Opinieblog: 'Rokers moeten naar zichzelf kijken'

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Zaak tegen tabaksindustrie

    Kun je de tabaksindustrie als schuldige aanwijzen als je rookt en niet meer kunt stoppen? Het Openbaar Ministerie oordeelde donderdag van niet. De tabaksproducenten handelen volgens het OM niet in strijd met de wet en worden dan ook niet vervolgd.

    Veel Volkskrant-lezers reageerden op dit besluit. Zo schrijft een scholier dat het 'nogal krom' is om met de vinger naar de industrie te wijzen als je zelf niet kunt stoppen met roken. 'Ik denk dat er meer naar de rol van de gebruikers gekeken moet worden en dat zij zichzelf meer bewust moeten zijn van de gevolgen, waardoor ze er zelf wat aan kunnen doen en niet de schuld, achteraf, bij een ander hoeven neer te leggen.'

    Een andere lezer is het niet eens met het OM dat roken een vrije keuze zou zijn. 'In de straten, op de perrons van de NS (waar het rookverbod een farce is) en op de terrassen, rook je automatisch mee. Daar is absoluut niets vrijwilligs aan!'

    Ook wordt de campagne van advocaat Bénédicte Ficq 'een domme actie' genoemd die 'gedoemd was te mislukken'. De actie tegen de tabaksindustrie zou juist een negatief effect hebben op de rokers die proberen te stoppen. 'Van elke vijf rokers van wie de moed om te stoppen nu echt in de schoenen is gezakt, zal er een sterven aan longkanker en een aan iets anders door roken. Dat is een ernstige bijwerking van deze malle campagne', schrijft een lezer.

    Lees hier meer lezersbrieven over de tabaksindustrie. Ook experts en betrokkenen reageerden op het OM-besluit.

  2. Slachtofferbeleid

    Minister Sander Dekker kondigt vandaag nieuwe wetgeving aan: verdachten van zware geweldsdelicten worden verplicht in de rechtszaal te verschijnen als slachtoffers hun verhaal doen. Dat is een geste naar de slachtoffers; toch is advocaat Richard Korver, tevens voorzitter van de stichting LANGZS (Landelijke Advocaten Netwerk Gewelds- en Zedenslachtoffers), niet helemaal enthousiast. Korver zit in een zitting en reageert op per sms op vragen:

    Wat vindt u van het plan van Dekker?
    'Ik vind dat de fout wordt gemaakt te denken dat er zoiets is als ‘het’ slachtoffer. Beter zou zijn in iedere zaak te vragen wat het slachtoffer wenst en te bepalen dat de rechter een bevel tot medebrenging kan uitvaardigen.

    'De minister zegt verder dat hij niet te zeer wil focussen op de formele positie, maar vooral wil meeleven met slachtoffer. LANGZS wil juist dat de formele positie wordt verstevigd. Dat slachtoffers gelijke rechten en positie krijgen aan verdachten. Meeleven komt vooral uit eigen sociale kring, een gelijke positie in de strafzaak draagt meer bij aan verwerking dan een afgedwongen meeleven.'

    Is de verplichting in strijd met het onschuldigheidsbeginsel voor de verdachten, of niet?
    'Verdachten worden nu ook al met regelmaat met een bevel medebrenging voor de rechter gebracht omdat de rechter de reactie van de verdachte op het dossier of het requisitoir wil zien. Ik zie niet waarom dat anders zou moeten zijn voor de reactie op de visie van het slachtoffer nu die zich mag uitlaten over bewijs en straf. Een dergelijke reactie kan zelfs in het voordeel van de verdachte zelf zijn.'

  3. Criminaliteit (1/2)

    De Nederlandse Politiebond luidt de noodklok: de georganiseerde misdaad vergt zoveel tijd, dat lichtere aangiften blijven liggen. De bond noemt diefstal bij ouderen door oplichters en binnendringers. Tweeduizend extra agenten wil de bond. Dat vindt minister Grapperhaus wat veel.

    De Telegraaf, hoofdredactioneel commentaar:
    Aanpakken

    'De bestrijding van de zware criminaliteit in ons land schiet ernstig tekort. Door een gebrek aan mankracht en middelen kan slechts een op de negen misdaadorganisaties echt worden aangepakt. Bovendien blijkt de aangiftebereidheid van slachtoffers van een misdrijf minder dan twintig procent te zijn.

    'Het zijn schokkende conclusies die de Nederlandse Politiebond trekt in het rapport ’Noodkreet Recherche’, na 400 rechercheurs uitvoerig te hebben ondervraagd. Gesprekken met nog eens 600 speurders die nog worden gevoerd, zullen zo goed als zeker niet tot andere conclusies leiden. NPB-voorzitter Jan Struijs spreekt terecht van een ernstige situatie.

    'Als dienders zelf niet meer geloven in de effectiviteit van hun werk, is dat zeer verontrustend. Ondermijning van de rechtsstaat dreigt.

    'De politiek, met justitieminister Grapperhaus voorop, moet aan de slag met de stevige conclusies en aanbevelingen van dit rapport. Temeer omdat twee jaar geleden ook al vanuit de eigen politie-organisatie alarm werd geslagen dat de opsporing hapert.

    'De tijd van praten is nu wel voorbij. Om met NPB-voorman Struijs te spreken: handen uit de mouwen en aanpakken die hap.'


    Hans van Soest, commentator Algemeen Dagblad:
    Neem tekort bij recherche serieus

    'Verantwoordelijk minister Ferd Grapperhaus zegt oog te hebben voor de zorgen, maar die 2.000 extra rechercheurs gaan er niet komen. Hij wijst erop dat het kabinet al 267 miljoen euro extra uittrekt voor de politie. De vraag is echter of hij de problemen niet onderschat. Met dat geld moeten ook extra wijkagenten komen en moet er worden geïnvesteerd in het materieel van het korps.

    'Grapperhaus’ reactie ademt weinig urgentie uit als zowel externe deskundigen als mensen op de werkvloer zeggen dat er iets goed mis is bij de politie. Wanneer er echt een maatschappij binnen de maatschappij ontstaat, zouden de kosten om dat ooit weer op te lossen wel eens veel hoger kunnen zijn dan nu investeren in extra rechercheurs'

  4. Criminaliteit (2/2)

    Jutta Chorus in NRC:
    Ook de politie begint de moed te verliezen

    'Wat zou er met de president-directeur van ProRail gebeuren als door gebrek aan onderhoudsmonteurs elke maand een trein ontspoorde? Ik denk dat hij meteen zou worden ontslagen en dat de Tweede Kamer maatregelen van de minister zou eisen.

    'Dinsdag verscheen het rapport Noodkreet Recherche! Kerngetal: de politie komt tweeduizend rechercheurs tekort. De rechercheurs die er wel zijn, zijn overbelast: vier van de vijf zaken blijven liggen. (..)

    'Waar gaat dan alle tijd van de politie naartoe? Liquidaties en georganiseerde misdaad – logisch. De dreiging van terrorisme – natuurlijk. Maar in de jaarcijfers zag ik ook dat de politie in 2017 moest toezien op de veiligheid rond bijna 800 demonstraties. Dat was in 2014 nog 220. Zou de noodzaak om te demonstreren werkelijk drie keer zo hoog zijn geworden? (..)

    'Mag ik dan nog een demagogische sneer uitdelen: wel geld naar verlaging van de dividendbelasting, niet naar de politie.'

  5. Polen

    Poolse premier veroorzaakt diplomatieke rel

    Een opmerking van de Poolse premier Mateusz Morawiecki tijdens de veiligheidsconferentie van afgelopen weekend in München heeft een diplomatieke rel veroorzaakt. Morawiecki beweerde dat er in het nazitijdperk Duitse, Poolse, Russische, Oekraïense én Joodse oorlogsmisdadigers bij de Holocaust betrokken waren. De verontwaardiging was groot, niet alleen bij de Israëlische premier Netanyahu.

    Volgens Maria Serena Natale in de Italiaanse Corriere della Sera prevaleert ‘misplaatste nationale trots’ van de Poolse regering ‘boven de historische waarheid’. De actie van Morawiecki, die een vervolg was op Poolse wetgeving over de Holocaust ‘heeft geleid tot vrieskou in de internationale betrekkingen’.

    Ook de Poolse oppositiekrant Gazeta Wyborscza is verbijsterd over de opmerking van de Poolse premier. ‘Het is moeilijk te raden op wie Morawiecki doelde. Maar bij een zo gevoelig onderwerp moet je heel precies zijn. De Poolse premier stelde het gedrag van een handvol Joden op één lijn met de misdaden van de Duitsers en het gedrag van een veel groter aantal Polen, Oekraïeners en Russen. Hij had geen boodschap aan de details die aantonen dat zo’n vergelijking niet alleen ongerechtvaardigd is, maar ook de reputatie beschadigt van degene die hem maakt.’

    In de Frankfurter Allgemeine gaat Paul Ingedaay nader in op de Poolse wet die iedereen verbiedt te spreken over medeplichtigheid van Polen inzake de Holocaust. ‘De wet fundeert een beeld van de geschiedenis, waarin Polen voor honderd procent uit slachtoffers bestaat. Het verbiedt spreken en schrijven over al die historisch beladen gevallen waarin Polen bij progroms betrokken waren en met de nazi’s hebben gecollaboreerd. Het vervangt gedenken door gelijkhebberigheid, het verklaart een heel volk tot helden en het criminaliseert uiteindelijk serieuze discussie en onderzoek.’

    De regeringsgezinde website wPolityce.pl stelt dat ‘de Israëliërs zich superieur voelen en geloven dat alleen hun versie van de Tweede Wereldoorlog bestaat: dat de Polen medeplichtig waren aan de Holocaust. Feiten spelen hierbij geen beslissende rol. Het doet niet terzake dat er Polen waren die hun leven op het spel zetten om Joden te redden (…) Elke poging om de werkelijkheid onder de Duitse bezetting in herinnering te roepen, zoals onze premier heeft gedaan, veroorzaakt een agressieve reactie in Joodse kringen.’

    De actie van de Poolse premier Morawiecki heeft geleid tot vrieskou in de internationale betrekkingen

  6. Schietpartij Florida (1/2)

    We lachten samen, we zongen samen, we glimlachten naar elkaar. We zullen dat nooit meer doen

    Christine Yared

    In de VS wordt de roep om wapenbezit te reguleren steeds luider. Na de schietpartij op het Marjory Stoneman Douglas High School, waar woensdag zeventien doden vielen, willen scholieren een protestmars organiseren om de politiek tot actie te dwingen.

    Christine Yared, scholier van het Marjory Stoneman Douglas High School, verloor woensdag haar vrienden. In The New York Times houdt ze een pleidooi voor strengere wapenwetten.

    'Ik ben eerstejaarsstudent op de Marjory Stoneman Douglas High School in Parkland, Florida. In de dagen na de schietpartij, waarbij zeventien doden vielen, herhalen de angstaanjagende momenten zich in mijn hoofd.'

    'Het brandalarm ging af, vlak voordat de school zou sluiten. We zochten er niets achter. Klasgenoten van mijn economieles waren al weg. Ik pakte mijn rugzak en maakte aanstalten weg te gaan. Het volgende dat ik me herinner, is dat ik mensen hoorde rennen en schreeuwen. Mijn leraar riep dat we terug in de klas moesten komen.'

    'Ik sprintte naar een kast en propte me tegen planken vol papieren en mappen. De rest van de kast vulde zich met de andere studenten. We dachten dat het een schietoefening was. Dat was het niet.'

    '(…) Mijn vriendin Gina is dood. Ik had die morgen nog met haar gesproken tijdens de kunstles. We lachten samen, we zongen samen, we glimlachten naar elkaar. We zullen dat nooit meer doen. Hoe kan iemand zo verachtelijk zijn? Als ik erover nadenk, moet ik gillen.'

    'We moeten buiten de politiek om samenwerken om ervoor te zorgen dat dit nooit meer gebeurt. We hebben strengere wapenwetten nodig. Als een persoon niet oud genoeg is om een auto te huren of een biertje te halen, mag hij geen legaal massavernietigingswapen kopen. Dit had voorkomen kunnen worden. Als de moordenaar goed was behandeld voor zijn geestesziekte, was dit misschien niet gebeurd. Als er goede achtergrondcontroles zouden zijn, dan hadden degenen die geen wapens mogen hebben ze ook niet gehad.'

    'We moeten stemmen op degenen die strengere wetten willen en degenen die geen actie ondernemen eruit schoppen. We moeten de waarheid blootleggen over wapengeweld en de corruptie daaromheen. Alstublieft.'

    '(…) Als u een hart heeft, of om iemand of iets geeft, moet u voorstander zijn van verandering. Laat geen kinderen meer lijden zoals wij. Zet deze cyclus niet voort. Dit lijkt misschien niet relevant voor u. Maar de volgende keer kunnen het uw familie, uw vrienden of uw buren zijn. De volgende keer kunt u het zijn.'

  7. Schietpartij Florida (2/2)

    In geen ander land zijn de woorden 'gedachten en gebeden' een dekmantel voor lafheid

    E.J. Dionne Jr.

    E.J. Dionne Jr. van The Washington Post schrijft dat de VS hebben gefaald op het gebied van wapengeweld. Hij ziet de regelgeving dan ook niet snel veranderen in de huidige staat van ‘politieke verlamming’.

    'Een duidelijk signaal dat een politiek regime faalt, is het onvermogen om iets te doen aan een probleem dat overal als urgent wordt gezien en enkele voor de hand liggende oplossingen biedt. En het is een teken van politieke corruptie wanneer ongecontroleerde klieken een oplossing, die brede steun krijgt, blokkeren en hun eigenbelang boven het algemene belang stellen.'

    'Wat betreft wapengeweld zijn de Verenigde Staten een corrupt en mislukt land geworden.'

    'Dit is de enige conclusie die te trekken is uit de eindeloze herhalingen van dezelfde politieke verlamming, ongeacht hoeveel kinderen op scholen worden neergeschoten en hoeveel onschuldige Amerikanen worden afgeslacht in winkelcentra. Wat er ook gebeurt, we kunnen wapens niet verbannen, we kunnen de achtergrondcontroles niet verbeteren, we kunnen niets doen.'

    'Ons debat over wapens bestaat uit leugens en eromheen draaien. In geen ander land zijn de woorden ‘gedachten en gebeden’ een dekmantel voor lafheid. In geen ander land zijn de woorden ‘geestelijke gezondheid’ zo leeg. Ze worden gebruikt door politici die geen weet hebben van programma’s om mensen met psychische of psychiatrische problemen te helpen. Maar ze moeten iets zeggen om trouw te blijven aan een wapenlobby die volkomen onverschillig lijkt voor massamoord.'

    '(…) President Trump viel in een tweet de FBI aan omdat die ‘vele signalen van de Florida-shooter’ had gemist, doordat de FBI ‘te veel tijd besteedde aan het bewijzen van de heimelijke verstandhouding tussen Rusland en de Trump-campagne.’ Het was een extreem voorbeeld van zijn pathologische zelfbetrokkenheid en een verbazingwekkende manier om problemen die centraal staan in de tragedie, te ontwijken.'

    '(…) De ene na de andere Republikeinse politicus kreeg na de schietpartij in Parkland het woord ‘geweer’ niet over zijn lippen. Zij bleken miljoenen van de NRA te hebben ontvangen. En het is geen wonder dat Trump besloot dat hij zoveel om geestelijke gezondheid gaf. De organisatie heeft 30 miljoen dollar uitgegeven om Hillary Clinton in 2016 te verslaan.'

  8. Fens en Ferron

    Arjan Peters vertelt hoe hij afgelopen week wijlen de criticus Kees Fens en de schrijver Louis Ferron opnieuw hoorde. Van Louis Ferron werd het gedicht ‘Voor Ruud Brink, tenorsaxofonist’ heruitgegeven: 'Dagen vol regen en zand in het hoofd; tastend de zeeloze zeeman,/ tastend en geen vorm ontwarend/ dan die van wat voorbij,/ wat nooit meer komen zal.' Ook werd een toespraak van Ferron voor de Haarlemse criticus Wim Vogel heruitgegeven. Peters: ‘Het doet goed om hem te horen oreren over zijn geliefde spookstad waarlangs de Haarlemse Lethe onder de naam Spaarne stroomt. En ik zag Louis Ferron, ruim twaalf jaar dood, vrolijk het glas heffen, en zijn snor in het bierschuim dopen.’

    Aleid Truijens rekent ons voor dat je van een onderwijzerssalaris geen gezin kunt onderhouden. Zelfs twee fulltime werkende beginnende leraren kunnen geen gemiddeld huis kopen in Nederland. ‘Daarbij komt dat een fulltime baan voor beginnende leraren wordt afgeraden: véél te zwaar.’ De conclusie van Truijens: ‘Leraren die een fikse salarisverhoging vragen zijn geen geldwolven.’

    Martin Sommer vindt het te makkelijk om de affaire-Zijlstra ‘terug te brengen tot de Friese dorpsjongen die zichzelf groter wilde maken dan hij was’. Hij zoekt de verklaring ‘bij de verdwijning van links en rechts. De middenpartijen verschrompelen en zijn tot elkaar veroordeeld. Verschillen worden soms microscopisch klein. De verschillen die er nog wel zijn, moeten dus worden opgelierd’.

  9. Referendumwet

    Het was aan minister Ollongren (D66) om donderdag de afschaffing van de referendumwet te verdedigen tegenover een uiterst kritische oppositie.

    Echt argumenten had ze niet, schrijft Sheila Sitalsing vandaag in haar column. 'Ja, 'het referendum was onvolkomen' en 'er zijn overspannen verwachtingen gecreëerd', maar de onvolkomenheden oplossen en doorgaan met volksraadpleging vinden we overdreven.' De oppositie had volgens Sitalsing betere kaarten, maar toch kon die enkel 'kansloze pogingen doen om met juridische haarkloverij de boel enigszins te vertragen'.

    Ollongren kwam met het voorstel om juist meer inspraak te regelen in de gemeenteraad. Dat is immers 'de bestuurslaag die het dichtst bij de inwoners staat'. Sitalsing: 'De gemeenteraad als duizenddingendoekje dat alle Haagse problemen opveegt. Wat een armoe.'

    Volkskrant-lezers reageren ook op het debat over het referendum. Zo stelt een lezer voor om een consulterend referendum in het leven te roepen: 'Het oude referendum vraagt slechts een ja-nee-beslissing, wordt beïnvloed door populisme en analyseert niet de motiveringen; aan die uitkomst heb je niet veel. Er zou dus een nieuw soort consulterend referendum kunnen komen over een enkel thema, maar dat wel de verschillende aspecten van dat thema laat beoordelen.'

    Een ander begrijpt niet waarom politici zo weinig naar burgers luisteren en wel naar lobbyisten. 'Naar burgers luisteren jullie eens per vier jaar. Naar lobbyisten elke dag. Toch zijn het burgers die jullie macht legitimeren. Niet lobbyisten.'

    Weer een andere lezer wijst naar Europese landen waar het referendum juist een succes is. 'De regering laat hiermee zien niet met tegenstellingen te kunnen omgaan en de wens van referenda, te respecteren. Waarom neemt het kabinet geen voorbeeld aan Zwitserland, waar het houden van referendum, aan de orde van de dag is?'

    Lees hier alle lezersbrieven.

  10. Zuma exit (1)

    Uiteindelijk steunde helemaal niemand Jacob Zuma meer en trad de Zuid-Afrikaanse president morrend af. Zal het ANC, de ooit zo bewonderde partij van Nelson Mandela, nog kunnen opkrabbelen na de giftige interne strijd die jaren duurde? Dat is de centrale vraag in de vele analyses en commentaren in Zuid-Afrika. Voor Zuma is elk oordeel hard: ‘Wat in chaos werd geboren, sterft in chaos.’

    Dat zijn woorden van de filmer en commentator Richard Poplak op de invloedrijke site Daily Maverick, die Zuma uitzwaait met een virtuoze tirade. ‘Uit de vlammen van een rechtszaak over corruptie, een verkrachtingszaak en een paleiscoup rees het presidentschap van Zuma op, een experiment van mutatie en genen-splitsing, een samensmelting van populisme, marxisme, conservatisme, centrisme, chauvinisme, charme, slijmerigheid en epische nonchalance in één stinkend, roofzuchtig pakket.’

    Poplaks toon is venijniger dan die van de meeste commentatoren die de afgelopen jaren hun geduld met Zuma met zijn onvoorspelbare gedraai en zelfverrijking verloren, maar zijn eindoordeel wordt wel breed gedeeld. Zuma heeft iedereen belazerd, en zijn eigen achterban in de armere lagen van de bevolkign nog het meest.

    ‘Zuma was verschrikkelijk op een oprecht verrassende manier. De Zuid-Afrikanen werd een ‘man van het volk’ beloofd, een marxistische populist die het land naar links zou sturen na het opgewarmde thatcherisme van (zijn voorganger) Thabo Mbeki. Daarentegen heeft hij de liberalisering versterkt, de macht van de grote bedrijven en van het witte monopoliekapitaal. Wat niet wil zeggen dat hij enige blijk gaf te begrijpen wat die termen betekenen.’

    Cyril Ramaphosa, de vice-president die zijn baas al een halfjaar geleden is afgevallen en in december tot diens opvolger als partijleider werd gekozen, krijgt nu eindelijk de leiding van het land. Vergeleken bij Zuma ziet iedereen dat als een vooruitgang, maar veel krediet heeft hij ook weer niet. Dat ligt aan de macht van het ANC, een ingewikkelde structuur van leden en afdelingen.

    Op Daily Maverick schrijft het ‘gewone basislid van het ANC’ Omry Makgoale onder de kop ‘Pleegt het ANC zelfmoord?’: ‘Ramaphosa heeft niet de oplossing om het ANC te redden, hij kan hooguit wat tijdelijke verlichting brengen.’ Dat komt omdat de partijbonzen oppermachtig zijn en in feite de koers van Zuid-Afrika kunnen bepalen. ‘De huidige leiders van het ANC lijken te zijn vergeten dat van hen wordt verwacht dat ze het volk dienen en niet denken dat het volk hun bezit is. Of Zuid-Afrika.’