Privatisering zorg is de kwaal, niet de redding
© Freek van den Bergh

Privatisering zorg is de kwaal, niet de redding

Gezondheidszorg

Meer marktwerking in de zorg is geen recept om de kosten te drukken, maar schaadt patienten.

Raoul du Pre suggereerde donderdag in zijn commentaar 'Een verbod op zoeken naar particulier geld is erg radicaal' dat het opheffen van het verbod op winstuitkering in de zorg zo gek nog niet is. Hij verwacht dat private financiering en de winstuitkering aan aandeelhouders betere zorg zal opleveren. Mijn visie is een heel andere. De beloften van de markt waren tien jaar geleden groots, maar de resultaten tot nu toe zijn niet om over naar huis te schrijven.

De suggestie dat de zorg goedkoper zou worden is niet ingelost. De OESO toont de kostenexplosie die sinds de marktwerking is opgetreden. Nederland is de laatste jaren op de zorgkostenladder gestegen van de achtste naar de vierde plaats, net achter de VS en Zwitserland, ook landen met een geprivatiseerd zorgstelsel. Zorgverzekeraars maken ondertussen een miljard winst per jaar.

Efficiënter is de zorg ook niet geworden nu zorgverleners, op straffe van kortingen van de zorgverzekeraars, hun tijd moeten besteden aan wantrouwlijstjes. Een negatief mensbeeld is met de marktwerking de zorg ingewaaid. De transparantiecultus leidt tot kostenstijging en uitgebluste zorgverleners. KPMG becijferde in 2010 al dat 38 procent van onze werktijd op gaat aan bureaucratie en berekende in 2016 dat alleen al de kwaliteitsmetinghype ons tussen de 40 en 80 miljoen per jaar kost. Ons land neemt inzake overheadkosten een tweede plek in, net na de VS.

Zorgverzekeraars letten vooral op geld, en hebben geen oog voor kwaliteit. Deze zogenaamde vrije markt is in feite budgettering

Bart Boll

Chirurg Bart Boll schreef deze week over de kwaliteitsbelofte in Medisch Contact: 'Zorgverzekeraars letten vooral op geld, en hebben geen oog voor kwaliteit. Deze zogenaamde vrije markt is in feite budgettering.' Ik kan dat vanuit de psychiatrie alleen maar beamen. Instellingen die meegaan met de wensen van zorgverzekeraars en bezuinigen op tijd per patiënt, krijgen een contract.

De kwaliteitspretenties van de zorgverzekeraars zie ik in de praktijk in rook op gaan. Wat zien we wel? Dat er plots een behandeling niet meer vergoed wordt omdat een diagnose hen niet bevalt of dat alleen nog een merkmedicijn wordt vergoed waarmee de patiënt voor extra kosten komt te staan.

De al bestaande grote gezondheidsverschillen nemen verder toe. Eén op de vijf Nederlanders mijdt zorg en dit betreft zowel minima als middeninkomens. Patiënten komen niet voor hun lol bij een arts.Het opwerpen van financiële drempels zal ervoor zorgen dat zij later meer zorg nodig hebben of uitvallen in werk en maatschappij.

Eén op de vijf Nederlanders mijdt zorg en dit betreft zowel minima als middeninkomens

Inwisselbare producten

Patiënten en zorgverleners worden meer en meer behandeld als inwisselbare producten. De vertrouwde, vrije en continue zorgrelatie wordt niet van waarde geacht en zelfs actief tegen gegaan. Zo probeerde de minister in 2014 de vrijeartsenkeuze af te schaffen, zodat zorgverzekeraars volledige macht zouden krijgen over de zorgverleners. Pas na groot protest is het voorstel gesneuveld. Ook continuïteit van zorg lijkt voor de markt weinig waarde te hebben. Wisselen van zorgverlener wordt afgedwongen door jaarlijkse wisselende zorginkoop. Patiënten kunnen er niet meer zeker van zijn dat een arts hen blijvend zal behandelen. Dat discontinuïteit van zorg een hoger risico geeft op sterfte (zie het onderzoek van Maarsingh) lijkt niet te zijn doorgedrongen bij de zorgverzekeraars.

Het is erg zorgelijk dat dit geprivatiseerde zorgstelsel vaste zorgrelaties inwisselt voor vluchtige relaties. De vertrouwdheid tussen arts en patiënt is juist in tijden van onzekerheid en crisis van groot belang en biedt mensen een veilige plek.

Privatisering van de zorg heeft veel schade gedaan aan de patiënt. Het is zeer onverstandig verder te gaan op die weg. Daarom is mijn therapeutisch advies het huidige stelsel te wijzigen van private naar publieke zorg. Het Nationaal Zorgfonds, zonder eigen risico, zal heilzaam zijn voor de patient en de zorgverlener zijn werkvreugde terug geven.

De auteur is betrokken bij het Comité Nationaal Zorgfonds en was lid van het Comité Vrije Artsenkeuze.

Cobie Groenendijk is psychiater en jurist.

Volg en lees meer over:

Reacties (54)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Heraclitus -
    Mevrouw, Ik heb u afgelopen zondag bij Witteman in Buitenhof gezien. U kreeg in vergelijking met de Turk Kuzu relatief weinig tijd maar bracht in die korte tijd veel meer over dan die man van DENK die niet weet wat denken is. Ik ga uw project steunen!
  • Harrie Vrijmans -
    Uitzinnig, weergaloos stelen en uitvreten via dan zeker totaal ontsporende ONGEDEKTE kredietverlening/geldschepping, kon/kan alleen `democratisch, legaal¿ en geraffineerd verhuld[!] d.m.v. verwoestende afbraak/ontkrachting van onontbeerlijke fin.-economische wetgeving: zoetgevooisd en waarlijk `new speak¿, `deregulering¿ genoemd. Zoveel vals geld -tig X[!] meer dan de totale waarde van economieën- schept slechts [zeer gekunstelde] speculatie of zoekt nog resterende `assets¿, i.c. VOLKSeigendom dat dus eerst, omwille van historisch ongeëvenaarde[!] gigadiefstal, geprivatiseerd moe[s]t worden...
  • beertje31 -
    @Karl-Marx-op-klompen, er is nog een belangrijk verschil. Mensen dien HRA krijgen zijn waarschijnlijk anderen die van veel zorg gebruik maken. Degene die veel zorg gebruik, zeggen, hef maar HRA over naar zorg, dat is beter voor ons. Wij zorg en jullie de rekening. Of dat wel eerlijk is? ik vind van niet. Solidariteit ben ik voor, maar heeft ook zijn grenzen. Sommigen vinden dat de kosten van hun ziekte liefst op de samenleving afgewenteld mogen worden. Sommige partijen (als SP) gaan hier ook in mee. Met drogredenen "ik heb hier niet voor gekozen" nee, wij willen dat ook niet. Maar betalen wel
  • Karl-Marx-op-klompen -
    @Spartuijn "Zou de hypotheekrente-aftrek..." Daar slaat u de spijker... Aan de aftrek wordt alles, maar dan ook werkelijk alles opgeofferd. Ligt ook aan de volksaard. Geef een Hollander het idee dat hij iets "gratis" krijgt en hij is niet meer voor rede vatbaar. Natuurlijk is de aftrek een sigaar uit eigen doos en uiteindelijk schiet het NL volk zich ermee in de eigen voet, maar dat zal de aandeelhouders geen zorg zijn. Bovendien blijven door de aftrek staatschuld en financieringtekort lekker hoog. (Zodat de regering geld moet blijven lenen; inderdaad: bij diezelfde aandeelhouders...)
  • Veel liefs -
    Privatisering en dat niet alleen in de zorg, betekend, terug naar de Middeleeuwen. Toen was namelijk ook alles geprivatiseerd. Terug in de tijd wordt tegenwoordig vernieuwing genoemd, daar zijn we mooi klaar mee.
  • CorArnhem -
    De theorie van de marktwerking leek interessant maar heeft gefaald. Zorg en sociaal wonen in handen van private investeerders levert geen besparing op maar hogere kosten en minder transparantie. Ook ik ben van nature liberaal, net als @rdoetjes. Maar de balans is weg. Het liberalisme staat niet (meer?) voor eerlijkheid en integriteit in het zakendoen. Het is kortetermijndenken en zakkenvullen geworden. Zonder zorgplicht voor afnemers.
  • WTJGM -
    Privatisering is de grootste ramp die ons na WOII is overkomen. Althans de bevolking, want multinationals, het grootkapitaal alsmede een onafzienbare reeks incompetente bestuurders varen er wel bij. Privatisering ging aan de haal met de krenten uit de pap, wat zonder uitzondering heeft geleid tot slechtere dienstverlening tegen hogere prijzen, een dan laat ik de reeks debacles nog buiten beschouwing. Die hele privatisering is ons door Amerika via partijen als de VVD, D66 en PvdA in de strot geperst, het wordt tijd ze daar eens hard op af te rekenen. Een gotspe dat de bevolking dit nog slikt.
  • Karl-Marx-op-klompen -
    Alles wat de auteur hier aanroert was al bekend 2005! De Canadese Ontario Health Coalition komt in hun rapport "Flawed, Failed, Abandoned" met het complete griezelverhaal der privatisering. Kostenstijgingen (van 2500%!), verspilling, achteruitgang van kwaliteit, verminderde toegankelijkheid - en niet alleen in de zorg, overal waar wordt geprivatiseerd door de "terugtredende" overheid vindt dit plaats. Inherent gevolg van de privatisering. Maar we gaan er vrolijk mee door. Anders zou het Binnenhof moeten toegeven dat ze een fout hebben gemaakt. En dat zal beslist nooit gebeuren.
  • Riet Pluim -
    @Ceesvangils - Terechte toevoeging. Het was ook de SP die een alternatief zorgplan heeft ontwikkeld dat volgens het CPB de zorg beter én betaalbaarder maakt. Maar zoals @Petero terecht opmerkt, wordt de SP nauwelijks serieus genomen.
  • Moni Nusselein -
    Een helder verhaal van iemand die e n juridische kennis heeft e n met haar poten in de klei staat. Iemand die van binnenuit de consequenties van beleidskeuzes kan beoordelen. Zo iemand heeft recht van spreken en haar advies moet m.i. heel serieus genomen worden. NUSSELEIN