Opinieblog - 'Advocaten, tbs voor uw cliënten is prima'

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. TBS

    Advocaten proberen met man en macht te voorkomen dat hun cliënten tbs krijgen. Maar ze hebben ongelijk. Jos Korthout, coördinator tbs-kliniek de Kijvelanden in Poortugaal van 2006 tot 2008 en sociotherapeut in de pyschiatrische kliniek Den Dolder 1999-2006 over het waarom.

    Natuurlijk zien daders van ernstige delicten op tegen tbs voor onbepaalde tijd. Ze gaan liever voor bepaalde tijd de gevangenis in. Dan denken ze er zo snel mogelijk vanaf te zijn. Toch bewijzen hun raadslieden hen geen dienst door hen te ontraden om mee te werken aan persoonlijkheidsonderzoek op het Pieter Baancentrum. Het wordt hoog tijd dat de geheimzinnigheid rond de behandeling van geheel of gedeeltelijk ontoerekeningsvatbare patiënten wordt opgeheven. Meer openheid is in ieders belang.

    Natuurlijk dient de privacy van patiënten gewaarborgd te zijn. maar over werkwijze en methodieken mag veel meer naar buiten gebracht worden, om zo meer rust in de samenleving te krijgen.
    Als de rechter tbs oplegt wordt aan de hand van de vorderingen van de behandeling steeds opnieuw beoordeeld of verlenging nodig is. Bij mensen met ernstige stoornissen kan de behandeling inderdaad vele jaren duren. In uitzonderlijke gevallen lukt de behandeling niet en gaan de veroordeelden voor onbepaalde tijd naar een 'Long Stay-afdeling'.

    Toch is tbs-oplegging niet alleen in het belang van de veiligheid van de samenleving maar is het uiteindelijk ook in het belang van de veroordeelde zelf dat deze een adequate en gedegen behandeling krijgt. In de gevangenis wordt de delinquent niet wijzer, maar wel grimmiger. De kans op herhaling van strafbare feiten is erg groot.
    Bij tbs is de delinquent patiënt geworden.

    De ziekte en/of stoornissen worden opgespoord en bestreden langs diverse wegen, zoals medicatie en therapieën. Ik vind dat de sociotherapeut wel degelijk een nauwe band moet aangaan met de patiënt. Want alleen dan voelt deze zich op den duur veilig en vertrouwd en durft hij de vaste, foute patronen los te laten en nieuw verstandig gedrag aan te leren.

    Binnen de tbs-behandeling wordt gezocht naar oorzaken van de ontsporingen en naar de omstandigheden ten tijde van het delict. Na behaalde successen wordt geleidelijk aan een resocialisatieproces op gang gebracht met oefensituaties die steeds verder uitgebreid worden. Maar elke stap wordt grondig voorbereid en er moet tevoren toestemming voor verkregen worden van behandelaar, therapeuten en zelfs het ministerie. Er wordt alles aan gedaan om een gezond netwerk op te bouwen en zo gunstig mogelijke omstandigheden te creëren zodat de waarschijnlijkheid van een terugval en een nieuw delict tot erg klein wordt teruggebracht. Dat is beter voor de patiënt, beter voor diens familie en vriendenkring en beter voor de samenleving als geheel.

  2. Verkiezingen Oostenrijk

    Hoe verschillend de uitslag van de verkiezingen in Oostenrijk geïnterpreteerd kunnen worden, bewijzen twee grote Duitse kranten. De linkse Süddeutsche Zeitung concludeert in een somber commentaar dat het ‘platte populisme’ heeft gewonnen en dat de verkiezingen bewijzen dat er ‘nog geen tegengif tegen het rechtspopulisme’ is gevonden. Maar de conservatieve Frankfurter Allgemeine Zeitung ziet de uitslag juist als ‘versterking van het burgerlijke midden’.

    Peter Münch in Süddeutsche Zeitung:
    ‘Oostenrijk is stram naar rechts afgebogen. Het dominante thema in de verkiezingsstrijd was de vluchtelingenpolitiek, en hier is er een absolute, ja verpletterende meerderheid in het land voor de afwijzende houding. Ondanks de verschillen tussen de partijen, heeft zich over dit thema al vooraf een Hele Grote Coalitie gevormd tussen ÖVP, FPÖ en SPÖ. De rechtse Vrijheid-strijders van Heinz-Christian Strache mogen zich daarbij niet alleen verheugen over een goed verkiezingsresultaat maar thematisch ook over een gladde zege.

    ‘Want Sebastian Kurz, de leider van de conservatieve ÖVP, heeft hun woorden als recept voor succes gekopieerd. En ook de sociaal-democratische kanselier Christian Kern heeft zich daaraan niet willen onttrekken. De winnaar in Oostenrijk is het platte populisme.

    ‘Een uitzondering is de Alpenrepubliek daarmee niet. Met xenofobie, islamofobie en het inspelen op de angst voor verval laat zich tegenwoordig in heel Europa voortreffelijk politiek bedrijven. Met Viktor Orban voorop, die met deze populistische driesprong zijn macht verzekert. De tijdgeest waait uit deze richting en het valt te vrezen dat de windkracht nog zal toenemen. Deze verkiezingen maken duidelijk dat er nog lang geen duurzaam recept is gevonden, geen werkzaam tegengif tegen het rechtspopulisme.’

    Stephan Löwenstein in Frankfurter Allgemeine Zeitung:
    ‘Er zijn twee winnaars van de verkiezingen. De eerste heet Sebastian Kurz. Hij maakt goede kans de jongste regeringsleider van Europa te worden. De tweede heet Heinz-Christian Strache, leider van FPÖ, wiens partij op regeringsdeelname mag hopen. De sociaal-democraten hebben pas op de plaats gemaakt. Daarmee is Oostenrijk politiek ongetwijfeld naar rechts afgebogen. De groei van de FPÖ zal op sommige plekken tot ophef leiden. Ook Kurz is in zijn partij een conservatievere koers ingeslagen, vooral inzake migratie.

    ‘Maar als je de uitslag beziet in de context van de afgelopen jaren, dan betekent ze eerder een versterking van het burgerlijke midden, want daar kun je de ÖVP nog steeds plaatsen. Voordat Kurz het roer dit voorjaar overnam, dreigde de ÖVP te krimpen tot een klein partijtje. Bij de presidentsverkiezingen in 2016 immers, leek de rechts-populistische FPÖ op weg de grootste partij te worden – en dat was pas een echte ruk naar rechts geweest.’

  3. Weekendcolumns

    ‘Een knap staaltje werk,’ noemt Frank Kalshoven het regeerakkoord. Wij kiezers zadelden de partijen op met een lastige formatiepuzzel en de vier partijen die verantwoordelijkheid durfden te nemen, hebben die vakkundig opgelost. (…) Het gaat om de Grote Kwesties. (…) De coalitie versnelt het tempo waarin de hypotheekrente wordt afgebouwd en schrapt de aflosbonus (de wet-Hillen). De inrichting van de woningmarkt is een Grote Kwestie en de onvermijdelijke uitkomst (over een paar kabinetten) is dat de eigen woning verhuist naar box 3, dus fiscaal net zo behandeld wordt als ander vermogen van huishoudens. (…)De coalitie verhoogt het lage btw-tarief van 6 naar 9 procent en houdt het hoge btw-tarief constant op 21 procent. De uitkomst (over een paar kabinetten) is dat Nederland één btw-tarief kent voor alle goederen en diensten.’

    Aleid Truijens hekelt in haar column de plannen van het nieuwe kabinet over de invoering van de ‘maatschappelijke diensttijd’. ‘In Frankrijk, waar ze een soortgelijke stage al tien jaar hebben, is die geen succes. Het vrijwilligerswerk blijkt geen opstapje tot een baan; na de stage zijn evenveel jongeren werkloos als ervoor. Laat het kabinet die honderd miljoen investeren in zinvolle, gegarandeerde en goed begeleide stages in het mbo en hoger onderwijs. Dat is beter besteed.’

    Martin Sommer schrijft over ‘de pacificatie van Buma’, de CDA-leider. ‘Buma zoekt in het kielzog van zijn voorvader aansluiting bij ‘het goede populisme’. Verstandig, als je het onbehagen niet aan Wilders wilt over­laten. Je mag het ook een zoektocht naar modern conservatisme noemen. Buma laat zien hoe moeilijk het is daarvoor woorden te vinden.’

  4. ‘Het ging de afgelopen dagen zoveel over de verdachte’, schrijft het Algemeen Dagblad, ‘dat we Tommy Wieringa vroegen iets te schrijven over het slachtoffer’.
    Wieringa: ‘We zijn voorzichtig met onze dochters. Maar ze groeien bij je vandaan, net zolang tot ze je niet meer kunnen horen. Ze fietsen nu rond zonder jouw stem in hun rug. (…) Zij zijn allang blij dat ze van onze zorgen zijn verlost. De waarschuwingen, de bezweringen, al die scenario’s. Ze willen vrij zijn en onbezorgd. Zo moeten ze door de wereld kunnen fietsen, en schuilen voor de regen zonder dat iemand met duisternis in zijn hoofd ze opwacht.’

    Volgens Mick van Wely van De Telegraaf lijkt het erop dat verdachte Michael P. eieren voor zijn geld heeft gekozen door open kaart te spelen met de recherche. De rechtbank zal de man zeker opnieuw naar het Pieter Baan Centrum sturen voor uitvoerig onderzoek. Van Wely: ‘Het is niet alleen in het belang van de maatschappij dat P. ditmaal meewerkt aan een onderzoek, maar ook in het belang van de verdachte zelf. Als hij schuldig wordt bevonden en toch niet meewerkt, dan is de hoop gevestigd op een rechtbank die dit keer wel het lef heeft om hem tbs op te leggen.’

  5. Amerika en Iran

    Alleen Trump zou er in kunnen slagen om het morele gelijk af te staan aan Iran

    We moeten geweld gebruiken om te voorkomen dat Iran en Noord-Korea kernwapens ontwikkelen, de ervaring met nonproliferatie bewijst dat deze afdwinging vereist

    Deze week wordt bekend of de Amerikaanse president Donald Trump het nucleaire akkoord met Iran deels onderuit haalt. ‘Dit zou een totaal gebrek aan respect voor Amerika’s bondgenoten betekenen’, tekent New York Times-columnist Roger Cohen op uit de mond van de bekende Duitse veiligheidsexpert Wolfgang Ischinger. ‘Maar dat is nog het minste. De competitie is moordend,’schrijft Cohen, ‘maar dit zou de meest onbezonnen, domste daad zijn van de Trump-regering tot nu toe.’ In de Washington Times daarentegen schrijft admiraal buiten dienst Robert Monroe dat om de verdere nucleaire proliferatie in de wereld te voorkomen, de VS zowel Iran als Noord-Korea moeten aanvallen. ‘De schade en slachtoffers die deze twee acties zullen vergen, vallen in het niet bij de schade die deze twee schurkenstaten zullen veroorzaken door verdere proliferatie.’

    Roger Cohen: ‘Het akkoord is een nucleair nonproliferatieakkoord, geen allesoverkoepelende overeenkomst met Iran. Het is afgesloten, zoals de meeste baanbrekende diplomatieke akkoorden zijn, met een vijandige macht. Het was erop gericht de potentiële bedreiging van de Islamitische Republiek te verminderen, niet om de aard van het bewind ineens te veranderen. Het ging over nucleaire centrifuges, niet over Irans steun voor Hezbollah; over uranium, niet Irans afschuwelijke staat van dienst inzake mensenrechten. Het vertegenwoordigt een moeilijk compromis tussen twee landen – de VS en Iran – wiens wederzijdse grieven tientallen jaren teruggaan maar wiens onbuigzame confrontatie goed is voor geen van beide landen. (…) Natuurlijk: Trumps weigering om het akkoord opnieuw te bekrachtigen hoeft niet het einde te betekenen van het akkoord, maar het zou daarmee wel op de intensive care-afdeling belanden en Amerikaanse geloofwaardigheid blijvende schade toebrengen. Elk land zal zich gaan afvragen waarom het nog deals met Amerika moet maken. Alleen Trump zou er in kunnen slagen om het morele gelijk af te staan aan Iran.’

    Robert Monroe, voormalig vice-admiraal en oud-hoofd van het Amerikaanse Defense Nuclear Agency, schetst een heel ander beeld. ‘Het akkoord maakt van Iran een land op de drempel van een bestaan als kernwapenstaat. De politiek van de regio staat niet toe dat alleen Iran kernwapens bezit. Andere landen (als Saoedi-Arabië, Turkije en Egypte) lopen zich in het geheim al warm om nucleair te gaan. De nucleaire wapenwedloop zal intens zijn, in het Midden-Oosten en Noordoost-Azië, waar Noord-Korea’s buren Japan, Zuid-Korea en Taiwan kernwapenplannen ontwikkelen. Tegen 2030 zullen we van acht (nu) naar 20 kernwapenstaten zijn gesprongen – het betreft vooral onze bondgenoten, die vroeger vertrouwden op Amerika’s steeds meer lekkende nucleaire paraplu. Tegen het midden van de eeuw zullen er circa 50 kernwapenstaten zijn, als ook high tech-landen en de grote Derde Wereldlanden erbij zijn gekomen. Kernwapens zullen overal zijn, vaak niet erkend, niet geteld en vaak niet beschermd. (…) Is er hoop? Ja, als er onmiddellijk actie wordt ondernomen. We moeten militair geweld gebruiken om te voorkomen dat Iran en Noord-Korea kernwapens ontwikkelen. Een halve eeuw ervaring met nonproliferatie bewijst dat deze afdwinging vereist.’

  6. Ambitieus

    Het klimaatdoel van het nieuwe kabinet - vermindering van de CO2-uitstoot met 49 procent in 2030 ten opzichte van 1990 - wekt veel beroering. Marcel Crok (zie hieronder) vindt het een peperdure versie van de nieuwe kleren van de keizer, maar Leo Meyer, die onder meer werkzaam was bij het wetenschappelijke Klimaatpanel van de Verenigde Naties (het IPCC) vindt het een uitstekend idee.

    'In Parijs is afgesproken dat de opwarming beperkt moet blijven tot flink beneden de twee graden Celsius. De lidstaten van de Europese Unie moeten samen in 2030 ten minste 40 procent reductie hebben bereikt. Het Nederlandse regeerakkoord is dus inderdaad ambitieuzer dan de EU. Maar D66 wilde een reductie van 55 procent. Dat het 49 procent is geworden is waarschijnlijk een kwestie van onderhandelen geweest.'

    'En natuurlijk gaat dat geld kosten. We kunnen niet zeggen 'de planeet gaat naar de bliksem maar we kunnen haar niet redden want dat kost geld'. Niets doen is net zoiets als geblinddoekt de snelweg oversteken en hopen dat het goed gaat. Het kabinet gaat voor die 49 procent geld vrijmaken. En de gasprijs gaat waarschijnlijk omhoog. Op de korte termijn zal het kunnen gaan om enkele promilles van het bruto nationaal product en op langere termijn misschien om enkele procenten. Marcel Crok noemt een bedrag van 107 miljard. Dat kan best kloppen als je het optelt over meerdere decennia.

    'Waar geen rekening mee wordt gehouden, is dat van verduurzaming van de samenleving en vermindering van de broeikasgasuitstoot ook een impuls uitgaat voor de economie. Er is nu al een heel nieuwe industrietak ontstaan die veel banen zal opleveren. En dat er een denivellerende werking van zou uitgaan, vind ik wat voorbarig. In Nederland worden altijd compenserende maatregelen getroffen wanneer de laagste inkomensgroepen de dupe dreigen te worden.

    'Ik vind het echt verkeerd dat Marcel Crok het argument opvoert dat vermindering van de CO2-uitstoot door Nederland nauwelijks een afkoelend effect heeft op de wereldtemperatuur en dat die reductie dus 'niet helpt'. Als alle landen zo zouden redeneren, gebeurt er natuurlijk helemaal nooit iets. Het is hetzelfde als zeggen: ik ben lid van een heel grote vereniging en mijn contributie is zo klein dat ik die net zo goed helemaal niet kan betalen. Vergeten wordt ook dat Nederland het Akkoord van Parijs getekend heeft en zijn verplichtingen gewoon moet nakomen.

    Alle landen hebben hun doelstellingen daar geformuleerd. Ook India en China. Die hebben hun streven naar reductie van de CO2-uitstoot niet geformuleerd in absolute procenten emissiereductie, maar in procenten emissiereductie per eenheid van het bruto nationaal product. En zij zijn hun Parijs-doelen al aan het inhalen. India produceert naar verwachting in 2030 60 procent van zijn elektriciteit uit groene energie. China gaat duidelijk dezelfde weg op.'

  7. Onmeetbaar effect

    Wetenschapsjournalist Marcel Crok vindt het belangrijkste klimaatdoel dat het kabinet zich heeft gesteld - namelijk een vermindering van de CO2-uitstoot met 49 procent in 2030 ten opzichte van 1990 - 'suïcidaal'.

    'Als je mensen op straat vraagt of zij vermindering van de CO2-uitstoot een goed idee vinden, zeggen ze uit volle borst: Ja! Maar het kabinet vertelt er niet bij hoeveel dat gaat kosten. Met mijn onderzoeksgroep heb ik berekend dat mensen in het jaar 2023, over 6 jaar al, aan CO2-reductie evenveel geld kwijt zijn als hun huidige vrij besteedbaar inkomen.

    'Bovendien gaat arm, dat toch al nauwelijks een vrij besteedbaar inkomen heeft, het veel meer voelen dan rijk, omdat arme mensen veel minder profiteren van klimaatsubsidies. Het is dus denivellerend. Daarom is het ook zo gek dat het concept van de Klimaatwet uit de hoed van links komt, namelijk van GroenLinks-leider Jesse Klaver en oud-PvdA-leider Diederik Samsom.

    'Met de voorgenomen CO2-reductie van 49 procent wordt een afkoeling bereikt van 0,0003 graden. In werkelijkheid is het afkoelende effect onmeetbaar klein. Dat betekent dus dat wij enorm veel geld gaan uitgeven om een niet meetbare uitkomst te bereiken. Om een niet meetbaar klimaateffect te bereiken wordt de burger keihard in zijn portemonnee gepakt. Dit is een heel kostbare versie van de keizer die geen kleren aan heeft.

    'Met die 49 procent is Nederland ineens het meest ambitieuze land ter wereld, nog ambitieuzer dan afgesproken is in het Akkoord van Parijs. Om enig effect op het klimaat uit te oefenen is het noodzakelijk dat alle landen meewerken. Maar grote landen als India en China hebben in Parijs afgesproken dat ze tot 2030 niets hoeven te doen. En dan gaat Nederland, dat op wereldschaal niets voorstelt, zich in duizend bochten wringen om niets te bereiken. Dat is gewoon suïcidaal. En wij zijn toch een nuchter volkje?

    'Wij hebben uitgerekend dat het huidige Energieakkoord 107 miljard euro gaat kosten. Bij de presentatie van dat akkoord in 2013 schatte minister Kamp de kosten op 13-18 miljard. Er gaat tegenwoordig heel weinig geld naar innovatie. Met slechts 1 miljard zou je een gesmolten zoutreactor met thorium als brandstof kunnen ontwikkelen. Maar de woorden kernenergie en thorium zul je tevergeefs zoeken in het regeerakkoord.'

  8. Dove

    De afgelopen dagen berichtten media over een reclamefilmpje van Dove dat verontwaardiging veroorzaakte op sociale media en leidde tot excuses van het cosmeticamerk. Zoals de Volkskrant schreef: ‘In een inmiddels verwijderd minifilmpje is te zien hoe een donkere vrouw haar shirt uittrekt en verandert in een blanke vrouw. Volgens critici lijkt het in de advertentie alsof een donkere huid met behulp van het Dove reinigingsmiddel wit wordt. Op sociale media werd gereageerd met plaatjes van oude zeepreclames waarin donkere kinderen met zeep wit worden gewassen.’

    Maar in een opiniestuk voor The Guardian – onder de kop ‘I am the woman in the “racist Dove ad”. I am not a victim’ - reageert Lola Ogunyemi, de zwarte actrice uit de reclame, gepikeerd. ‘De ervaring die ik had met het Dove-team was positief. Ik had een geweldige tijd op de set. Alle vrouwen die aan de reclamefilm meededen begrepen het concept – en het uiteindelijke doel: om onze verschillen te gebruiken om te onderstrepen dat elke huid een zachte behandeling verdient.’

    ‘Ik kan zien hoe de beelden die circuleren op het internet verkeerd geïnterpreteerd zijn, ook met het oog op het feit dat Dove eerder te maken heeft gehad met een controverse over precies dezelfde kwestie. Er is een gebrek aan vertrouwen en de aanvankelijk verontwaardigde reactie van het publiek was denk ik gerechtvaardigd. Dit gezegd hebbende, zie ik ook dat er veel is weggelaten. Dit narratief is geschreven zonder de consumenten context te geven waarop ze hun mening konden baseren.

    ‘Terwijl ik het eens ben met Dove’s reactie om verontschuldigingen aan te bieden, hadden ze ook hun creatieve visie kunnen verdedigen, en hun keus om mij, een donkergekleurde zwarte vrouw, als gezicht van hun campagne te kiezen. Ik ben niet een of ander stil slachtoffer van een verkeerde schoonheidscampagne. Ik ben sterk, ik ben mooi, en ik laat me niet uitvlakken.’

  9. Sleepwet

    Het referendum over de zogeheten sleepwet lijkt er te komen. Initiatiefnemers haalden 300.000 handtekeningen op voor een volksstemming over de nieuwe Wet op inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). ‘Dit is zeker een goed onderwerp voor een referendum’, zegt Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht aan universiteit Leiden.

    Wat vindt u ervan dat er in korte tijd 300.000 handtekeningen zijn opgehaald voor het referendum over de ‘sleepwet’?
    '300.000 handtekeningen haal je niet zomaar op. In twee jaar tijd zijn er nu al twee raadgevende referenda. Kennelijk is er ook behoefte aan. Toch lijken mensen nog maar slecht te wennen aan het referenduminstrument. We zitten echt in een gewenningsproces.'

    Is een referendum een goed middel om de ‘sleepwet’ ter discussie te stellen?
    'Dit is zeker een goed onderwerp voor een referendum. Het is een wet die door alle partijprogramma’s heen snijdt. In partijen wordt er verschillend over gedacht. In de hele wereld (ook op gemeentelijk niveau) zijn vaak ethische, maar ook territoriale en grondwettelijke kwesties onderwerp van een referendum.'

    Is de wet niet te gecompliceerd voor een referendum?
    'Het is onzin te denken dat mensen niet zouden weten hoe ingewikkeld deze kwestie is. Het politieke vraagstuk van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten is betrekkelijk eenvoudig: wat vinden we van de balans in de wet tussen de privacy van burgers en de armslag die veiligheidsdiensten nodig hebben om onze veiligheid te garanderen? De kiezer is echt niet te dom om zich daarover uit te kunnen spreken. Laten we met elkaar van gedachten wisselen over hoe die balans erbij staat. Je hoeft niet de details van de wet te kennen, om je een beeld over het vraagstuk te kunnen vormen. Bij reguliere verkiezingen gaat het vaak over nog veel ingewikkeldere zaken.'

    Het referendum over het Associatieverdrag met Oekraïne leidde vooral tot politiek ongemak. Wat verwacht u deze keer?
    'Het gecompliceerde van het Oekraïneverdrag, was dat er nog 26 andere partners waren die al ja hadden gezegd en die geen referendum hadden. Dat maakte het bijzonder lastig. Bij het Sleepwetreferendum ligt het anders. Als er een overweldigend ‘nee’ klinkt, dan zou het kabinet wel erg stuurs zijn als zij er niets mee doet. Het is namelijk een belangrijk signaal van de kiezer. Bovendien is de manoeuvreerruimte deze keer veel groter dan bij het Oekraïnereferendum.

    Ook de discussie kan weleens heel anders verlopen dan in 2016. In de media lees je veel over de angsten van burgers over de wet. Maar vergeet niet dat het veiligheidsargument ook leeft. Ik moet nog zien of Nederlanders pal achter het privacyprincipe gaan staan.'

    Worden bij referenda niet slechts de twee uiterste gepresenteerd? Is er ruimte voor nuance?
    'Bij reguliere verkiezingen gebeurt hetzelfde: verschillen worden uitvergroot. We zijn niet gewend aan referenda op nationaal niveau in Nederland; het lijkt niet te passen. Donner en Wiegel zeggen bijvoorbeeld: ‘Het past niet bij een representatieve democratie.’ Dat is gewoon niet waar. 98 procent van de wereld kent referenda. De meeste gemeenten in Nederland werken er al decennia mee: tot tevredenheid. Nationaal moeten we er gewoon aan wennen, er ervaring mee opdoen. De hobbelige rit tot nu toe heeft veel schrik gebracht: wellicht dat die met dit referendum wat afneemt.'

  10. Geslachtsregistratie

    Geen Mevr. en Dhr. meer op post van de overheid. De nieuwe coalitie wil zo genderneutraal mogelijk gaan werken. Als het niet nodig is, mag de overheid niet meer naar geslacht vragen. Volgens Volkskrant-columnist Asha ten Broeke een goede maatregel. Zij vindt geslachtsregistratie ‘ouderwets’.

    'Ik heb me altijd verbaasd over het feit dat je voortdurend moet invullen of je een man of vrouw bent. Waarom hebben we die obsessie? Het geldt niet alleen voor ons contact met de overheid, maar ook voor bijvoorbeeld internetbestellingen. Slechts bij hoge uitzondering vraagt een webshop om niet je geslacht in te vullen. Zelfs bij de Volkskrant is het niet mogelijk om een abonnement te nemen zonder in te vullen of je een man of vrouw bent. Normale zaken kunnen dan ineens heel ingewikkeld worden. Geslachtsregistratie is zelden relevant, dus het is goed dat de overheid dit beperkt.'

    Wat is het probleem van het wel invullen?
    'Het grootste bezwaar is natuurlijk dat de overheid zich veelal baseert op officiële gegevens. Gevolg is dat iemand die al jaren of nog maar even als vrouw leeft, dan post ontvangt als meneer. Dat is niet netjes. De overheid geeft met het beperken van geslachtsregistratie het goede voorbeeld. Ik ben blij dat ze denkt: we hebben een voorbeeldfunctie. Misschien dat anderen zullen volgen, want geslachtsregistratie is heel ouderwets.'

    In het paspoort moet het geslacht nog wel vermeld worden. Is dit dan geen halve maatregel?
    'Ik zie het als beleefdheidsmaatregel. Het is beleefd om geen aannames te doen over de aanspreekvorm van een persoon als je niet weet hoe het zit. Het paspoort is een officieel document dat een zekere vorm van controleerbaarheid moet hebben. Al kan ik me niet voorstellen wanneer dat relevant is: wanneer iemand je paspoort erbij pakt en tussen je benen gaat kijken.'

    De overheid wil meer doen voor LHBTI-emancipatie. Wat zou een volgende stap moeten zijn?
    'Wat mezelf aan het hart gaat, zijn verhalen van asielzoekers die vanwege hun homoseksualiteit zijn gevlucht en die aan mensonterende gesprekken worden onderworpen om te achterhalen of ze echt homo zijn. Nederland moet daarvoor de deur wagenwijd openzetten. Ik zou willen dat Nederland zich internationaal profileert als veilige haven.'