Acteurs Marian Mudder en Frank Lammers tijdens een wervingsactie voor de Donorweek.
Acteurs Marian Mudder en Frank Lammers tijdens een wervingsactie voor de Donorweek. © ANP

Willen wij zieke medemensen laten creperen op de wachtlijst?

Commentaar

Nederland mag zich niet neerleggen bij het voortbestaan van wachtlijsten voor organen.

De Eerste Kamer debatteert vandaag over het initiatiefvoorstel van het Tweede Kamerlid Pia Dijkstra van D66 om iedereen na overlijden in beginsel orgaandonor te maken. Wie geen donor wil zijn, moet dat zelf laten weten.

Het belooft een spannend debat te worden in de senaat. Niet alleen vanwege de aard van het omstreden onderwerp zelf, maar ook omdat veel senatoren nog geen definitief standpunt hebben ingenomen. In de Tweede Kamer werd de wet-Dijkstra met één stem verschil aangenomen. De afwezigheid van een potentiële tegenstemmer van de Partij voor de Dieren gaf de doorslag.

Alle campagnes die zijn gevoerd om mensen aan te zetten zich als donor te laten registreren zijn gestrand in de onverschilligheid van het publiek

De tegenstanders van de methode-Dijkstra om een eind te maken aan de wachtlijsten voor organen, wijzen op het recht van onaantastbaarheid van het lichaam, vastgelegd in artikel 11 van de Grondwet. Mensen moeten zelf kunnen beslissen of zij na hun dood organen willen afstaan.

Het tegenargument is dat die zelfbeschikking nooit absoluut is wanneer de volksgezondheid in het geding is. Zo kunnen bijvoorbeeld ouders van zieke kinderen die om godsdienstige redenen een behandeling weigeren, tijdelijk uit de ouderlijke macht worden gezet.

Voor de methode-Dijkstra, die in België al is ingevoerd, pleit dat er nog altijd een enorm tekort aan orgaandonoren is. Alle campagnes die zijn gevoerd om mensen aan te zetten zich als donor te laten registreren zijn gestrand in de onverschilligheid van het publiek. Daardoor lijden veel patiënten onnodig en sterven mensen die gered kunnen worden.

Uiteindelijk ontkomen wij niet aan de vraag of wij zieke medemensen willen laten creperen op de wachtlijst

Misschien zijn er nog mogelijkheden om mensen te dwingen na te denken over de vraag of ze wel of geen donor willen worden. Bij elke verlenging van het rijbewijs, het paspoort of de ID-kaart kunnen mensen worden opgeroepen zich als donor te laten registreren. Een andere mogelijkheid is om donoren financieel te compenseren, maar aan die variant zitten veel bezwaren.

Uiteindelijk ontkomen wij niet aan de vraag of wij zieke medemensen willen laten creperen op de wachtlijst. Dan biedt de wet-Dijkstra uitkomst. Die garandeert voldoende donoren. Zij die hun bezwaren blijven houden, kunnen zich dan zonder bezwaard gemoed laten uitschrijven.


In het gevecht om de donorwet telt elke stem

Wordt het ja of nee? De uitkomst is volstrekt ongewis
Alles is anders op het Binnenhof vandaag, waar de Eerste Kamer dan toch eindelijk debatteert over de nieuw Wet op de orgaandonatie. Fractiediscipline geldt niet, coalitiedwang al helemaal niet: alle Eerste Kamerleden moeten naar eigen inzicht en geweten beslissen: wordt het ja, tenzij of nee, tenzij?