard lastenverlichting die het kabinet van plan is aan de burgers te geven. Het CDA en D66 zijn bereid die 5 miljard te steunen - wie durft er tegen belastingverlaging te zijn? - maar onder voorwaarden. CDA-leider Buma wil niet dat de 'ingewikkelde' plannen voor een nieuwe vermogensbelasting hand-in-hand gaan met de '5 miljard', zoals wel de bedoeling is van het kabinet. Alleen bij die 'ontkoppeling' stemt het CDA in met de lastenverlichting. D66 heeft voorstellen voor nog meer lastenverlichting met een dubbele banenopbrengst. Daar moet iets van terug te zien zijn in de belastingvoorstellen die het kabinet uiteindelijk voorlegt.

    Opvallend eensgezind was de oppositie in de snoeiharde verwerping van de begroting van de nieuwe minister van Justitie Ard van der Steur. Daarmee is van alles mis. De bezuinigingen die erin staan kunnen in de Eerste Kamer niet op een meerderheid rekenen. Het verwerpen van een begroting in de senaat is een grote zeldzaamheid en brengt Rutte II hoe dan ook in problemen, temeer omdat justitie en veiligheid zeer gevoelige terreinen zijn. Maar de oppositie wil helemaal niet wachten totdat de Justitiebegroting in de Eerste Kamer aan de orde komt. Donderdag moet premier Rutte alle oppositionele bezwaren tegen die begroting wegnemen en geen dag later.

  2. Debat morgen verder

    Het debat zit erop voor vandaag. Alle fractieleiders hebben hun betoog gehouden. Morgen reageert de premier.

  3. Kuzu, Van Klaveren en Klein

    Nog drie sprekers te gaan, allemaal Kamerleden die tijdens deze kabinetsperiode de fracties van gekozen partijen hebben verlaten: Kuzu (voormalig PvdA), Van Klaveren (Voormalig PVV) en Klein (voormalig 50Plus).

    Tunahan Kuzu betoogt dat de kloof tussen de burger en de politiek groter wordt. 'Nederland verhardt, verrechtst en verruwt.' Hij hoopt bij de volgende verkiezingen zetels te halen met de partij Denk. Kuzu heeft er zijn missie van gemaakt om te strijden tegen Geert Wilders. Hij noemt de PVV'ers 'xenofoben'. De Tweede Kamer en het kabinet zijn volgens Kuzu geen goede afspiegeling van de samenleving, onder de Kamerleden is 'te weinig kleur'. Vervolgens gaat hij verschillende bewindspersonen af en geeft ze een rapportcijfer. De premier krijgt een 3. Het levert gelach op in Vak K.

    Arie Slob (ChristenUnie) heeft nog energie voor een interruptie. 'Wat voor cijfer zou u uzelf geven?' Kuzu: 'Ik laat dat graag over aan u.'

    Dan volgt Joram van Klaveren, ex-PVV'er, nu van de fractie Bontes/Van Klaveren en de aspirerende partij Voor Nederland. 'Dit huis telt 148 socialisten', stelt hij. Hij vat het kabinetsbeleid als volgt samen: 'Alsjeblieft luie bijstandstrekker, alsjeblieft asielzoeker, alsjeblieft Griekenland, hier heeft u het geld van Nederland.' De lijn van Voor Nederland: 'Wij kiezen voor het klassiek liberalisme, niet voor het socialisme.'

    Tot slot Norbert Klein, die na een ruzie met het bestuur van 50Plus opstapte uit die partij en als zelfstandig Kamerlid verderging. Hij voert nu de Vrijzinnige Partij aan. 'Nog even een vrijzinnig moment voordat we naar de grote pauze gaan', zegt hij. Vervolgens vergelijkt hij het kabinet met een circus. De mensen zijn de dupe van de goocheltrucs van de regering, stelt hij.

  4. 'Laat ouderen delen in het zoet'

    'Hoezo eerlijk delen?', vraagt Henk Krol van 50Plus. 'Hoe durft het kabinet te spreken over eerlijk delen?' De gepensioneerden gaan er niks op vooruit. 'Het zou pas echt eerlijk zijn als de meevaller zou worden verdeeld over mensen die werken, mensen die gewerkt hebben en mensen die niet kunnen werken. Ouderen hebben gedeeld in het zuur, laat ze nu ook evenredig delen in het zoet.'

  5. 'Met de kaasschaaf tot op het bot'

    Spreker nummer tien is Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. De publieke tribune is inmiddels zo goed als leeg. Ook veel Kamerleden zijn vertrokken en onder de Kamerleden die er nog zijn is er weinig aandacht meer over.

    Volgens Thieme heeft het kabinet de afgelopen jaren met een kaasschaaf tot op het bot van de burger doorgeschaafd. 'En dan volgt nu een pleistertje voor het bloeden.'

    Ze betoogt dat de focus van het kabinet op economische cijfers en groei heeft gefaald en mensen vooral bang heeft gemaakt. In plaats daarvan moet worden ingezet op duurzame energie en moeten vervuilers worden aangepakt. Waarom doet de overheid dat niet? 'Hoe kan het dat de overheid wordt veroordeeld door de rechter omdat ze te weinig tegen klimaatverandering doet, dan diezelfde overheid in hoger beroep gaat?' Oneindige economische groei is een ilussie, zegt ze. 'De planeet groeit niet mee.'

  6. 'Wij zijn allemaal aangewezen op genade'

    'Het is geen geheim dat de SGP-fractie niet echt een bewonderaar is van de Amerikaanse president Obama', begint SGP-leider Kees van der Staaij. Toch werd hij recentelijk verrast door Obama. 'Hij zong Amazing Grace en het werd een hit.' Vanmiddag werd dit lied ook in de hal van het Tweede Kamergebouw gezongen door SGP-leden. Van der Staaij memoreert waarom Obama het lied zong: een schutter had een bloedbad aangericht in een zwarte kerk in Amerika. Van Charleston gaat zijn verhaal via een Afrikaanse kindsoldaat naar Nelson Mandela. De strekking van zijn betoog: 'Juist het besef dat wij allemaal op genade zijn aangewezen, maakt ons ook mild tegenover medemensen, wie zij ook zijn.'

    In de rest van zijn betoog vraagt hij aandacht voor typische SGP-thema's: hij uit zorgen over abortus, ontrouw in relaties en koopzondagen. Ook roept hij op om mantelzorgers meer te steunen, bijvoorbeeld door de kosten van mantelzorg aftrekbaar te maken van de belastingen.

    Hij sluit af met het toewensen van kracht en wijsheid, 'en bovenal amazing grace' aan de leden van het parlement en het kabinet.

  7. Klaver: 'We falen als Europa'

    Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren is de enige die Jesse Klaver interrumpeert. Ze is blij met het nieuwe groene elan van Klaver, maar vraagt zich af waarom hij het kabinet 'in het zadel houdt'. Dat is wat veel eer voor GroenLinks, zegt Klaver. Maar, betoogt hij, hij behaalt liever kleine successen op het dossier duurzaamheid dan dat hij zonder succes probeert het beleid 'met een big bang' te veranderen.

    Klaver spreekt opnieuw over de vluchtelingenstroom. 'We falen als Europa.' Hekken bouwen is niet de oplossing, zegt hij. Hij voorspelt dat er veel vluchtelingen bij zullen komen. Hij roept Rutte op: 'Stop het afwachten. Wanneer gaat de premier spreken met de burgers die zich zorgen maken over azc's die bij hen in de buurt komen.' Met een verwijzing naar de tirade van Wilders zegt hij: 'Dat is des te belangrijker na de vertoning die we vanavond hier hebben gezien.'

  8. 'Wilders heeft energie uit mij geslagen'

    Jesse Klaver begint zijn betoog met een paar opmerkingen richting PVV-leider Geert Wilders. 'Wat een pretje om na Wilders te mogen spreken. U bent er fantastisch in geslaagd om alle energie uit mij te slaan. Maar ik zal altijd tegen uw verhalen blijven strijden. U zet uw kiezers en mijn kiezers tegenover elkaar. Terwijl we juist nu verenigd moeten zijn.'

    Vervolgens stelt Klaver zich hardop voor hoe het zou zijn om een vluchteling te zijn. Ook hij zou na jaren van oorlog in Syrië met zijn gezin op de vlucht slaan. En vanuit het kamp in Turkije of Jordanië zou hij waarschijnlijk doorreizen naar Europa. Hij zou het liefst zien dat Nederland meer vluchtelingen opvangt.

  9. 'God van de armen...'

    Zoals gebruikelijk eindigt Slob met een gebed. ‘God van de armen, help ons te redden wat op deze aarde in de steek gelaten en vergeten is, maar wat in uw ogen zo kostbaar is. Genees ons, zodat wij de wereld beschermen en niet uitbuiten, zodat wij schoonheid zaaien en niet vervuiling en vernietiging. Raak de harten aan van hen die enkel winst zoeken ten koste van de armen en de aarde. Leer ons de waarde van elk ding te zien en bemoedig ons alstublieft in onze strijd voor recht, liefde en vrede’

  10. Slob vraagt Rutte: 'Waar zit uw vuur?'

    De beurt is aan Arie Slob, partijleider van de ChristenUnie. ‘Je mag het niet zeggen, maar het is een heuse feestbegroting waar het kabinet mee komt. Het geld klotst weer over de drempels van de Trêveszaal.’ Handig om de politieke meningsverschillen tussen de VVD en de PvdA te overbruggen, vindt Slob. ‘En om te camoufleren. Maar de vraag is: waar klopt het kabinetshart?’

    Blij is Slob met premier Rutte. Althans met het feit dat hij ‘alle schroom om over waarden te spreken van zich heeft afgegooid’. Slob wil van Rutte weten: ‘Waar zit uw vuur? Welk onrecht zet u in beweging? Wat vindt u waardevol?’ De premier moet dat morgen gaan vertellen als hij reageert op alles wat vandaag wordt gezegd.

    ‘Ik heb nóg een vraag voor de premier’, vervolgt Slob. De meerderheid in de Tweede Kamer is minimaal. ‘Er hoeft maar één Kamerlid op dinsdag door zijn wekker heen te slapen en er ontstaat voor de coalitie een probleem.’ Wat doet Rutte met die wetenschap? ‘Hoe zoekt hij naar draagvlak in het parlement? Of wimpelt hij alle oplossingen van de oppositie aan de kant, zoals hij vorige week bij het vluchtelingenvraagstuk deed?’ Ook daarop moet de premier morgen antwoorden.