Opinieblog - 'Waarom komt Rutte overal zo soepel mee weg?'

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Verontwaardigde lezers

    De Volkskrant krijgt veel brieven van lezers die verontwaardigd zijn over het verzwijgen van de memo's waarin de overwegingen staan die hebben geleid tot het besluit van het kabinet om de dividendbelasting af te schaffen.

    Rutger van Eijken uit Eindhoven is heel ‘blij met de column van Sheila Sitalsing over het dwaalspoor dat premier Rutte steeds legt met zijn opgewekte houding en slimme woordkeus’. ‘Ik kijk vaak zowel verwonderd als verbijsterd naar debatten en vraag me dan af hoe onze minister-president toch steeds zo ogenschijnlijk soepel wegkomt. De oppositie laat haar tanden zien en Rutte pareert luchtig en vooral half onnozel, half schuldbewust iedere aanval met uitspraken als: ‘Ik heb een politieke inschattingsfout gemaakt’, ‘een leugen is een zonde, maar geen doodzonde’ en ‘ik heb daar geen herinneringen meer aan’. Wat heeft onze premier toch voor een uitstraling dat je hem liever een schouderklopje geeft dan de laan uitstuurt als hij zulke onzin verkoopt? Blijkbaar mag de ‘chef van ons land’ inschattingsfouten maken en cruciale zaken vergeten, terwijl een gemiddelde werknemer echt om minder ontslagen wordt. Wellicht legt de ‘memo’ van Sitalsing de strategie van Rutte wat bloot en ziet de oppositie eerder het zand dat hen in de ogen wordt gestrooid.’

    Politicoloog Harry Starren uit Amsterdam schrijft: ‘Premier Rutte heeft nooit een geheim gemaakt van zijn liefde voor Unilever, de werkgever waar hij het vak heeft geleerd heeft. Zijn liefde voor Calvé - het belang van de menselijke factor en de kracht van een sterk merk - heeft hem nu opgebroken. Hij was niet eerlijk, maar met de beste bedoelingen. Het was voor het land. Niemand begrijpt waarom dat dan zo stiekem moest. Is er misschien meer aan de hand? Hebben we hier te maken met zijn eigen terugkeerregeling? Daar is geen spoor van bewijs voor. De premier zal het ontkennen. Maar dat zegt niets, inmiddels. En dát is het probleem.’

  2. Martin van den Berg uit Utrecht heeft een ‘memo voor de Tweede Kamer’:

    ‘Onderwerp: intrekken voorstel afschaffen dividendbelasting in 2020

    Nu Unilever haar hoofdkantoor niet in Londen vestigt, kunnen we rustig de dividendbelasting in Nederland handhaven. Voordeel voor de Rijksbegroting, zoals bekend 1,4 miljard, en daar kun je leuke dingen van doen ten gunste van het algemeen belang. We hoeven ook niet bang te zijn dat de andere multinationals snel uit Nederland vertrekken, want daar is het vestigingsklimaat in Nederland al jaren veel te gunstig voor.

    NB: als u mij ooit vraagt of ik bovenstaand memo heb geschreven, dan heb ik daar bij voorbaat geen herinnering aan.’

    L.P.M. Klück uit Aalsmeer schrijft: ‘Op de Europese zwarte lijst van verspreiders van nepnieuws kunnen we de heren Rutte, Wiebes, Pechtold en Segers op de plaatsen 1, 2, 3 en 4 zetten, met hun onwaarachtige verklaringen over het bestaan van memo's inzake de belastingvrijheid voor buitenlandse aandeelhouders, ten koste van de Nederlandse belastingbetaler. Over vertrouwen in Nederlandse politiek gesproken!’

    En René Rood uit Haarlem roept de VVD-stemmers op wakker te worden: ‘Het jokkebrokken zit in de genen van de VVD. Nu opnieuw - na de bonnetjesaffaire - in de top van deze partij. Het is een raadsel waarom de VVD nog steeds het vertrouwen van zoveel kiezers krijgt. Wanneer komt de VVD weer in de oppositie om schoon schip te maken?’

  3. Politiek moeras

    Eerst waren er geen memo’s, toen lagen ze op de ‘financiële zijtafel’, en daarna waren er geen herinneringen van. Maar ze zijn er wel. Maandag beloofde Rutte de memo’s over de omstreden afschaffing van de dividendbelasting openbaar te maken.

    Daarmee komt Rutte III steeds meer ‘in het politieke moeras van slecht onderbouwde plannen terecht’, schrijft Jan Tolsma in een ingezonden brief. ‘Het label liegen hangt nadrukkelijk boven dit dossier. In Pauw van maandagavond werd aangehaald dat onze premier hiervoor inmiddels een typisch Ruttiaans frame heeft bedacht : verbreding van de werkelijkheid. Hij zou zich moeten doodschamen.’

    Volkskrantlezer Wouter van Veen begrijpt niet dat de stukken geheim werden gehouden. ‘Heeft het kabinet er enig idee van dat zij door het volk betaald worden? En maar met een uitgestreken gezicht doen of het volk de vijand is voor wie je geheimen hebt. Houd die zogenaamde geheimen maar thuis in de privésfeer. De Nederlanders hebben het volste recht te weten wat in het kabinet besproken wordt, als dat in het belang is van het volk.’

  4. Ook Norbert Duif snapt niet waarom het openbaar maken van de memo’s slechts een eenmalige actie is. ‘Ik nodig Rutte uit eens een kijkje in Wageningen te komen nemen, of in een van de andere gemeenten waar de formatieonderhandelingen openbaar zijn’, schrijft Duif. ‘Het kán gewoon Mark, en alles is terug te kijken op de website van de gemeente, voor als je het gemist mocht hebben. In Wageningen loopt niemand gewichtig te doen over geheimhouding, want we hebben niks te verbergen.’

    Bert Wagendorp vergelijkt in de Volkskrant de spanning rond de memo’s met een thriller. ‘Doorgaans ben ik niet al te geïnteresseerd in memo's, maar nu ben ik opeens razend benieuwd. Premier Rutte wekte vrijdag nog de indruk dat ons land definitief in anarchie zou vervallen wanneer de memo's naar buiten zouden komen en nu gooit hij ze op straat: wat een thriller.’De premier zal volgens Wagendorp vermoedelijk niets vrijgeven dat hem tot zijn aftreden dwingt. ‘Ambtenaren op het ministerie hebben tot gisteravond laat passages die ‘staatsbelangen’ in gevaar brengen weggelakt. Memo's met weggelakte passages, ik ben er gek op.’

  5. In de memo’s staat informatie over ontmoetingen van de minister en de staatssecretaris met ondernemingen waar het onderwerp dividendbelasting op de agenda stond. Wagendorp: ‘Maar die worden niet naar buiten gebracht, want die hadden ‘geen directe betrekking op het formatiebesluit’. Dát vind ik nou echt jammer, want in die memo's staat waarom Mark Rutte in al zijn vezels voelde waarom de dividendbelasting moest worden afgeschaft.’

    Ewald Engelen noemt het bestaan van de memo’s vrijdag in De Groene Amsterdammer ‘vuurwerk’. In zijn column schrijft hij dat deze kwestie nog wel eens ernstige gevolgen zou kunnen hebben: ‘Niet alleen omdat liegen tegen de Kamer een doodzonde is en het debat van volgende week dus wel eens het einde van Rutte III zou kunnen inluiden. Maar ook omdat het mij niet zou verbazen als in die documenten sporen zijn aan te treffen van de extreem nauwe relatie die Rutte en Polman hebben.’ Engelen is duidelijk: ‘De VVD, die eerder bewezen heeft het met de politieke moraal niet zo nauw te nemen, heeft een ongenadig pak voor hun lazer nodig.’

    Volgens Meredith Greer leek het alsof de formerende partijen vorig jaar vlak voor het debat last hadden van ‘spontane dividenddementie’. ‘Het is dat, ’ schrijft ze zaterdag in HP de Tijd, ‘óf het betekent dat het voltallige kabinet de Kamer en het Nederlandse volk keihard heeft voorgelogen. En dan niet zomaar voorgelogen, maar het specifieke soort voorliegen waarbij je zoveel minachting weet tentoon te spreiden dat je grappen maakt over je leugens terwijl je liegt.’Dat soort politici verdienen volgens Greer geen vertrouwen. ‘Op deze manier hoef je geen schuimbekkende anti-partijkartelpopulist met een aluhoedje te zijn om je vertrouwen in de politiek te verliezen.’ Volgens Greer moet het kabinet met een ‘episch goed verhaal komen’, zo niet dan moet het opstappen.

  6. 'Armoede bij AZ-Feyenoord'

    Bekerwinnaar Feyenoord wordt vanmiddag in de Kuip gehuldigd, de ploeg won zondag met 3-0 de finale van AZ. Wat schrijven de kranten over de winst? Oud-voetballer Willem van Hanegem hoopt niet dat iedereen gaat roepen dat het seizoen van Feyenoord alsnog is geslaagd, is te lezen in zijn AD-column. En Valentijn Driessen, chef voetbal van De Telegraaf, is niet te spreken over het niveau van de bekerfinale.

    Feyenoord heeft de bekerfinale gewonnen, maar dat betekent niet dat het seizoen alsnog geslaagd is, schrijft oud-voetballer Willem van Hanegem in het Algemeen Dagblad. ‘Als regerend kampioen had Feyenoord veel meer moeten brengen dit jaar.’ Het is volgens hem niet goed te praten dat de ploeg nooit heeft meegestreden om de titel. ‘Feyenoord had wel de mazzel dat AZ er niets van bakte’, schrijft Van Hanegem. AZ ‘durfde’ niet te voetballen. ‘Vooral omdat trainer John van den Brom zijn gebruikelijke tactiek weer aanpaste naar een 5-3-2-systeem. Ik word daar zo moe van.’ Iedereen kon tegen PSV zien dat die tactiek niet werkte, dus waarom weer die keuze?, vraagt Van Hanegem zich af. ‘Onbegrijpelijk’ en ‘onnodig ingewikkeld voor de spelers’, schrijft hij. Natuurlijk is hij blij met de prijs, maar hij pleit komend seizoen voor een nieuw team. ‘Want, kom op: deze club moet elk jaar voor de titel spelen Dat telt pas echt.’

    Valentijn Driessen is niet te spreken over het niveau van de bekerfinale. Volgens de chef voetbal van De Telegraaf wisten de aanwezige spelersscouts ‘niet hoe snel ze de Kuip uit moesten vluchten.’ ‘Wat een armoede kregen ze voorgeschoteld bij AZ - Feyenoord’, schrijft hij. Het ontbrak de wedstrijd volgens hem zowel aan kwaliteit als aan spanning. ‘Werkelijk geen enkele speler van AZ en Feyenoord kan in de schaduw staan van de 34-jarige aanvaller’, schrijft Driessen, doelend op Van Persie. ‘Met zoveel (potentiële) Nederlandse internationals op het veld is de armoede van het Nederlandse voetbal nog eens extra onderstreept.’ De keuze van AZ-trainer John van den Brom voor een 5-3-2-systeem tast zijn geloofwaardigheid ernstig aan, vindt Driessen. ‘Met zijn keuze voor defensieve zekerheid haalde hij alle offensieve angels uit het spel van AZ. Van den Brom vermoordde datgene wat AZ als ploeg en club zoveel complimenten heeft bezorgd.’ En Feyenoord moet zich eens flink achter de oren krabben, vindt Driessen, vanwege ‘de armoedige bekerfinale, de afhankelijkheid van een 34-jarige routinier die fysiek op zijn retour is en de straatlengte afstand op PSV en Ajax.’

    Hugo Borst roemt de ‘geniale grijsaard’ Robin van Persie. In zijn AD-column schrijft Borst dat hij af en toe naar het vijfde kanaal van FOX Sports zapte, waar de playerscam gericht stond op Van Persie. ‘Omdat-ie de bal weinig had, keek ik naar zijn lichaam. Alles klopt. De lengte. Die prachtige rechte schouders. De slanke, gespierde torso. Zijn benen. Pezige O-benen.’ Borst vindt Van Persie zachtaardig, waarbij hartelijkheid de boventoon voert, zelfs bij zijn critici. Ook heeft Van Persie een prachtig hoofd’, schrijft Borst. ‘Helemaal nu hij ouder wordt. Je ziet hem met de maand vergrijzen. Hij transformeert in een senior.’ Hij vindt het moedig dat Van Persie terugkeerde bij zijn vroegere club, omdat hij weet dat er sleet op zijn lichaam zit. ‘Alleen liefhebbers en lefgozers nemen risico. Van Persie dus. De zeikerds zullen volgend seizoen bij een blessure vast weer gaan zeiken, maar 25 briljante momenten zijn genoeg. Ook als er geen landstitel volgt is hij een geniale grijsaard.’

  7. Drie weekendcolumns

    ‘Paradoxen kennen we vooral in de gedaante van gedachtenoefeningen’, schrijft Arie Elshout. ‘Dat je er ook gebouwen mee in puin kan schieten, leerden we vorige week. Amerika, Frankrijk en Engeland vuurden in het nachtelijk duister 105 raketten af op Syrische doelen. Het was een indrukwekkend machtsvertoon. Maar bij daglicht brak al snel het besef door dat de raketten vooral een proeve van onmacht waren geweest.’ Na de mislukte Irak Oorlog en de mislukte Arabische lente lijkt de klepel ‘nu noodgedwongen terug te slaan naar het op zijn minst gedogen van sterke mannen als ordebewaarders.’

    ‘Kwetsbaarheid is gouden handel online’, schrijft Loes Reijmer. ‘Bekende mensen lijken er interessanter en minder eendimensionaal door - prima voor het eigen merk dus. Op Instagram struikel je over posts die nu eens (of eigenlijk: weer eens) de rauwe waarheid vertellen. Archetypische tekst bij een prachtfoto van een vrouw en haar Instagramwaardige kinderen: 'Eigenlijk vind ik het moederschap af en toe best zwaar.'

    'Tussen de kritische berichtgeving over Mark Zuckerberg bleek dat ook de Volkskrant bezoekers van de site volgt en de data doorspeelt aan adverteerders’, schrijft de ombudsman Jean-Pierre Geelen in zijn column. ‘De openheid hierover laat inderdaad te wensen over. (…) Hoe het werkt: de Facebook-pixel of -cookie op de Volkskrant-pagina's volgt het leesgedrag van de ­bezoeker. Ook wordt gecontroleerd of die lezer abonnee is. Zo niet, dan volgen advertenties met een aanbieding voor een abonnement. Wie al abonnee is, krijgt die advertenties niet te zien. Maar er gebeurt meer.'


  8. Zorgkosten

    Besparen op de gezondheidszorg zonder dat de kwaliteit verslechtert. Dat is volgens Ab Klink, directielid van zorgverzekeraar VGZ en oud-minister van Volksgezondheid, niet onmogelijk. De opinieredactie kreeg verschillende brieven binnen waarin lezers de ambities van VGZ toejuichen, maar ook enkele kanttekeningen plaatsen, veelal gebaseerd op hun eigen ervaringen in de zorg.

    Rudolf Dierick uit Baarn schrijft over zijn eigen ervaring met onnodige kostenposten:

    ‘Eind 2015 werd ik met een hartinfarct opgenomen in het ziekenhuis. Geconstateerd werd dat ik een aantal bypasses moest krijgen. Omdat in het ziekenhuis in Amersfoort dit soort operaties niet wordt gedaan, moest er gewacht worden tot er allereerst toestemming en vervolgens plaats was bij het UMC. Dat duurde 18 dagen, gedurende welke ik hoofdzakelijk gebruik heb gemaakt van de hotelfunctie in Amersfoort. Kostbare wachttijd als gevolg van capaciteitsgebrek, ongeveer overeenkomend met de kosten van een middenklasse-auto.Dan de volgende mijns inziens onnodige kostenposten: vóór het transport van Amersfoort naar Utrecht werd bloedonderzoek verricht, en een ECG en röntgenfoto gemaakt. Bij aankomst in Utrecht dezelfde onderzoeken. Na de operatie werden in Utrecht, voordat ik weer vervoerd werd naar Amersfoort, deze onderzoeken herhaald en daarna bij aankomst in Amersfoort weer. Aankomst- en vertrekwaarden heet dat, geloof ik. Nodig of overbodig? Een mailtje met de resultaten volstaat toch?’

    W. Adema uit Malden zou graag zien dat ook de patiënt kan meedenken over kostenbesparing.

    ‘Onlangs werd ik vanwege hartklachten door de huisarts doorgestuurd naar het ziekenhuis. Uitstekend. Het protocol vereist echter dat de reis per ambulance gemaakt moet worden, terwijl het ziekenhuis een paar kilometer verderop ligt, ik zelf naar de praktijk gefietst was en de bus voor de deur van zowel praktijk als ziekenhuis stopt. Kosten: 729,92 euro (waarvan alsjeblieft 86 euro door de patiënt zelf te betalen). Kosten eventuele busreis € 1,16. Besparing: € 728,76.’

    James J.W. Huddleston Slater sr. uit Tricht vindt dat juist het voorkomen van ziekte meer aandacht verdient. Hij is gepensioneerd tandarts en voormalig adviseur bij een zorgverzekeraar.

    ‘Telkens wordt er weer gezocht in het efficiënter behandelen van ziekten, een bijna uitgeknepen citroen. Bij de behandeling van iedere ziekte moet men zich richten op het voorkomen van de oorzaak van die ziekte. Veel ziekten zijn te voorkomen. De geldstromen die nu naar de behandeling van ziekten gaan, moeten daarom worden omgebogen naar het voorkomen van ziekten. Je hoeft niet te genezen als je niet ziek wordt. Helaas past dit niet in het businessmodel van een (zorg)verzekeraar, immers als er geen schade (ziekte) is hoef je je ook niet, of zeker minder, te verzekeren. Preventie is voor een verzekeraar snijden in eigen vlees. De enige partij die bij machte is om dit anders denken en honoreren door te voeren is de overheid. Helaas deze is Oost-Indisch doof.’

    Lees hier meer lezersbrieven.

  9. Nederland doet met 250 militairen mee aan de VN-missie in Mali, tot eind dit jaar. Het kabinet neemt deze zomer een beslissing over verlenging van de deelname. De kans daarop lijkt gegroeid na het bezoek van defensieminister Bijleveld aan Mali en het pleidooi van premier Rutte voor vredesmissies in de Veiligheidsraad. Maar er is meer nodig in de strijd tegen terreurgroepen, meent directeur Sidibé van het nationale museum en van de fotobiënnale van Bamako, die hun fondsen zien opdrogen. ‘We zijn het centrum geworden van verzet tegen onverdraagzaamheid en extremistische ideeën.’

    Samuel Sidibé is in Nederland voor de opening van de expositie van de winnende foto’s in het Afrika Museum in Berg en Dal, zoals eerder dit jaar te zien was in Bamako. Het is de elfde editie, maar de omstandigheden zijn in die ruim twintig jaar sterk veranderd, zegt Sidibé: Mali verkeert in een staat van oorlog, terreurgroepen gelieerd aan Al Qaida of IS plegen aanslagen op westerlingen tot in de hoofdstad. Hij waarschuwt: ‘Je kunt als blanke maar beter niet meer over land naar Timboektoe reizen, als je niet wilt worden gegijzeld.’

    De nadruk van de internationale gemeenschap op veiligheid vindt Sidibé dus begrijpelijk, maar de Afrikaanse burgers moeten ook kunnen dromen van een beter leven. Dat is het thema van deze biënnale: Afrotopia.

    De fotografen die een jury van deskundigen – hij is een van hen – selecteren (deze keer veertig uit driehonderd voorstellen uit alle delen van Afrika) presenteren beelden die lijnrecht tegenover het wereldbeeld van de fundamentalisten staan, zegt Sidibé. Ze zijn vaak al schokkend voor gewone politici, zoals de winnende foto van de Zuid-Afrikaan Athi-Patra Ruga: ‘Die foto heeft een homoseksuele uitstraling; een Senegalese minister zei tegen me toen we ervoor stonden: dat zou bij ons niet kunnen.’

    Open cultureel imago
    De Malinese regering steunt Sidibés streven om ‘het open culturele imago van Mali overeind te houden’, met een bijdrage van 2 ton (de rest komt van sponsors als het Institut Français en het Nederlandse Prins Claus Fonds) maar de bijdragen nemen af.

    De biënnale ‘Rencontres de Bamako’ is nog steeds toonaangevend op het continent, hoewel fotofestivals en –evenementen in Nigeria en Zuid-Afrika nu levendiger zijn. Vooral uit Zuid-Afrika komen veel inzendingen van hoge kwaliteit en met een politieke lading, zegt Sidibé, die zijn op deze expositie zwaar vertegenwoordigd, terwijl uit andere landen weinig aanbod komt.

    Maar het is ook goed. Zo krijgen de bezoekers in Bamako te zien wat er elders in Afrika speelt. De protesten van Zuid-Afrikaanse jongeren tegen de koloniale beelden en voor lager studiegeld bijvoorbeeld van Musa Nxumalo. En de emancipatie van homoseksuele mannen en vrouwen wordt nergens zo visueel aangekaart als daar, zegt Sidibé. Maar het is nu ook elders een thema geworden, zoals van de Ghanese fotograaf Eric Gyamfi.

    Migratie is een hot topic, en vanuit Europa en Amerika sturen steeds meer Afrikanen ‘in de diaspora’ hun werk op. De biënnale geeft Afrikanen ‘thuis’ de kans om mee te gaan in die kosmopolitische wereld, als tegengif voor de fundamentalisten, hoopt hij.

  10. Baghwan

    De zesdelige Netflix-documentaire Wild Wild Country over de Baghwan-beweging brengt bij velen herinneringen naar boven. Zo vraagt Max Pam zich in zijn column af ‘hoe het mogelijk is dat een commune van dansende, springende en neukende mensen zo heeft kunnen veranderen in een paranoïde gemeenschap vol wapens en giftige drugs dat een zachtaardige vrouw kon worden aangezet om een moordaanslag te plegen?’

    Volkskrant-journalist Haro Kraak sprak toenmalige volgelingen van de goeroe, onder wie Maroesja Perizonius. Ze bracht haar jeugd door in een Bhagwan-gemeenschap in Amsterdam. Ook bezocht ze Rajneeshpuram, de zelfvoorzienende commune die in de Amerikaanse staat Oregon.

    Perizonius: 'In de serie zie je dat er daklozen worden gedrogeerd met haldol, een antipsychoticum. Ik kan het helaas niet bewijzen, maar ik ben ervan overtuigd geraakt dat de kinderen ook gedrogeerd werden. Terug in Nederland kreeg ik ineens pijn in mijn armen en benen. Een symptoom van acuut stoppen met een antipsychoticum.'

    Ook schrijft Kraak: ‘Het is tamelijk verbijsterend om te zien, zelfs als je al het een en ander weet van deze geschiedenis, hoe een vredelievende groepering, die vooral wil mediteren en het leven in alle vrijheid wil vieren, in een paar jaar afglijdt naar destructie. Buitenstaanders worden vergiftigd, aanhangers bewapend, gedrogeerd en massaal afgeluisterd.’

    Swami Anand Aadhar vindt het mediabeeld dat ontstaat rond de Bhagwan-commune niet volledig. In een opiniestuk schrijft hij: ‘Bhagwan keerde uiteindelijk terug naar Poona, waar ik hem vlak voor zijn dood in september 1989 in levenden lijve zag als Osho, glimlachend, zwaaiend met zijn armen, bij een van zijn laatste publieke optredens.’

    ‘In Poona ging de gemeenschap verder zonder de Amerikaanse paranoïde gekte van Oregon, zonder wapens en zonder gekonkel en vergif.'

    ‘Osho blijft een groot meditatieleraar en hij is naar mijn idee één van de grootste en meest effectieve, populaire en opvallendste filosofen van de twintigste eeuw. Hij is, behalve een rebels en controversieel geestelijk leider, mijns inziens de fountainhead, zo niet de Jezus, of nog beter: de Johannes de Doper, van de new age-beweging, en verdient als zodanig een eervolle plaats in de geschiedenis van de mensheid.’

    Lees hier zijn volledige bijdrage.