Perdiep Ramesar maakte naam bij dagblad Trouw, dit jaar bleek dat hij het met de waarheid niet zo nauw nam.
Perdiep Ramesar maakte naam bij dagblad Trouw, dit jaar bleek dat hij het met de waarheid niet zo nauw nam. © ANP

Ramesar is journalist van zijn generatie, die van de auteur als merk

Bert Wagendorp noemt de gewezen Trouw-journalist Perdiep Ramesar de 'Diederik Stapel van de journalistiek' en vindt dat redacties beter op moeten letten. Het bedrog van Ramesar onderstreept een groter fenomeen. In een tijd waarin oplages en kijkcijfers onder druk staan en journalisten zichzelf steeds meer in de markt moeten zetten, doet men alles om op te vallen.

Omdat redacties krimpen en de beroepsbevolking massaal aan de slag gaat als ZZP'er, wordt het voor journalisten belangrijker jezelf te 'vermarkten'. Opvallen is het devies. Wie dat niet kan, heeft zonder een vast dienstverband eigenlijk niets in de journalistiek te zoeken. Voor doorgewinterde journalisten is het moeilijk om zonder ondersteunende redactie staande te blijven. Voor de jongere garde geldt dat ze in steeds grotere mate dient zichzelf te verkopen.

Docent politieke communicatie Chris Albers schreef eerder voor de Nieuwe Reporter al dat journalisten zich gedragen als een merk. Bekende journalisten zijn al merken. Voor wie aan het begin van de ladder staat, is er werk aan de winkel. Daarvoor is veel communicatie en aandacht nodig. Wie daar niet de mogelijkheid of het geduld voor heeft, moet via traditionele media proberen een miljoenenpubliek te bereiken. En dat kan op verschillende manieren.

Ten eerste zijn er de sociale media die genoeg aandacht genereren als je het commercieel gezien goed aanpakt. Dat hebben de opleidingscentra inmiddels ook door. 'Ondernemende journalistiek' maakt nog niet eens zo heel lang deel uit van de journalistiekopleidingen aan de universiteiten en hogescholen. Journalisten die niet geleerd hebben zich te promoten, of op zijn minst op Facebook laten zien wat voor toffe projecten ze nu weer uitvoeren, lopen achter op concurrenten.

Auteurs op de foto

Je krijgt als lezer de indruk dat de schrijver belangrijker is dan het stuk zelf

Daarnaast dragen de traditionele media, al dan niet bewust, bij aan het vermerken van journalisten. Wie op de digitale voorpagina van de Volkskrant kijkt, ziet meteen de gezichten van columnisten Wagendorp, Kalshoven en Sitalsing. Wie Metro leest, ziet dat in de vormgeving een paar regels tekst zijn ingeruild voor een foto van de journalist. Op televisie is het niet anders. De 'stand-upper', zoals het in het jargon heet, is leidend geworden. Wie het goed doet, kan ondanks zijn discutabele vorm van journalistiek zelfs een mediaberoemdheid worden. Kijk maar naar de verslaggever met de roze microfoon.

Bij De Correspondent gaat men, ondanks journalistiek vakwerk, nog een stapje verder. Daar selecteer je als lezer op basis van een gezicht welk artikel je gaat lezen. Je leest verhalen van bekende merken. Je krijgt als lezer de indruk dat de schrijver belangrijker is dan het stuk zelf. Maar wat doe je als je zelf geen bekend merk bent? Dan zoek je een platform om bekend te worden en toch geld te verdienen. Bekendheid krijg je door je verhalen of door gewoon stevig tegen de gevestigde orde te schoppen.

Te mooi om waar te zijn

Is het erg dat journalistiek steeds vaker een kwestie van personal branding wordt?

Hier in Groningen is de lokale nieuwsmarkt onlangs opgeschud door een lokale nieuwssite die op GeenStijl-achtige wijze zich tegen de gevestigde media keert. Het Dagblad van het Noorden ontspringt de dans tot dusver, want die sponsort het nieuwe medium toevallig. Om nog meer aandacht te genereren, werd onlangs een ruzie met een Telegraaf-journalist en zijn cameraman flink opgeklopt. Mediarellen verkopen immers. Je ziet het dagelijks op RTL Boulevard. De journalistieke kwaliteit en de relevantie ervan zijn echter ver te zoeken. Journalistiek wordt op deze manier een kwestie van opvallen met opzienbarende verhalen.

Is het erg dat journalistiek steeds vaker een kwestie van personal branding wordt en dat journalisten zich als merken moeten gaan gedragen? Wel als journalisten verhalen gaan schrijven die letterlijk te mooi zijn om waar te zijn. In een maatschappij waarin journalisten moeten opvallen, waarin oplages steeds verder onder druk komen te staan, moeten we er niet van opkijken dat journalisten als Perdiep Ramesar over de schreef gaan en verhalen met eigen fantasie aandikken of geheel uit hun duim zuigen.

Volg en lees meer over:

Reacties (0)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens