Donald Trump.
Donald Trump. © AP

Trump - here to stay! - bespeelt het hele veld

Weinig Democraten zien uit naar het boek What Happened van Hillary Clinton. Alleen Republikeinen verheugen zich op haar boektournee. Voor Clinton dient het als therapeutische kuur. Maar de Democraten moeten verder. Volgend jaar zijn de Congresverkiezingen. In 2020 wacht de strijd om het Witte Huis. President Trump staat er niet daverend voor. Met de Democraten gaat het slechter.

Clinton is politieke ballast. Ze erkent haar fouten, maar de lijst met 'schuldigen' aan haar verlies is lang: Trump, de Republikeinen, het Democratisch partijbestuur, voormalig FBI-directeur Comey en natuurlijk 'de Russen'. In What Happened dagvaardt ze ook Bernie Sanders. Hij bood Clinton bij de voorverkiezingen weerstand. Hoe durfde hij?

De Democraten zitten in een crisis die vergelijkbaar is met die van de Europese socialisten. Beide verloren steun van de (blanke) working class na hun pro-immigratiebeleid. De PvdA is splinterpartij, Belgische socialisten zijn uitgerangeerd, Franse socialisten weggevaagd en de Duitse SPD is een schim. Les: de vertrokken achterban komt niet terug. Lagere inkomens voelen zich afgeserveerd als culturele verworpenen der aarde.

Niemand wint verkiezingen door kiezers in het gezicht te spugen

President Franklin D. Roosevelt (1882-1945) maakte de Democraten tot natuurlijke regeringspartij. Zijn New Deal bond de arbeidersklasse. Hillary Clinton verketterde hen als 'deplorables'. Dat werd de oorzaak van haar verlies. Niemand wint verkiezingen door kiezers in het gezicht te spugen. Voor Democraten is de verkiezingskalender ongunstig. In het Huis van Afgevaardigden hebben de Republikeinen een ruime meerderheid. Het aantal kiesdistricten dat van partij verandert, is doorgaans gering. Tweederde van de staten wordt door Republikeinen bestuurd. Zij hertekenen kiesdistricten op basis van eigenbelang. 'Middle America' is Republikeins. De Democratische partij is 'kustpartij'.

In de Senaat moeten 8 Republikeinen op voor herverkiezing; tegenover 25 uit de Democratische fractie. Sommige Democraten in staten die Trump ruimschoots won, zoals West Virginia en North Dakota.

De Democratische partij vlucht naar links. Veel Democraten willen de gezondheidszorg nationaliseren, een minimumloon van 15 dollar, gratis universitair onderwijs, een ruimhartig immigratiebeleid en een nauwe band met Black Lives Matter. 'Antifa' zit in proeftijd. Identiteitspolitiek wordt radicaal doorgedreven, vooral in het hoger onderwijs. Wie zegt 'All Lives Matter' is een racist.

Prangendste vraag: wie neemt het in 2020 tegen Trump op?

Inzake handelsbeleid is Trump trendzetter; Democraten volgen. Democraten willen het vrijhandelsakkoord Nafta heronderhandelen. Ze bepleiten een 'Banenraad' die buitenlandse investeerders blokkeert als er geen goede banen naar de VS komen. Chuck Schumer, Democratisch leider in de Senaat, noemde het plan: 'Better Deal'. Democraten volgen 'dealmaker Donald Trump'. Kiezers verkiezen meestal de trendzetter.

Prangendste vraag: wie neemt het in 2020 tegen Trump op? De Democraten kunnen niet iemand vervangen met niemand. Namen circuleren: Bernie Sanders, senator Elizabeth Warren, oud-vicepresident Joe Biden. Wie weet ziet Hillary haar boek als openingszet op herkansing.

Van Trump mogen jeugdige illegalen desnoods blijven

De lijn Sanders-Warren is gemeengoed in de partijbasis. Sanders bracht zijn wittebroodsweken door in de Sovjet-Unie. Warren bevorderde haar academische loopbaan dankzij voorkeursbeleid door zich uit te geven voor native American. De meeste kandidaten zijn 70 of ouder. De jonge generatie kreeg geen kans onder de progressieve babyboomers.

Democraten leefden maanden in de illusie dat Trump snel zou verdwijnen. Een droom, gevoed door gevestigde media met campagnejournalistiek. Elk moment kon Trump worden afgezet, gek verklaard of vermoord. Strijdkreet: 'Never Trump'. Trump werd uitgemaakt voor racist, fascist of landverrader. Maar het wapen van politieke correctheid is afgestompt. Kiezers laten hun meningen niet meer uniformeren en hun stemgedrag disciplineren door culturele elites. Het huidige Amerika toont het failliet van het cultuurmarxisme waarmee 'progressief Amerika' het publieke debat domineerde. Kiezers denken zelf, doorgaans aan zichzelf.

Dus Trump zit er nog. Chuck Schumer en Nancy Pelosi, Democratisch leider in het Congres, sluiten zelfs deals met hem. Het schuldplafond kan omhoog: slachtoffers van de orkanen krijgen hun geld. Van Trump mogen jeugdige illegalen desnoods blijven. Indien uiteraard de Democraten instemmen met een betere grensbescherming (lees: 'De Muur'). Trump dwingt Republikeinse Congresleden serieus te werken aan drastische belastingverlagingen. Zo niet, activeert hij zijn achterban 'deplorables'. Hij bespeelt het hele veld.

Trump? Here to stay!

Derk Jan Eppink is senior fellow bij het London Policy Center in New York.