Beter Leven

De beste remedie tegen de gamesverslaving van je kind? Meegamen!

De grootste opvoedkundige opgave? Hun kinderen losweken van het tv-, computer- of mobieltjesscherm, vindt het gros van de ouders volgens een recente peiling. Dat hoeft niet, zeggen experts.

null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

Een kind afhelpen van zijn gamesverslaving? Weinig ouders zullen zo ver gaan als de vader van Xiao Feng, een 23-jarige gamer uit China die een poosje geleden heel even het wereldnieuws haalde. De oude Feng vond dat zijn werkloze zoon beter een baan kon gaan zoeken dan dagenlang rondhangen in een computerspel. De vader huurde professionele gamers in die de avatar van zoonlief om zeep hielpen, elke keer als Xiao online ging om te spelen.

Het is misschien niet de beste aanpak, maar de zorgen van papa Feng delen veel ouders van jongere kinderen wel, blijkt uit een recente peiling van onderzoeksbureau Multiscope. Het gros ziet het beperken van de tijd die hun kroost achter schermen doorbrengt als de grootste uitdaging in de opvoeding. Ruim 40 procent van de opvoeders vindt die ‘schermstrijd’ het lastigst. Ingewikkelder dan consequent zijn (27 procent) en het kind niet te veel verwennen (16 procent).

Dat na tv-kijken de meeste schermtijd aan gamen op gaat (gemeten als afzonderlijke bezigheid, single task), helpt ook niet. Kinderen horen buiten te ravotten, morren ouders op ouder- en opvoedfora, in plaats van urenlang door te brengen in een game als Fortnite of met filmpjes waarin anderen Fortnite spelen. Dat laatste is net zo populair als gamen zelf. Uit een Amerikaans onderzoek bleek in 2019 dat meer dan driekwart van de kinderen van 10 tot 12 jaar op internet naar gamevideo’s kijkt, om ervan te leren of omdat ze de makers ervan bewonderen.

Het lastige voor ouders is dat de experts verdeeld zijn over hoe erg het is dat kinderen zoveel tijd gamend doorbrengen, en hoe lang of kort ‘schermkleven’ eigenlijk gezond is. Gedragsdeskundigen Dian de Vries en Peter Nikken vinden dat laatste niet het belangrijkste. Het gaat er vooral om wat kinderen op een scherm bekijken en wat ze daarnaast niet (meer) doen, zeggen ze in De Schermwijzer, een boek met antwoorden op de meest gestelde vragen over de mediaopvoeding van kinderen. Zolang wezenlijke zaken als huiswerk, sociale contacten, sporten en slaap er niet onder lijden is er weinig in te brengen tegen gamen, youtuben en computeren.

Er zitten ook positieve kanten aan gamen. Kinderen leren er problemen mee op te lossen en creatief en visueel denken. Online kunnen ze net zulke waardevolle sociale contacten leggen als op straat.

Tuurlijk: je hebt games en je hebt gewelddadige, bloeddorstige computerspellen. Achttien uur lang achter elkaar buitenaards gespuis over de kling jagen in Doom Eternal doet misschien wonderen voor je oog-hand-coördinatie, maar weinig goeds voor de rest van je lijf, laat staan voor je geestelijke welzijn.

Wie toch het schermgebruik bij jongere kinderen wil beteugelen vindt op de drie grootste spelcomputers – Microsofts Xbox, Ninteno’s Switch en Sony’s PlayStation – opties voor ‘ouderlijk toezicht’: een ingebouwde virtuele kinderoppas. Daarmee kan een opvoeder per kind instellen wanneer er mag worden gespeeld, hoe lang, met wie online en ook welke games, op basis van leeftijdsfilters. Per kind is een wekelijks of maandelijks overzicht op te vragen van wat hij of zij op de console uitspookt.

Uit een Brits onderzoek blijkt dat maar 19 procent van de ouders dit soort digitale ‘babysitters’ gebruikt. Vermoedelijk heeft het ermee te maken dat ouders niet zo goed de weg weten op de spelcomputer. Voor hen hebben Microsoft, Sony en Nintendo smartphone-apps ontwikkeld zodat ze op afstand toezicht kunnen houden door middel van een apparaat dat ze wel doorgronden. Kinderen die thuis zitten en het einde van hun speeltijd zien aankomen kunnen via de console een berichtje sturen naar hun ouders op het werk, met de vraag of ze nog even langer in Roblox of Minecraft mogen blijven hangen.

Wie niet thuis is op de Xbox, Switch of PlayStation kan een ingewijde buur of kennis vragen de boel in te stellen. Eenmaal geregeld hebben ouders er in principe geen omkijken meer naar. Ook op smartphones en tablets is de toegang tot games en apps te timen. Zie daarvoor de optie ‘Schermtijd’ op Apple-producten en ‘Digitaal welzijn en ouderlijk toezicht’ op Android.

Overigens, stellen alle ‘schermwijzers’: het beste toezicht is meegamen. Je ziet wat je kind speelt en je kunt hem of haar helpen bij problemen. Het geeft niet dat je er als ouder niks van bakt en je er in Fortnite al na een paar minuten uit ligt. Sterker nog: vanuit het perspectief van het kind smaakt misschien geen enkele zege zoeter dan die op een opvoeder die jouw tijd online bepaalt.

HULP VOOR OPVOEDERS

Om de tijd die een kind op Microsofts spelcomputer mag doorbrengen en al te ‘volwassen’ games te blokkeren is er sinds oktober de Xbox Family Settings-app. Sony had al zo’n kinderoppas voor zijn PlayStation 4, voor de Switch ontwikkelde Nintendo ook een mobiele app. Instellingen voor ouderlijk toezicht zijn er ook voor de iPhone en iPad en de meeste nieuwe Android-telefoons en tablets.

Ouders die denken dat ze games botweg moeten verbieden moeten misschien eerst lezen hoe Volkskrant-redacteur Bard van de Weijer en zijn vrouw dat eerst ook als oplossing zagen maar daar weer op terugkwamen. Vergeet ook de positieve kanten van gamen niet, is het pleidooi van onderzoekster. Mirjam Baars. Bard bekeek ook gadgets en apps waarmee een schermverslaving wellicht is tegen te gaan, en stelt een ‘analoge’ oplossing voor: neem een hond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden