Een Drone is te bewonderen op vliegbasis Volkel tijdens de jaarlijkse luchtmachtdagen.
Een Drone is te bewonderen op vliegbasis Volkel tijdens de jaarlijkse luchtmachtdagen. © ANP

'Nederland akkoord met nieuw kernwapen op basis Volkel'

Nederland is al in april 2010 akkoord gegaan met de plaatsing van een nieuw Amerikaans kernwapen op de militaire vliegbasis Volkel. Ook is er overeenstemming over het feit dat de Joint Strike Fighter het atoomwapen moet kunnen dragen. Dat zeggen verschillende deskundigen donderdagavond in het KRO-programma Reporter.

De deal wordt beschreven in een rapport van de Amerikaanse Rekenkamer over de nieuwe atoombom, die de huidige bom zal vervangen. De Amerikanen schrijven daarin steun te hebben van 'bepaalde NAVO-bondgenoten', zonder die bij naam te noemen.

Deskundigen Hans Kristensen van de Federation of American Scientists en militair historicus Christ Klep zeggen er evenwel van overtuigd te zijn dat Nederland één van die bondgenoten is. Zij wijzen op het feit dat Nederland gastgebruiker is van Amerikaanse kernwapens.

Ook oud-minister van Defensie Bram Stemerdink zegt in Reporter geen twijfel te hebben: 'Omdat wij op dit moment beschikken over die bommen. Met Nederland wordt dus overleg gevoerd, ja zeker!'

Belangrijke prestatie Amerikanen
Door het akkoord kan de aanwezigheid van Amerikaanse kernwapens in Nederland met tientallen jaren worden verlengd. Amerikaanse defensieambtenaren noemen het krijgen van de Nederlandse steun 'een belangrijke prestatie'.

De aanwezigheid van de bommen is een van de slechtstbewaarde nationale geheimen. Het gaat om kernbommen van het type B61, die in militaire kringen gelden als sterk verouderd. Ze werden in de jaren van de Koude Oorlog in West-Europa gestationeerd als tegenwicht tegen de conventionele overmacht van het Warschaupact. De zeggenschap ligt bij de VS, die ze onder NAVO-vlag aan Nederlands gevechtsvliegtuigen kunnen hangen. Oud-premier Lubbers (CDA) baarde afgelopen juni opzien door zijn openbaring dat 'die malle dingen' daar nog steeds liggen.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat het door 'bondgenootschappelijke verplichtingen' geen mededelingen kan doen over 'de mogelijke rol van Nederland binnen de NAVO-kernwapentaak'.

De Tweede Kamer heeft het kabinet om een brief gevraagd. Volgens CDA-Kamerlid Raymond Knops was de fractie van het CDA, destijds regeringspartij, in 2010 niet op de hoogte van de afspraak.