Kathleen Ferrier.
Kathleen Ferrier. © Joost van den Broek

Overheid, kom met een wet tegen slavernij - Nederland past een voortrekkersrol vanwege slavernijverleden

'Mooi dat mensen zich hier zo druk maken om slavernij van honderden jaren geleden, maar kijk eens naar de hedendaagse slavernij.' Aldus CDA-leider Sybrand Buma tijdens het debat van landelijke partijleiders in Amsterdam. Hij cre-eert onterecht een tegenstelling. Niemand mag de ogen sluiten voor de gevolgen die de slavernij van 'honderden jaren geleden' nog steeds heeft. Tegelijkertijd is het inderdaad hoog tijd dat er meer oog komt voor moderne slavernij en manieren om die effectief te bestrijden.

Meestal denkt men aan vrouwen die gedwongen in de seksindustrie werken, maar dat betreft slechts 25 procent van alle mensenhandel

Mensenhandel -het ronselen, verhandelen, vervoeren, ontvangen en herbergen van mensen met de bedoeling hun (arbeids)capaciteiten uit te buiten - is een mondiaal probleem waarvan 45,8 miljoen mannen, vrouwen en kinderen slachtoffer zijn. Meestal denkt men hierbij aan vrouwen die gedwongen in de seksindustrie werken, maar dat betreft slechts 25 procent van alle mensenhandel. De rest valt onder 'gedwongen arbeid' en daarvan is 60 procent gerelateerd aan ketens in de industrie, vanaf het basisproduct tot het eindproduct.

Ondanks alle inspanningen om moderne slavernij aan te pakken, is er weinig bereikt. Het Trafficking in Persons-rapport 2017 meldt 66 duizend slachtoffers die wereldwijd werden gevonden en hulp kregen. In diezelfde periode werden minder dan zesduizend handelaren opgepakt en berecht. Kortom, nog geen 0,2 procent van de slachtoffers wordt jaarlijks geïdentificeerd en geholpen en daders hebben vrij spel.

Volgens de Internationale Arbeidsorganisatie ILO zijn deze aantallen zo laag omdat de illegale handel in mensen jaarlijks ruim 150 miljard dollar opbrengt, terwijl donoren wereldwijd 350 miljoen dollar per jaar beschikbaar stellen voor de aanpak. Dat is dus ongeveer 1 procent van de winst die de criminelen in hun zak steken.

Om dit probleem effectief aan te pakken, is het goed dat de private sector, met de hete adem van de steeds kritischer consument in de nek, een grotere rol gaat spelen. Beter dan de VN of ngo's zijn het bedrijfsleven en de bancaire sector in staat het probleem bij de wortel aan te pakken. Ze hebben de nodige deskundigheid in huis, bijvoorbeeld op juridisch en financieel gebied en wat betreft communicatie en moderne technologie.

Zo wordt duidelijk dat er tenminste één les uit dat verleden geleerd is: slavernij, toen en nu, is een schande voor de mensheid

Ook wetenschap, rechtspraak en politiek hebben een rol te spelen. Preventie, aanpak van daders en nationale wetgeving zijn van cruciaal belang. Groot-Brittannië heeft in 2015 antislavernijwetgeving aangenomen en in andere landen, zoals Australië, wordt eraan gewerkt. Nederland moet hun voorbeeld volgen. Als land met een slavernijverleden past Nederland een voortrekkersrol. Zo wordt duidelijk dat er tenminste één les uit dat verleden geleerd is: slavernij, toen en nu, is een schande voor de mensheid. De gevolgen van deze schande in het verleden onderkennen moet ons bewegen deze schande in het heden met wortel en tak uit te roeien. Hopelijk voegt Buma daad bij woord en neemt hij het initiatief voor een Nederlandse antislavernijwet.

Kathleen Ferrier en Matthew Friedman van The Mekong Club, die moderne slavernij bestrijdt.