Opinieblog - 'Ja tegen GroKo is eigenlijk een Nee'

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. De dictator van Noord-Korea, Kim Jong-un, zet zijn avances naar aartsvijand Zuid-Korea voort: nu wordt de directe, ‘rode’, telefoonlijn tussen de twee regeringen weer in gebruik genomen. Maar het is een val voor de nieuwe, progressieve president van Zuid-Korea, Moon Jae-in, vindt Scott Snyder van het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic.

    Moon is verheugd, maar hij haalt zich de woede van de Amerikaanse president Trump op de hals. Die is voor een onbuigzame houding tegenover Pyongyang. ‘Ik heb ook een Nuclueaire Knop maar die is veel groter en krachtiger dan de zijne, en mijn Knop werkt!’, twitterde hij vandaag.

    De toenadering komt vlak voor de Winterspelen, mogelijk zal Noord-Korea toch een delegatie sturen. Kim maakte in zijn nieuwjaarstoespraak een opmerkelijke koerswijziging zegt de Zuid-Koreaanse onderzoeker Youngshik Daniel Bong tegen de BBC: ‘Noord-Korea negeert Zuid-Korea normaal gesproken, met het argument dat het zich ‘als een kernmacht’ direct tot de Verenigde Staten richt.’ Kim wil de bondgenoten Zuid-Korea en de VS uit elkaar drijven, denkt hij.

  2. Snyder waarschuwt Moon in zijn artikel in The Atlantic. Hij is wel erg happig, door meteen bilaterale besprekingen voor komende week voor te stellen. ‘Dat zal geen ononwonden succes zijn voor Zuid-Korea’s progressieve president Moon Jae-in, die zijn politieke toekomst heeft verbonden aan het verbeteren van de betrekkingen met het Noorden. In werkelijkheid is het een poging om hem in een onmogelijke positie te brengen.’

    Kim stelt Moon voor een keus: ‘vreedzame Olympische Spelen of Zuid-Korea’s alliantie met de VS’. ‘De voorstellen voor een inter-Koreaanse dialoog van Moon zijn door het Noorden categorisch van de hand gewezen sinds Moon in mei 2017 ging regeren.’

    ‘Het aanbod tot gesprekken op zich herinnert eraan dat Zuid-Korea ondanks zijn internationale succes als een mondiale economie in de hoogste gelederen, blijft voortstrompelen door zijn ongure regio en een noorderbuur die het tot wanhoop drijft. Het legt de zwakheden van Moon bloot en de beperkingen van Zuid-Korea op diplomatiek en politiek vlak, vooral nu Kim tracht wrijving te veroorzaken tussen de presidenten Moon en Trump.’

    The New York Times wijst er in een analyse van Choe Sang-hun en David E. Sanger op dat juist de VS in een netelige positie worden gedrongen door de klaarblijkelijke opening tussen de twee Korea’s. ‘De toenadering tot het Zuiden kwam slechts een paar dagen nadat Washington zijn bondgenoten en rivalen in de Verenigde Naties had opgeroepen voor een nieuwe ronde van harde sancties tegen Noord-Korea.’ De VS vrezen dat elke vorm van toenadering het Amerikaanse beleid van harde confrontatie zal ondergraven.

    ‘Maar voor Moon zouden gesprekken tussen de Korea’s wat respijt geven, na een jaar waarin Kim en Trump geregeld oorlogsdreigementen uitwisselden. Moons vrees voor een gewapend conflict neemt toe en hij is uit op een pauze in de nucleaire confrontatie tijdens de Olympische Spelen en hij wil het moment aangrijpen voor gesprekken met Noord-Korea.’

    Maar waartoe zullen onderhandelingen kunnen leiden? Hooguit tot een toezegging van Kim om het kernwapenprogramma te bevriezen. ‘Dat zou in wezen een bevriezing van een status quo betekenen, die Trump tot onaanvaardbaar heeft verklaard.’

  3. weekendcolumns

    Esther Gerritsen ontdekte dat de mens op zijn best is in het circus.’De trucs zijn zo buitenissig, de artiesten haast onmenselijk, dat we niet eens jaloers worden, we bewonderen alleen maar. Het is geen sport, niemand hoeft te winnen, dus ook niemand te verliezen, geen competitie-element, alleen maar goed nieuws. De bewondering is trouwens wederzijds, waar anders dan in het circus wordt het publiek hoog geëerd?

    ‘Ja, dacht ik, dat doen de dieren ons mooi niet na. Natuurlijk, er waren ook paarden in het circus, prachtige spierwitte paarden, maar eerlijk is eerlijk, wat konden die paarden na jaren training? Een paar konden er wat harkerig huppelen, een kon er achteruit lopen, en de kleine paardjes konden onder de grote paarden door.’

    Martin Sommer hekelt geesteswetenschappers van de Universiteit van Amsterdam die in hun maag zitten met de ruimte waarin ze moeten werken: de bestuurskamer van de Heeren XVII van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. ‘De juiste opvatting is allang dat onze zeehelden en handelaren dieven, slavenhouders en moordenaars waren, ook al is dat maar zeer ten dele waar.

    'De aap bleek al een jaar geleden uit de mouw gekomen, van Remco Raben, hoogleraar koloniale geschiedenis en initiatiefnemer. Hij vertelde in een interview dat Surinamers, Antillianen en Indonesiërs door de commentaarloze VOC-bestuurskamer gekwetst zouden kunnen zijn 'of zich buitengesloten voelen'.

    Ook het Amsterdamse D66 blijkt kwetsvrees te hebben. Shirin Musa van Femmes for Freedom kreeg te horen dat de hoofdstad haar affiche van een zoenende moslima en een keppeltjesjongen ‘niet aankon’.

    Sommer concludeert: ‘Het fundament van dit soort waarschuwingen omdat allochtonen het niet aankunnen, is betutteling en generalisatie. Diversiteit is niets anders dan ouderwets multiculturalisme met een nieuw sausje.’

    Frank Kalshoven zet voor 2018 de hervorming van de veehouderij op de agenda. Die moet af van het raaigras, dat slecht is voor het insectenleven. Hoe kunnen we de gewenste situatie bereiken?

    Kalshoven: ‘Bereken het waardeverschil voor de veehouder tussen een hectare raaigras en een hectare natuurlijke weidegrond zonder overbemesting. Noem dit X. Kondig een verbod aan op raaigras in pakweg 2028. Subsidieer de omschakeling met een subsidie van X plus Y, waarbij Y eerst positief is, en na een paar jaar negatief wordt en dan naar nul daalt. Controleer met luchtfoto's door drones.

    ‘Zet (tijdelijk) een vette subsidiepremie op mestvergisting. Deze premie moet hoog genoeg zijn om het voor de veehouders aantrekkelijker te maken mest te vergisten tot energie dan om er iets anders mee te doen, zoals uitrijden op het land. Bouw de premie af naarmate de vergistingstechnologie efficiënter resultaten boekt.’

    Het fundament van dit soort waarschuwingen omdat allochtonen het niet aankunnen, is betutteling en generalisatie

  4. Ten Hag naar Ajax

    Ajax en Ten Hag zijn volgens het Algemeen Dagblad ‘een combi om naar uit te zien’. Bijna niemand twijfelt aan de kwaliteiten van Ten Hag. ‘Een tactisch ijzersterke trainer die zijn ploegen altijd dynamisch laat spelen, schijnbaar moeiteloos overschakelend van het ene naar het andere systeem. Maar daar zaten uren, weken, maanden werk in. Spelers van FC Utrecht werden soms gek van hun opbouwtrainer’, schrijft Daniël Dwarswaard in het AD. ‘Maar bij Ajax is er geen tijd om op te bouwen.’

    Erik ten Hag vindt buitenspelers eigenlijk niet meer van deze tijd. ‘Zeker, met Justin Kluivert en David Neres heeft Ajax al vleugelspelers die continu naar binnen trekken. Toch blijft de opmerking interessant’, concludeert Dwarswaard. ‘Ten Hag is geen trainer die zomaar uitgaat van de veronderstelde heilige voetbalwaarden in Amsterdam.’

    Bart Hinke noemt in NRC Ten Hag ‘de interessantste – want veelzijdigste – coach in de eredivisie’. Hij ‘voerde bij FC Utrecht een professionalisering door die de club naar een hoger plan tilde. Volledige overgave, ook op het gemoedelijke trainingscomplex Zoudenbalch. Geen telefoons in de kleedkamer, geen zoete inval in de kantine bij het eerste elftal.'

    Hinke: 'Hij voelt, zegt hij vaak, voor de wedstrijd hoe de spelers het veld in gaan. Of er spanning op zit, of ze op de voorvoeten staan: klaar voor actie, alert, aanwezig, agressief. Of niet. Na een nederlaag: 'Ik zag meteen dat ze steeds een stap te laat waren. Al toen ze het veld opgingen. Hoe ze bewogen, hoe ze liepen.''

    'Je leest zijn mentor Fred Rutten terug in teksten van Ten Hag', stelt Hinke vast. Zoals in een interview in Voetbal International: ‘Tegenwoordig overorganiseren wij opleiders. We regelen toch alles voor (jeugd)spelers? We kauwen ze toch alles voor? Wat we ermee bereiken, is een type speler dat onzelfstandig is.''

    Een tactisch ijzersterke trainer die zijn ploegen altijd dynamisch laat spelen

  5. In een gesprek met Radio 1 stelde de Rotterdamse burgemeester dat ‘elke moslim een beetje salafist is’. Dat leidde op Twitter tot een storm van kritiek. Aboutaleb zou een wolf in schaapskleren zijn. PVV-leider Wilders vindt dat Aboutaleb moet opstappen. Leefbaar Rotterdam wil een debat met de burgemeester.

    Fidan Ekiz, journalist en AD-columnist, begrijpt niets van zijn uitspraken en legt op Twitter uit waarom. Aboutaleb wil volgens haar aangeven dat het salafisme een containerbegrip is en dat het jihadi-salafisme zich onderscheidt van de salafistische stroming die geweld afwijst. Maar ze is het daar niet mee eens. ‘Ik vind het salafisme een kwaadaardige ideologie. Punt. Salafisme is dé voedingsbodem van moslimterreur. Niet iedere salafist is misschien een terrorist, maar alle terroristen delen wel het salafisme als ideologie.’

    De boodschap dat je niet alle salafisten over één kam moet scheren is goed gevallen bij Sam Cherribi, oud- VVD-Kamerlid en nu verbonden aan de Emory University in Atlanta in de Verenigde Staten. Cherribi is een vooraanstaand islamkenner. ‘Nauwelijks is het Kerst geweest, met vrede op aarde voor iedereen, of Ahmed Aboutaleb schokt de wereld met zijn verklaring dat hij voor een deel salafist is. Waarom doet hij deze uitspraak? Uit politieke berekening? Is hij een wolf in schaapskleren? De burgemeester van Rotterdam wist heus wel dat zijn opmerking als een bom zou vallen in de publieke opinie, maar op de lange termijn kan het hem en zijn partij politiek helpen.

    ‘Het vergroot het aantal potentiële kiezers met een moslimachtergrond en kan partijen als Nida en Denk irrelevant maken. Dat hij zich salafist durft te noemen, maakt hem tot een held in de islamitische wereld. Het geeft aan dat hij er niets om geeft om te worden gehekeld, hij breekt met stereotypen.’

    Toch kleeft er volgens Cherribi wel een nadeel aan de uitspraak van Aboutaleb. Want niet iedereen weet dat salafisme vele ladingen dekt: vreedzaam én gewelddadig. ‘Als rolmodel geeft hij toch een onbewuste boodschap af aan veel jonge moslims om zich te houden aan het salafisme. Er is niets mis mee om te zeggen dat hij salafist is, maar ik heb liever helemaal geen label.’ Cherribi is voorstander van een liberale, inclusieve vorm van de islam. Die vindt hij belangrijker dan ‘de terugkeer naar het niet altijd even reële beeld van vrome voorouders, waaraan het woord salaf eigenlijk refereert’.

    Arabist Jan Jaap de Ruiter, verbonden aan Tilburg University, noemt de uitspraken van Aboutaleb ‘briljant’. ‘Hij haalt het begrip salafist weg uit de traditionele hoek. De islamitische traditie zegt dat de generatie van de profeet en de twee generaties erna het best zijn om na te volgen. Dat zijn de beste voorgangers. Dát is waar de burgemeester terecht op wees. Eerder noemde hij zich ‘jihadist’ (‘Ik sta elke dag om 7 uur op om het goede te doen voor een stad in Nederland. Dat is de jihad in zijn puurste vorm.’) en nu ‘salafist’. Daarmee neemt Aboutaleb de gepoliticeerde en gewelddadige vorm van salafisme de wind uit de zeilen. Hij heeft een moedige stap gezet.’

    Critici wijzen erop dat je het salafisme wel een andere invulling kunt willen geven, maar wat als salafisten zich er niet in herkennen? De Ruiter: ‘IS-strijders beweerden de enige echte salafisten te zijn en precies te doen wat de profeet wilde. Het kalifaat is verschrompeld. Wat ging er ideologisch mis? Het is hoog tijd voor een discussie over salafisme. Aboutaleb wil het salafisme uit de extremistische hoek halen. Hij biedt een tegengeluid en dat is prima.’

  6. Lezersbrieven over de nootjesactie van Henk Krol

    ‘Als ik zie dat het zelfs een discussie is geworden in het Iraanse parlement, dan denk ik: oei, je hebt dus wel een hele gevoelige snaar geraakt. En als dat het begin is van een discussie die zorgt voor iets beters, dan ben ik oprecht heel blij.’ Aldus Henk Krol, over zijn nootjesactie. Hoe naïef kun je zijn?

    Alsof zijn ‘wegwerpgebaar’ ook maar in de verste verte zou kunnen leiden tot een constructieve discussie over de rechten van vrouwen in Iran... Na nepnieuws hebben we hier te maken met nepcausaliteit. Het is westerse politici vandaag de dag sowieso niet gegeven om in niet-Westerse landen discussies te starten ‘die zorgen voor iets beters’, laat staan voor iets beters in structurele zin.

    Mensenrechtenbeleid dat duurzame veranderingen wil helpen realiseren, veronderstelt diepgaande kennis van nationale en rurale machtspatronen en van cultureel verankerde gewoontes, en kan zich qua instrumentarium slechts richten op het sterker maken (‘empowerment’) van binnenlandse mensenrechtenvriendelijke krachten. En dat alles is een zeer gevoelig krachtenspel, zoals menig diplomaat kan bevestigen. De rechten van de mens zijn weliswaar in veel opzichten universeel, maar dat woord staat eerst en vooral voor een doel dat door alle staten moet worden nagestreefd: ‘een common standard of archievement’, zoals de nog altijd hoogst actuele Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uit 1948 zegt. In de praktijk van alledag zijn er echter tal van verschillen tussen landen, afhankelijk van hun politieke historie, hun economische welvaart, de kracht van hun burgerbewegingen en wat al niet. Dat was en is in Nederland niet anders.

    Mensenrechtenbeleid is daarmee ten principale emancipatoir van karakter. Krols poging om zijn actie een positieve draai te geven getuigt van weinig inzicht in die dynamiek. Iemand die een belangrijk deel van zijn leven heeft gewijd aan emancipatie van de (homosexuele) medemens zou beter moeten weten.
    Willem van Genugten, Malden, professor em. of International Law, Tilburg University


    Geen sorry
    50Plus-leider Henk Krol geeft toe dat hij een fout heeft gemaakt in het pistachenoten-relletje met Iran, maar zal daar geen excuses voor aanbieden. 'Ik heb in mijn leven al zo vaak sorry gezegd, daar kan deze ook bij. Excuses aanbieden vind ik een stapje te ver' zei hij op de radio. Als Henk Krol zelf aangeeft al zo vaak 'sorry' te hebben moeten zeggen, is het dan langzamerhand niet de hoogte tijd dat deze politieke schertsfiguur daaraan de ultieme consequentie verbindt: opstappen? Het aanzien van de politiek in het algemeen en die van de ouderenpartij in het bijzonder, zouden daarmee zeer gebaat zijn.
    D. Groenendijk, Papendrecht


    Volksvertegenwoordiger
    Beste Henk Krol, je gooit geen eten weg. Alleen al om die reden zou je excuses moeten aanbieden. Over de andere redenen zal ik het maar niet hebben. Ik mag hopen dat je dat, als volksvertegenwoordiger, weet. Lidwien Verver, Rotterdam






  7. 'Dat was pas geld!'

    Esther Gerritsen, Rob Vreeken, Aleid Truijens, Peter Middendorp en Martin Sommer schreven ieder een brief, gericht aan iemand die in 2017 het leven gelaten heeft. Esther Gerritsen vindt het jammer dat ze pornoster Shyla Stylez nooit heeft ontmoet: ze had haar zoveel willen vragen. En Martin Sommer schrijft Ootje Oxenaar - de ontwerper van de guldenbriefjes: ‘De snip van 100 gulden, de feloranje zonnebloemen van 50, en als klapstuk de vuurtoren van 250 gulden. Dat was pas geld!’

    Paul Onkenhout vindt de homograp van René van der Gijp in het RTL-programma Voetbal Inside vooral slecht: ‘Alleen derderangs grappenmakers komen nog met die vaselinepot op de proppen. Voor iemand die 500 duizend euro per jaar krijgt voor twee televisie-optredens per week, zou Van der Gijp zich diep moeten schamen.’ Onkenhout denkt dat Van der Gijp en Derksen weten dat Voetbal Inside zonder grofheden en beledigingen niks voorstelt: ‘Twee avonden in de week schijtlollige en beledigende grappen maken, ze moeten wel.’

    Frank Kalshoven meent dat de huidige hoogconjunctuur lijkt op een nepkerstboom met nepballen. De groei van de economie en daling van de werkloosheid is namelijk deels te danken aan de Europese Centrale Bank die de rente kunstmatig laag houdt. Het kabinet Rutte III versterkt de opgaande economie nog eens door de overheidsbestedingen op te schroeven, net zoals Rutte-II de neergaande economie van toen nog dieper in het stof drukte door zwaar te bezuinigen. Dat procyclische beeld verdiept de dalen in de economie en verhoogt de pieken. Een anticyclisch beleid is verstandiger omdat het de stabiliteit versterkt en de welvaart verhoogt.

  8. Catalonië en Spanje gaan een onzekere toekomst tegemoet, schrijft de toonaangevende krant El País, nu de partijen die voor onafhankelijkheid zijn hebben gewonnen.

    ‘De 70 zetels die Samen voor Catalonië, ERC en de CUP hebben gewonnen, maken het er niet helderder op. Na de enorme spanningen van de laatste twee jaar verdient de Catalaanse samenleving, die zo gespleten en onrustig is, een rustpauze om op adem te komen. Het resultaat voorspelt echter onzekerheid. Een eventuele meerderheid van de partijen die onafhankelijkheid willen – een formatie zal trouwens niet makkelijk zijn - bemoeilijkt die normalisatie, en we raden de verdedigers van onafhankelijkheid aan in de oppositie te blijven. ‘Het meest positieve van de verkiezingsuitslag is de grote overwinning voor het constitutionalisme met de kandidaat van Ciudaddanos, Inés Arrimadas, die 37 zetels binnenhaalde.

    Zo’n enorme doorbraak zou normaliter er toe leiden dat ze presidente werd. Maar de omstandigheden zijn daar niet naar. Even positief is het verlies van de partijen die onafhankelijkheid willen. Van 72 naar 70 zetels. Net als bij de verkiezingen in 2015 hebben ze geen duidelijke meerderheid gewonnen. ‘Opnieuw heeft de CUP, een van de meest radicale krachten in democratisch Europa, de sleutel voor een meerderheid in handen. Puigdemont en Junqueras moeten goed beseffen dat als ze met die partij verder gaan, er geen weg terug meer is. Aan de andere kant zal het moeilijk zijn, gezien de juridische situatie waarin de voornaamste leiders van de onafhankelijken zich bevinden, om de gewonnen zetels ook te bezetten.

    Dit alles brengt met zich mee dat het streven naar onafhankelijkheid op geen enkele manier vrij baan heeft gekregen om terug te keren naar eenzijdigheid. De partijen moeten beslissen in welke mate ze het leven voor zichzelf en de Catalanen moeilijker willen maken. Want het streven naar onafhankelijkheid, opgevat als een eenzijdige breuk, is mislukt en zal blijven mislukken sinds de staat heeft laten zien dat ze dat weet te verhinderen, Europa het verwerpt en de Catalaanse economie het niet verdraagt. ‘De staat heeft laten zien dat hij zo’n uitdaging kan voorkomen en dat hij de democratische legitimiteit en het zelfvertrouwen bezit om de middelen daarvoor bezit en die kan en wil inzetten. De internationale gemeenschap, en met name de Europese partners, hebben de weg versperd naar afscheiding, die ook zeer anti-Europees is gebleken. De Catalaanse economie is niet bereid zo’n afscheiding te verwerken, en tot slot maar niet minder belangrijk: de afscheidingsbeweging blijkt opnieuw niet in staat een zetelmeerderheid te krijgen.

    Wat Catalonië heeft meegemaakt de laatste jaren maakt duidelijk dat het pad van afscheiding niet opnieuw moet worden ingeslagen. De winnaars zouden in plaats daarvan iets simpels moeten doen, iets waarvoor politici worden gekozen: regeren binnen de wet, ten gunste van de burgers.’

  9. Vandaag stemmen de Catalanen voor een nieuw parlement. Het moet een einde maken aan de crisis rond een eenzijdige afscheiding van Spanje. Volgens de peilingen spant het erom. Commentaren uit een Catalaanse en twee Spaanse kranten.

    El Periódico de Catalunya

    De progressieve krant voor Catalonië denkt dat deze verkiezingen niet genoeg zijn, daarvoor zijn de politici te vastgeroest.

    ‘Als de peilingen er niet helemaal naast zitten, is er een tweede stemronde noodzakelijk om uit de huidige impasse te komen. De verkiezingen op 21 december kunnen slechts het voorspel zijn voor andere verkiezingen later zonder buitenissige lijsten en opgeblazen emoties. Een oplossing van de Catalaanse crisis heeft nieuwe gezichten en nieuwe namen nodig. Op het moment staan er op de kleurrijke lijsten alleen maar de personen die deel waren van het probleem en nu een deel van de oplossing willen worden. Onmogelijk.’

    ABC

    De Spaanse krant van het politieke midden dringt er bij de kiezers op aan hun separatistische escapades te laten varen.

    ‘Catalonië heeft nu een unieke kans om de meerderheid van stemmen uit te brengen op die parlementariërs die voor het respecteren van de grondwet zijn en voor het beëindigen van de separatistische nachtmerrie die de regio naar zijn ondergang voert. Het absurde experiment met het referendum van 1 oktober mag niet als referentiepunt dienen. De Catalanen mogen vrij kiezen en ze moeten goed weten dat als ze weer een vergissing maken door een separatistische meerderheid te kiezen, artikel 155 (waarmee Madrid de regioregering buiten werking stelde) van kracht blijft, omdat een eenzijdige, anachronistische en schadelijke afscheiding bij wet verboden is.’

    El País

    Het progressieve Spaanse dagblad roept de Catalaanse kiezers in een hoofdredactioneel commentaar op: ‘Kies een regering die vier jaar bestuurt en niet een die chaos creëert.’ En Spanje heeft Catalonië nodig.

    ‘De dringende taken van het nieuwe parlement, de nieuwe regering en de nieuwe president zullen zijn de sociale breuken te lijmen, de economie weer op gang te brengen en het vertrouwen te herstellen, dat geschonden is door de breuk in de rechtszekerheid. Het is nu aan de burgers om naar de stembus te gaan, in de grootst mogelijke aantallen en met in hun gedachten geprent dat om de normale situatie terug te krijgen en Catalonië te vrijwaren van verscheurende nachtmerries, ze niet bij diegenen die chaos veroorzaken moeten zijn, maar bij hen die de grondwettelijke en statutaire orde respecteren. Het hangt van deze verkiezingen af of er snel actie wordt ondernomen om te komen tot een zeer gewenste terugkeer naar de historische rol van Catalonië als de economische motor, de autonome aanjager en modernisator van Spanje. Dat is helaas nog lang niet zeker op dit moment: dat hangt voor een groot deel af van het gedrag van de kiezers vandaag.'

  10. Dirk-Jan van Baar over Baudet

    ‘Politicus van het jaar’ Thierry Baudet sprak in oktober vijf uur lang met een van de ideologen van de Amerikaanse Alt-right beweging, Jared Taylor, in het geheim. Dit onthult de journalistieke site De Correspondent. Taylor propageert de theorie van de genetische ongelijkheid van rassen. Historicus en columnist Dirk-Jan van Baar ziet het als een teken dat het bij Baudet niet alleen gaat over ‘frisse ideeën’, maar dat hij ook ‘put uit gedachtengoed met een kwalijke geur, van fascisme en racisme’.

    Van Baar: ‘Je ziet heel veel van dit soort redeneringen gemakkelijk overlopen naar de gevestigde politiek en meningen, termen als ‘westers altruisme’ en ‘westers schuldgevoel’. Het leidt tot een merkwaardige mix van westerse superioriteit en het idee dat het westerse schuldgevoel de westerse cultuur kwetsbaarder maakt. Thierry zelf is iemand die zelf uit de elite komt waartegen hij te hoop loopt. Hij wordt gehoord in conservatieve kringen. Ik ken hem vrij goed, hij is ook een leuken jongen. Maar daardoor raken alle alarmbellen buiten werking bij mensen die hem wel leuk vinden met zijn ‘frisse ideeën’. Dat is merkwaardig, want het zijn geluiden die wel degelijk van fascisme en racisme getuigen.’

    Is er een overkomst in Baudets ideeën en de Amerikaanse Alt-right?
    ‘Ze putten uit het gedachtengoed van de conservatieve denkers in Europa van de 19de eeuw. Dat was de tijd van de schedelmeters en wel begrijpelijk als onderzoek van de wetenschap toen. Maar die raciale theorieën zijn al lang geleden terzijde gelegd als pseudowetenschap. Dat zoveel mensen nu meegaan in herleving van die ideeën laat zien dat het droevig is gesteld met de kennis van de geschiedenis en met het publieke debat.’

    Baudet zelf ontkent dat hij de rassentheorie van Taylor onderschrijft en zegt dat hij met veel uiteenlopende personen spreekt. Gelooft u dat?
    ‘Daar moeten we hem dan maar aan houden! Maar ik zie toch allerlei paralellen. Op internet spuien mensen die zeggen dol te zijn op Thierry dit gedachtengoed rond. En Thierry zegt de ene keer dit en de andere dat. Dat kun je ‘speels’ noemen, maar ik vind dat hij niet de gedisciplineerde geest heeft die nodig is voor de politiek.

    ‘Wat Thierry Baudet zegt, wordt in ‘nette kringen’ veel eerder aanvaard dan als Wilders het zegt. Het is waar dat Baudet veel sprekers uitnodigt – ikzelf heb ook wel eens een praatje gehouden voor zijn club. Ik dacht aanvankelijk ook dat het vooral een liberale beweging was, die luisterde naar uiteenlopende meningen. Maar ik ben verbijsterd wat een vlucht het heeft genomen. Het gemak waarmee ideeën met een kwalijke geur nu worden geaccepteerd.’

  11. Den Uyl lezing

    Jesse Frederik, onderzoeksjournalist bij De Correspondent, hield maandagavond een indrukwekkende Den Uyl lezing over wat hij noemde ‘de onderwereld van de verzorgingsstaat’. Die onderwereld bestaat eruit dat de rijksoverheid honderden miljoenen over de balk gooit om de problemen van hulpbehoevenden aan te pakken, maar die problemen alleen maar groter maakt.

    ‘Wie dan de afgelopen dertig jaar overziet, moet constateren dat de sociaaldemocratie hierin heeft verzaakt’, hield Frederik zijn PvdA-toehoorders voor. ‘We zijn weer terug bij af. We zijn weer bij de ‘onmaatschappelijkheidsbestrijding.’ We hebben het vooral over symptomen, niet over oorzaken. We wantrouwen de mensen die om hulp vragen. Wie voor een uitkering komt, wordt behandeld als aspirant-oplichter. Wie zijn rekeningen niet betaalt, die zal wel niet deugen. En wie werkloos is, die heeft dat aan zichzelf te danken.’

    Frederik presenteerde schrijnende gevallen van mensen die het overzicht over hun situatie allang zijn kwijtgeraakt en steeds dieper in het moeras van aanmaningen, rekeningen, deurwaarders, opzeggingen, afwijzingen en formulieren zijn weggezakt. Zij worden geconfronteerd met een verzorgingsstaat die bestaat uit een ondoordringbare jungle van procedures, loketten, en instanties die vooral bezig zijn met hun eigen straatje schoon te vegen en probleemgevallen van zich af te schuiven.

    Frederik: ‘Nederland is bezaaid met instellingen die afgerekend worden op het oplossen van deelproblemen.’ Zo is er schuldhulpverlening, maar om je daarvoor te kwalificeren moet je aan dermate strenge eisen voldoen dat slechts 1 procent van de mensen met schulden daadwerkelijk door de schuldhulpverleners wordt geholpen.

    ‘Hoe dieper je in de shit zit, hoe moeilijker het is om hulp te krijgen. Het recht is steeds vaker iets dat je moet halen. Het komt al lang niet meer naar je toe. Je moet loketten aflopen, formulieren invullen, intakegesprekken voeren. Hier is iets vreemds aan de hand: hoe minder je hebt, hoe meer bureaucratie er over je heen wordt gestort. Terwijl je daar juist steeds minder energie voor hebt.

    'Laat dit even tot u doordringen: in de moderne verzorgingsstaat wordt je probleem een reden om je uit te sluiten van een oplossing. Je hebt een drugsprobleem, daarom zit je in de verslavingszorg, maar daar word je geschorst omdat je drugs blijft gebruiken. Je hebt een gedragsprobleem, daarom zit je bij een jeugdzorginstelling, maar daar moet je weg omdat jij je niet gedraagt.’

    Frederik: ‘Echte ideeën hebben we niet meer. In ieder geval niets dat zo groots, zo meeslepend en zo simpel is als de bijstand of de AOW.’ In die richting zoekt Frederik wel de oplossing: bestaanszekerheid moeten we, net als in de jaren vijftig, weer zien als een recht, zonder verplichtingen en zonder een peperduur controle-apparaat om die halve procent fraudeurs te betrappen.

    Wie voor een uitkering komt, wordt behandeld als aspirant-oplichter.

  12. Nieuwe regering Oostenrijk

    In Oostenrijk begint nu de tijd van de kleine stappen, schrijft Meret Baumann, correspondente in Oostenrijk in het Commentaar van de Neue Zürcher Zeitung. ‘De toekomstige Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz heeft in de verkiezingsstrijd een geheel nieuwe politiek beloofd, maar zijn regeringsprogramma met de FPÖ neemt echter afstand van de grootse visies en hervormingsplannen.'

    Baumann: 'Dat programma is rechtsconservatief met enige symboolpolitiek maar alles bijeen solide en met een goede benadering. De grote visie voor een diep ingrijpende hervorming ontbreekt echter. Over belangrijke beslissingen, bijvoorbeeld de ontvlechting van de competentiechaos tussen Bondsregering en deelstaten, het dure pensioenstelsel en de afslanking van de overheid, blijven de coalitiepartijen vaag.'

    'Een veelbelovende vernieuwing is wel de harmonie die duidelijk bestaat tussen de coalitiepartijen. Anders dan in de grote coalitie met de SPÖ, waarin het verhinderen van de wensen van de regeringspartner vaak als de grootste prestatie gold, ontstaat nu voor het eerst sinds lange tijd de indruk dat de regering gemeenschappelijk optrekt. In een Oostenrijk dat doodmoe is van het politieke gekibbel is dat van betekenis. Dat Kurz daarbij de FPÖ heeft verplicht zich te bekennen tot de EU was een stap die, in deze duidelijkheid, geboden was.’

    Oliver Das Gupta signaleert in de Süddeutsche Zeitung dat de rechts-populistische FPÖ weliswaar een belangrijke concessie heeft gedaan, namelijk dat Oostenrijk niet uit de Europese Unie zal treden, maar dat die noodzakelijk was om aan de regering deel te nemen. Anders had de Oostenrijkse president Van der Bellen niet ingestemd met de nieuwe regering van Sebastian Kurz (ÖVP) en Heinz-Christian Strache (FPÖ).

    Gupta verwacht dat de nieuwe Oostenrijkse regering zich tegen bondskanselier Merkel zal afzetten. Hij wijst op de toenadering van de Oostenrijkers met de Hongaarse premier Viktor Orbán, die de inspirator van een aanscherping van het toch al harde vreemdelingenbeleid. Asielzoekers zullen voortaan hun geld moeten afgeven en het beroepsgeheim van artsen zal voor vluchtelingen niet meer gelden.

    Wanneer Oostenrijk in de tweede helft van 2018 voorzitter van de EU zal zijn, zet Kurz twee onderwerpen bovenaan de agenda: bewaking van de Europese buitengrens en terreurbestrijding.

    NRC-correspondent in Wenen Caroline de Gruyter stelt dat de FPÖ onder Strache nu minstens zo extreem is als in het jaar 2000 onder Haider. Toen werd de regering van Oostenrijk geconfronteerd met sancties van de EU, waarvan nu geen sprake is.

    De Gruyter: ‘De verklaring voor de milde reacties ligt in het feit dat de FPÖ destijds als enige partij radicale oplossingen bepleitte, zoals migratiestops. Het was een van de pioniers van keihard Europees rechts-populisme; Haider was de enige echte extreem-rechtse provocateur in de politiek. Nu gebruiken politici in diverse parlementen vergelijkbare retoriek.’

    De FPÖ onder Strache nu is minstens zo extreem als in het jaar 2000 onder Haider

  13. Het is echt grondig onderzocht, schrijft Aleid Truijens. 'Sociale media zijn verslavend, we hunkeren naar steeds meer applaus, hartjes en duimpjes. Ze bieden nepliefde en nepaandacht, ze zijn het schuttersputje van waaruit we anderen laf beschieten, ze maken ons bang en ongeschikt voor de griezelige offlinewereld. Ze verspreiden nepnieuws en verkleinen de wereld en interesses tot een kleine, warme bubbel. Om maar te zwijgen over de mogelijkheden die ze bieden aan kwaadwillenden, van pestkoppen tot terroristen.

    'En nu is het overmatig gebruik, lees ik, ook nog fataal voor je ogen: je kunt zomaar blind worden na jarenlang turen op een schermpje. Je zou bijna vergeten dat sociale media ook een hoop lol, ontspanning en contact bieden.

    'Arm onderwijs. Dat dacht nu eindelijk eens een hulpmiddel te krijgen dat het lesgeven verlicht, maar heeft er een takenpakket bijgekregen: het bieden van een tegenwicht - tegengif - tegen de digitale schijn; kinderen onderdompelen in de échte wereld. Een sisyfusklus.'



    Een behoudende Europese politiek, bestaat zoiets eigenlijk wel, vraagt Martin Sommer zich af. 'De vraag bekroop me woensdag tijdens het Kamerdebat voorafgaand aan de Europese top van deze week. Zo'n Kamerdebat is er bij elke top en de vraag kwam op toen Sybrand Buma (CDA) van premier Rutte wilde horen wat hij zou doen als Nederland in Brussel alleen kwam te staan.


    'Eén ding bleek in het Kamerdebat glashelder. Het nieuwe Nederlandse kabinet vaart een conservatiever Europese koers dan de vorige coalitie van VVD en PvdA. Het CDA is terughoudender en al helemaal de ChristenUnie, die in 2005 tegen de Europese Grondwet was en ook over de euro alles behalve enthousiast. Wie moppert dat Rutte geen visie heeft, moet gewoon het regeerakkoord lezen.'


    Als een openbaring ervoer Arie Elshout wat de Amerikaanse columnist Thomas Friedman pas in de Volkskrant schreef. De Arabieren, Amerika en Israël zijn te veel geobsedeerd door de uitbreiding van Irans invloed in het Midden-Oosten.

    'Want wat 'wint' Iran eigenlijk als pro-Iraanse milities een aantal slechte buurten controleren in Beiroet, Sanaa, Damascus en Bagdad?
    Het was een prikkelende vraag. Slechte buurten, zo had ik er nooit tegen aangekeken. Met dit beeld doorbrak Friedman het abstracte karakter van het in buitenlandanalyses veelgebruikte begrip 'invloedssfeer'. Het klinkt zwaar, maar in de praktijk stelt het niet zoveel voor.'

    Maar Elshout vindt het een rozig verhaal. 'De werkelijkheid is dat veel staten niet geringschattend doen over invloedssferen. Die zien ze als bedreiging of als bescherming. Het is een onuitroeibaar facet van het eeuwig menselijke.'



  14. Heeft het nogal wel zin de asielzoekers over de lidstaten van de EU te verspreiden met quota per land? Vandaag overleggen regeringsleiders in Brussel over een voorstel van EU-president Tusk de pogingen maar te staken, omdat landen in het oosten van Europa blijven dwarsliggen. Velen, onder wie premier Rutte, vinden het een slecht idee. De grootste zorgen maken ze zich in Griekenland.

    In Griekenland blijven de meeste illegale bootvluchtelingen steken, tegen wil en dank. De routes naar het noorden zijn afgesloten met muren, zoals de grens van Hongarije. Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije hebben zich aaneengesloten als de ‘Visegrad-staten’, vooral om vluchtelingen buiten de deur te houden. Als andere EU-landen niet meewerken blijft Griekenland met de ongevraagde gasten zitten. De commentaren in Griekse kranten variëren van radeloos tot cynisch.

    In het weekblad Proto Thema schrijft Giannis Makrigiannis over het voorstel van Tusk:

    ‘Hij trekt de enige beslissing in over vluchtelingen die nog enigszins liet zien dat de EU nog een unie is en niet alleen een groep staten waarin een neo-liberaal en een nationalistisch kamp de dienst uitmaken. Een handvol bureaucraten hebben de extreem-conservatieve en bijna extreemrechtse standpunten in Duitsland overgenomen en tevens die van de Visegrád-landen. De noordelijke, ‘selecte’ groep landen laat het probleem liggen bij de zwakste schakel in de keten: de pechvogels, Italië en Griekenland.’

    Het hoofdredactionele commentaar van het dagblad Avgi wijst erop dat de Grieken niet verbaasd hoeven te zijn: 'Het afscheid van het Europese ideaal van solidariteit en eenheid is al lang ingezet: toen Europa tolereerde dat de ‘Visegrád-staten’ botweg weigerden het aantal vluchtelingen dat aan hen was toegewezen, toe te laten. Die tolerantie kreeg een wettelijke bekrachtiging door het opleggen van geldboetes per vluchteling die de toegang werd geweigerd door deze landen. Het was meteen glashelder dat zodra een land onder zijn verplichtingen uitkon door 25.000 euro per vluchteling te betalen, die landen dat bescheiden bedrag liever op tafel zouden leggen. In het bijzonder landen waar de ideologie ‘hou ons land schoon van vluchtelingen’ overheerst.’

  15. Alabama (1)

    Het is een klap voor president Trump: de Republikeinen verliezen de Senaatszetel voor Alabama. Kwam het doordat kandidaat Roy Moore werd achtervolgd door beschuldigingen van seksueel misbruik of is de winst van de Democraat Doug Jones een teken dat de steun voor Trumps presidentschap afbrokkelt? ‘Moore probeerde als Trump te zijn. Maar alleen Trump kan winnen als Trump’, meent Fox News. The New York Times ziet een terugkeer ‘van fatsoen en gezond verstand’.

    Erick Erickson, commentator van Fox News:
    ‘Er zullen heel wat verhitte debatten zijn in Alabama, dat nu plotseling een Democratische staat is. Maar één argument is onvermijdelijk en onweerspreekbaar na de spannende verkiezing: Trump werkt alleen voor Trump.

    ‘De campagne van Roy Moore zag zich gesteld tegenover geloofwaardige beschuldigingen dat de aspirant-senator een 14-jarige heeft mishandeld en tieners heeft verleid toen hij een dertiger was. Hij gaf dat laatste min of meer toe en erkende dat hij een van de beschuldigers kende. Vervolgens ontkende hij alles en zei dat hij geen van de beschuldigers kende. Zijn campagneteam opende daarop volop de aanval op de pers in de stijl van Trump.

    ‘In feite besloot het team van Moore nadat de beschuldigingen openbaar waren het model van de Trump-campagne over te nemen. Ze sloten verslaggevers uit van bijeenkomsten. Ze belasterden en intimideerden de pers. Ze veranderden hun verhalen, feiten door elkaar husselend voor onze ogen.

    ‘Dat werkte bij Donald Trump. Hij kon het maken. Maar Roy Moore is geen Donald Trump.

    ‘Maar vergis u niet, als Roy Moore deze beschuldigingen niet had gehad of als Roy Moore op deze beschuldigingen met een serieus en geloofwaardige antwoord was gekomen, zou hij hebben gewonnen. Maar hij koos voor een derde mogelijkheid door een antwoord uit te stellen en er daarna ridicuul mee om te gaan.’

  16. Alabama (2)

    Hoofdredactioneel commentaar The New York Times:
    ‘Dat de kiezers in Alabama Doug Jones hebben gekozen voor de Senaat van de Verenigde Staten is iets om te vieren. Het is een triomf voor fatsoen en gezond verstand in een staat die een tijd lang beide leek te hebben afgezworen. Jones’ overwinning verkleint de Republikeinse meerderheid in de Senaat en betekent voor president Trump een dik verdiende berisping. Het is lastig al te enthousiast te worden over een nipte overwinning op een afgrijselijke kandidaat, een van seksueel misbruik verdachte man met haatdragende politiek, maar Alabama, de Senaat en de natie zullen veel beter af zijn met Jones dan met Roy Moore.

    ‘Tot Moore (en Trump) op het toneel verschenen, was het moeilijk kandidaten te vinden die zo ongeschikt zijn dat kindermishandeling slechts een van de vele van hun diskwalificaties lijken. Hun populariteit laat zien hoe sommige christelijke conservatieven kennelijk vastberaden zijn de wet, justitieel of moreel, alleen op hun tegenstanders toe te passen.

    ‘Sommige Republikeinen hebben Moore omschreven als een Bijbelse plaag die hen is overkomen. Dat gaat voorbij aan de medeplichtigheid van een partij in een wurggreep van haar extremisten. Op elk cruciaal moment werd Moore geholpen door partijleiders, die weigerden een eensgezind en moreel standpunt tegen hem in te nemen.

    ‘Roy Moore zal altijd met ons meestemmen’, twitterde Trump op de verkiezingsdag. De inwoners van Alabama zeiden dat er meer op het spel stond in deze race, door een kandidaat te kiezen wiens staat van dienst reden voor trots is, niet voor schaamte, en die zich zijn hele carrière inzette voor strijd tegen haatdragendheid, niet daarop in te spelen.’

  17. Voorspoed

    Het gaat best goed met Nederland, stelt het Sociaal Cultureel Planbureau. Op Twitter maakt het veel los.

    D66 Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma twittert en doet een beroep op Thierry Baudet en Geert Wilders die de indruk wekken dat ‘Nederland dreigt ten onder te gaan.’

    SCP:
    ‘- we leven langer
    - we zijn positiever over immigranten
    - we zijn tevredener over onze democratie
    - we verdienen meer
    - we zijn hoger opgeleid.'

    Het SCP stelt vast dat Nederlanders onverminderd tevreden zijn met hun leven. ‘Zij waarderen het – net als vorig jaar – gemiddeld met een 7,8. Ook het tevredenheidscijfer van mensen met een goede levenssituatie bleef gelijk ten opzichte van een jaar eerder, op 8,2.’ Volgens het SCP is de kwaliteit van leven van Nederlanders in de afgelopen 25 jaar beter geworden. Sinds 1990 is de levensverwachting sterk toegenomen, evenals het opleidingsniveau, de arbeidsparticipatie en het besteedbaar inkomen. De criminaliteit is afgenomen, de woningen zijn van een betere kwaliteit, meer Nederlanders sporten en we gaan vaker op vakantie.

    Er zijn ook critici zoals Bert Brussen bij de ThePostOnline die het SCP partijdigheid verwijt: ‘Kim Putters is directeur van het SCP. Hij is hoogleraar Beleid en Sturing van de Zorg aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Voor de Partij van de Arbeid was hij van 2003 tot 15 juni 2013 lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. SCP: het gaat fantastisch met Nederland, dat gave land, alleen is het allemaal zo oneerlijk verdeeld (dus het enige wat nog ontbreekt in Nederland is een stevig links PvdA-beleid).’

    Journalist Jeroen Stans vind de conclusie van het SCP iets te 'eng'.
    Want 25 jaar geleden vond 81 procent dat iedereen vrij moet zijn in het openbaar moet kunnen zeggen wat hij of zij wil. Dat is nu 66 procent.

    Jasper Klapwijk vat de twitterstorm zo samen: 'SCP: gezeik op Twitter is niet representatief, Nederlanders zijn best tevreden. Twitter: SCP deugt niet want gezeik.'

    Of om het met Radio 1 te zeggen: Ons leven is de afgelopen 25 jaar beter geworden volgens het SCP. Vandaar de stelling: 'We zijn een gelukkig volkje van zeurpieten'

  18. Netanyahu in Parijs

    De Franse president Emmanuel Macron veroordeelt volgens de Franse krant Le Figaro elke aanval op Israël, maar betreurt niettemin de beslissing van Amerika om Jeruzalem als hoofdstad van Israël te erkennen. Zijn collega Netanyahu, die juist blij is met de actie van Trump, moet van Macron ‘een moedige stap richting Palestijnen zetten’ om uit de huidige impasse te komen. Macron doelde daarmee op het bevriezen van de Joodse nederzettingenpolitiek.

    Macron heeft ook een telefoongesprek gehad met president Recep Tayyip Erdogan van Turkije. De Turkse leider noemde Israël een ‘terroristische staat’ die kinderen doodt. Tijdens zijn ontmoeting met Macron reageerde Netanyahu fel: ‘Ik heb geen morele lessen nodig van een leider die Koerdische dorpen bombardeert, journalisten gevangen zet, Iran help om internationale sancties te vermijden en die terroristen helpt, vooral in Gaza’.

    Frankrijk kan de crisis in het Midden-Oosten niet alleen oplossen, verklaarde de minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves le Drian. In diezelfde geest belde Emmanuel Macron zaterdag Erdogan en riep hem op ‘bij te dragen aan het brengen van rust’ tussen Israël en de Palestijnen.

    Historicus Vincent Lemire stelt in Le Monde dat president Macron juist wel de aangewezen persoon is om de onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen te leiden. ‘Gegeven het isolationisme van Amerika kan alleen een permanent lid van de Veiligheidsraad die de steun heeft van de Europese Unie deze historische verantwoordelijkheid op zich nemen. Net als hij heeft gedaan met het klimaatakkoord, moet Emmanuel Macron zich in deze nieuwe wereldorde duidelijk positioneren. Hij kan dat doen door Jeruzalem te erkennen als hoofdstad van twee soevereine staten: Israël en Palestina.’

    Lemire beschouwt Mahmoud Abbas, de baas van de Palestijnse Autoriteit, als het voornaamste slachtoffer van de beslissing van Trump om de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem te verplaatsen. Abbas was net bezig zich te verzoenen met Hamas, toen Trump hem de diplomatieke genadeklap gaf door het internationale recht en de Verenigde Naties te schofferen. Om dezelfde reden is ook Jordanië, waarvan 70 procent van de bevolking Palestijns is, het slachtoffer van de beslissing van Trump.

    Erken Jeruzalem als hoofdstad van twee staten: Israël en Palestina

  19. Naïviteit

    Opluchting alom dat het Verenigd Koninkrijk en de EU de eerste fase van de onderhandelingen over de Brexit succesvol hebben afgesloten. Maar ondertussen is wel duidelijk geworden hoezeer de Britten op cruciale dossiers moeten buigen om de onderhandelingen te doen slagen. In een harde column voor Financial Times nagelt Philip Stephens de Britse politieke klasse aan het kruis voor hun naïviteit en waarschuwt alvast dat de volgende fase van de onderhandelingen niet prettiger wordt voor de Britten: ‘De discussies over een toekomstige relatie zullen nog wreder zijn. Bereid je voor op een nieuw, groot vreugdevuur van illusies.’

    Volgens Stephens kunnen drie lessen getrokken worden uit de onderhandelingen tot dusver. De eerste is dat van een ‘evenwichtige onderhandelingssituatie’ allerminst sprake is – maar wel van een ‘fundamentele asymmetrie’. ‘Dit was duidelijk vanaf het begin. De kosten van mislukking zijn proportioneel veel hoger voor Groot-Brittannië dan voor de andere kant. Dat geeft de EU-27 macht.’

    De tweede les is dat Britse politici, ‘na decennia lidmaatschap niet begrepen hebben hoe het Europese project werkt’. ‘De EU is bovenal een unie gebouwd op wetten, die op een gelijke manier van toepassing zijn in lidstaten. Simpel gezegd betekent dit dat landen niet kunnen meedoen aan het vrije verkeer van goederen, diensten en kapitaal en dan zeggen 'maar aan het vrij verkeer van personen doen we niet mee'. Als de Britse kant begint over creativiteit en pragmatisme, kijkt de andere kant in het boek met regels.’

    ‘De derde les onderstreept het illusoire karakter van de theoretische soevereiniteit die zo belangrijk is voor de Brexitvoorstanders. Groot-Brittannië zou zijn soevereiniteit herwinnen en het recht om afscheid te nemen van dat hele moeras aan regeltjes uit de EU. Maar dit blijkt de soevereiniteit te zijn van een persoon dat na een schipbreuk op een woestijnachtig eiland beland. Groot-Brittannië kan 'controle terugwinnen' zolang het accepteert dat het, bijvoorbeeld, niet langer gebruik kan maken van het Europese luchtruim.’ (…) ‘Als Groot-Brittannië tijdelijk wil blijven profiteren van toegang tot de interne markt na het vertrek, zal het verplicht zijn alle regels te blijven volgen.’

    En dan de onderhandelingen over een nieuwe handelsovereenkomst met de EU. ‘Premier May mag misschien denken dat ze onderhandelingen in gaat, maar de andere partij weet al wat hij wil. Zoals een Duitse functionaris zegt: 'Groot-Brittannië besloot unilateraal uit de EU te vertrekken. Nu moeten wij (als 27 landen) beslissen welke overeenkomst we bereid zijn te sluiten met een derde land.'’

    Stephens besluit zijn column met een vraag: ‘Zou er ooit een moment komen waarop de ideologische hardliners die zo voor Brexit zijn, zich beginnen af te vragen of het allemaal de moeite waard is?’

  20. PvdA

    In zijn vandaag gepresenteerde bundel interviews 'De neergang van de PvdA' confronteert journalist Wilco Boom de sociaal-democratische kopstukken tamelijk hardhandig met elkaar en met hun eigen optreden. De Zwarte Woensdag van 15 maart, waarin de PvdA terugviel van 38 tot 9 zetels in de Tweede Kamer, lijkt daardoor vooral veroorzaakt door verkeerde keuzes, zoals regeren met de VVD en het houden van een lijsttrekkersverkiezing tussen Samsom en Asscher.

    Maar centrum-linkse partijen hebben het overal moeilijk, blijkt uit de inventarisatie 'Why the left loses', zojuist verschenen bij de Britse uitgever Policy Press. De auteurs zoeken de oorzaken van de vertrouwensbreuk tussen de kiezers in de sociaal-democratische partijen in Europa, Australië en Nieuw Zeeland in allerlei richtingen, maar vooral in een gebrek aan visie over hoe de bevolking te beschermen tegen de gevolgen van de megacrisis van 2008.

    Te lang werd ook ontkend, schrijft politicoloog Sheri Berman in het voorwoord, dat er spanningen kunnen optreden tussen de klassieke arbeidersaanhang en nieuwkomers. De rechtse populisten beloven welvaart door het aan banden leggen van de globalisering en sociale bescherming door migranten het land uit te zetten.
    Links kan de opkomst van de rechtse populisten betreuren, maar 'je kan niet iets verslaan als je zelf niets hebt'. Zo lang de sociaal-democraten geen betere ideeën hebben om de hedendaagse vraagstukken op te lossen, zullen ze verder wegglijden in de richting van de vuilnisbelt van de geschiedenis, waarschuwt Berman.