Peter de Waard: Moet Schiphol alsnog naar zee worden verplaatst?

De kwestie

Als Nederland ergens goed in was, zou het toch ploeteren in de bagger moeten zijn. Daarom werd in de jaren negentig een plan gemaakt om Schiphol naar zee te verplaatsen - òf door daar nog een stukje land te winnen zoals dat is gebeurd met de Tweede Maasvlakte òf door een kunstmatig eiland te creëren. Technisch was het allemaal mogelijk, zo concludeerde de TU Delft al in 1998.

Het was wel prijzig. Omgerekend zou het ergens tussen de 20 en 30 miljard euro gaan kosten - twee of drie keer de HSL. Maar een groter bezwaar was het nimby-syndroom (not in my backyard). Kustuitbreiding zou op grote bezwaren van badplaatsen en milieugroepen stuiten. 'Voor je het weet, komt Wim de Bie ('Nederland ligt aan zee, niet aan een vliegveld', schreef de toenmalige televisiester twintig jaar geleden in een met andere BN'ers samengesteld boekje Laat de kust met rust) weer protesteren', verzuchtte Rijkswaterstaat.

Geen mens zou Schiphol meer aanleggen waar het in 1916 bij toeval ontstond

Daarom werd in 2003 het plan voor een luchthaven in zee van tafel geveegd door toenmalig staatssecretaris Melanie Schultz van Haegen, de latere minister die nu wordt getipt als de baas van de nationale luchthaven. Zij concludeerde dat Schiphol nog best dertig of veertig jaar op de huidige plek zou kunnen doorgroeien.

Sindsdien zit het land met de gebakken peren. De grens van 500 duizend vliegbewegingen per jaar is bereikt. De overlast van het huidige Schiphol neemt per dag toe, maar die wordt 'geSchiphold' met telkens andere berekeningen. In 2009 erkende voormalig Schiphol-directeur Gerlach Cerfontaine in Intermediair al dat de boel op deze wijze werd belazerd, waarna een vakantievliegveld in Lelystad als konijn uit de hoge hoed werd getoverd. Maar ook daar wil niemand de herrie.

Het zou een nieuw juweeltje in de kroon van Nederlandse waterstaatkunde kunnen zijn

Geen mens zou Schiphol meer aanleggen waar het in 1916 bij toeval ontstond. Vanuit een van de meest overbevolkte gebieden in de wereld moet het concurreren met luchthavens midden in de woestijn. Maar als hoeksteen van Nederland Distributieland met 65 duizend banen wil niemand het sluiten. De enige reële oplossing is toch weer voor de zee te kiezen. Het heeft nadelen. Maar veel meer voordelen.

Schiphol in Zee zou een welkome kustversterking zijn. Op het huidige Schiphol zouden 100 duizend huizen kunnen worden gebouwd, waardoor een flink deel van de investering wordt terugverdiend. Het zou een nieuw juweeltje in de kroon van Nederlandse waterstaatkunde kunnen zijn - na de IJsselmeerpolder en de Deltawerken - en veel werk kunnen opleveren voor waterbouwkundigen.

'Schei toch uit met je waardevolle Nederlandse kust. Het is een verloederde bende, die het waard is om verstopt te worden achter de finale triomf van de waterstaatkunde', beantwoordde milieudissident Wouter van Dieren in 1997 Wim de Bie.

Misschien kan Cora van Nieuwenhuizen als opvolger van Melanie Schultz Van Haegen de Nederlanders weer laten ploeteren in de modder.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl