Opinieblog - De drie columns van dit weekend die u gelezen moet hebben

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant. Lees hier het vorige opinieblog terug.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. ECB-president Draghi's geldinjecties bereiken niet de mensen die de economie kunnen aanjagen, schrijft Pieter Klok vandaag in het Commentaar. 'Het zou goed zijn als de president van de ECB zich niet blindstaart op de lage inflatie, maar ook de andere effecten van zijn daden bestudeert. Zijn huidige beleid is een te riskant avontuur aan het worden.'

  2. columns

    Bob Dylan kwam niet opdagen, maar de Nobelprijs voor de literatuur is hem van harte gegund. Het roept wel het probleem op hoe zijn lyriek in het Nederlands te vertalen, constateert Arjan Peters: 'Wiggle like a gypsy queen' is 'Wiegel met je dikke reet' geworden. Ongewild zien we een oud-politicus opdoemen.’

    Iedereen heeft het over populisme en ook de Volkskrant staat er vol van. Niemand wil populist genoemd worden, want het woord heeft een vieze bijsmaak: het riekt naar volksmennerij en zelfs fascisme. Ombudsvrouw Annieke Kranenberg raadpleegt experts en legt uit wat linkse en rechtse populisten gemeen hebben.

    Buitenlandcommentator Paul Brill hekelt de Commandant der Strijdkrachten Ton Middendorp. De generaal ziet het klimaat als de grootste bedreiging van onze veiligheid, en wijst op de Arabische Lente. In 2008 had de oogst in het Midden-Oosten inderdaad zwaar te lijden onder de droogte. Maar, schrijft Brill, ‘het effect ervan verschilde nogal. Middendorp was het kennelijk even vergeten, maar Israël ligt in dezelfde regio als Syrië. Het land wist de tegenspoed uitstekend op te vangen (…) Zou het toch niet kunnen zijn dat op dit punt geavanceerde technologie (irrigatie), een ontwikkelde markteconomie en een solide rechtsstaat een beslissend verschil maken?’

  3. Rondvraag

    Lees hier onze rondvraag met reacties op de uitspraak van Wilders. 'Op veel Marokkanen zal dit overkomen als klassenjustitie: als wij homo's beledigen, worden we wel gestraft, maar Wilders wordt niet gestraft', zegt Afshin Ellian.

  4. De drie stukken over het Wilders-proces

    Vandaag is de uitspraak in het ‘minder, minder’-proces tegen Geert Wilders. Dit zijn de drie artikelen die u over deze zaak gelezen moet hebben. In een spraakmakend interview stelt Paul Cliteur, getuige in het Wildersproces, dat strafrechtelijke vervolging van politici van kwaad tot erger leidt. ‘De rechter wordt hier de politieke arena ingetrokken. Je ziet in veel landen groepen tegenover elkaar staan met opvattingen over migratie, integratie, politieke correctheid. Clinton versus Trump, Merkel versus Alternative für Deutschland, Sarkozy versus Le Pen. Maar die debatten moeten in de politieke arena worden uitgevochten, de rechterlijke macht moet zich daar verre van houden. (…) Ik zie niet waar dit eindigt. Het leidt tot erosie van het vertrouwen in een onafhankelijke rechterlijke macht. De gevolgen worden onderschat.’

    Politici staan niet boven de wet, en dat is terecht, stelt hoogleraar staatsrecht Paul Bovend’Eert in een opinieartikel in de Volkskrant van 2 december. ‘Parlementaire immuniteit betekent niet meer dan dat een andere (parlementaire) autoriteit dan de rechter toezicht houdt. En dat toezicht betreft alleen de beraadslagingen in de Kamer. Voor de rest is een politicus als elke andere burger aansprakelijk voor zijn daden voor de (straf)rechter.’

    Bovend’Eert vindt: ‘Het OM moet politici kunnen vervolgen die verdacht worden van uitingsdelicten, de rechter moet erover kunnen oordelen. Uiteraard is het daarbij wel zaak dat het OM zorgvuldig afweegt of een vervolging verantwoord is. Met het lichtvaardig vervolgen van politici is niemand gediend. Maar dat geldt ook voor elke andere burger.’

    Volgens columnist Derk Jan Eppink werken opinieprocessen tegen politieke kopstukken juist averechts. Eppink maakt in zijn column van afgelopen woensdag een vergelijking met Het Vlaams Blok: ‘Twintig jaar geleden was ik politiek redacteur bij de Vlaamse krant De Standaard. Bij de verdeling van partijen splitsten Vlaamse collega's mij het Vlaams Blok in de maag. Vlaamse media trokken fel van leer tegen het Vlaams Blok, wat neutrale verslaggeving moeilijk maakte. (..) Het Vlaams Blok groeide tegen de verdrukking in en haalde enkel overwinningen. Ten einde raad lanceerde het Belgisch openbaar ministerie een strafproces dat in 2004 leidde tot een veroordeling wegens racisme. Gevolg: het Vlaams Blok werd de grootste partij van Vlaanderen. (…) In Frankrijk groeide later ook Marine Le Pen uit tot toppoliticus ondanks, of dankzij, politieke processen.’

  5. Wilders-proces en de PvdA

    Advocaat Gerard Spong neemt het in een opiniestuk op voor collega Geert Jan Knoops. Eerder werd Knoops door advocaat Steef Bartman ervan beticht de gedragsregels te hebben geschonden in het proces-Wilders en gelaakt omdat hij het een ‘politiek proces’ noemde. Onder ogen moet worden gezien, stelt Spong, ‘dat het proces om verschillende redenen zeer wel als “politiek proces” kan worden omschreven. (…) Een politieke verdediging houdt onder meer in dat de legitimiteit van het proces en die van de daarbij betrokken justitiële organen in twijfel worden getrokken en op de proef worden gesteld. Dát heeft Knoops als een goed vakman gedaan.’

    ‘Na vier weken geforceerd aandoende rivaliteit tussen Diederik Samsom en Lodewijk Asscher vragen veel PvdA’ers zich af wat de partij hiermee nou eigenlijk is opgeschoten’, stelt Raoul du Pré in het Commentaar over de lijsttrekkersverkiezingen binnen de PvdA. ‘Vrijwel iedereen in de PvdA is vanmiddag blij dat het voorbij is.’

    In haar column zet Elma Drayer zich af tegen de oproep van schrijfster Aafke Romeijn aan haar schrijvende generatiegenoten om hun stem te laten horen. ‘Zelf heb ik de noodzaak van zulke oproepen nooit zo goed begrepen. Dolgraag lees ik schrijvers die zich buigen over de vraagstukken van dit tijdsgewricht. Even graag lees ik schrijvers die zich daar verre van houden.’

  6. Oekraïne-referendum

    Het eindspel van het Oekraïne-referendum komt in zicht. Over een week probeert premier Rutte in Brussel een deal te sluiten zodat, ondanks het nee in het raadgevend referendum, het verdrag kan doorgaan – een deal die hij daarna nog in de Tweede kamer moet verdedigen. Vandaag gooit de Adviesraad Internationale Vraagstukken zijn gewicht in de schaal met een advies om hoe dan ook het verdrag met Oekraïne te ratificeren. ‘Als Nederland het verdrag verwerpt’, zegt voorzitter Jaap de Hoop Scheffer van de AIV tegen de Volkskrant, ‘dan wordt dit door de Russische president Poetin gezien als zwakte van Europa en dat kan hem aanmoedigen om de desabilisatie van Oekraïne te intensiveren.’

    In een reactie zegt columnist Rene Cuperus: ‘Democratisch vind ik het heel problematisch, geopolitiek snap ik het wel.’ Cuperus zegt dat politiek Den Haag vanaf het begin verkeerd is omgegaan met het referendum, door het bindend te verklaren. Hij hekelt vooral het getreuzel van de politieke leiders over de vraag wat te doen met het referendum.

    ‘Politiek Den Haag is een fuik ingezwommen waar men nog steeds niet goed is uitgekomen.’ Maar de bezwaren van kiezers tegen het verdrag van Oekraïne waren reëel en begrijpelijk, stelt Cuperus. ‘Het is fact free geblaat van Europese ambtenaren om te zeggen “we gaan even de corruptie uitroeien in Oekraïne”. Daar ben je zeven generaties mee bezig.’

  7. Meerderheidscultuur

    Hoe zit het nu met de meerderheidscultuur in Nederland? Socioloog Jan Willem Duyvendak reageert vandaag op een opiniestuk van Ruud Koopmans in de zaterdagbijlage Vonk. ‘Collega-socioloog Ruud Koopmans stelt in de Volkskrant van 3 december’, aldus Duyvendak, ‘dat het de hoogste tijd is om “de rechten van nationale meerderheden te herwaarderen”. Hij meent dat deze in de verdrukking zijn gekomen door de instroom van migranten, van ‘minderheidsculturen’ die wel alle ruimte krijgen. Op grond van mijn eigen onderzoek concludeer ik precies het tegenovergestelde: de legitimiteit van aanspraken van minderheidsgroepen is de afgelopen twintig jaar in Nederland enorm verminderd, terwijl de meerderheidscultuur meer en meer gerespecteerd wordt.’ Klik hier voor het stuk van Duyvendak. Klik hier voor het stuk van Koopmans.

    Marjan Slob schrijft in haar column dat het ingewikkelder over je eigen integriteit te waken als je als zelfstandige werkt dan als je in loondienst werkt. ‘Als zelfstandig kenniswerker moet ik het hebben van mijn contacten. Goed bezig Slob! Alleen voelt het niet altijd goed. Want hoe integer ben je eigenlijk nog als je zo afhankelijk bent van je netwerk? Natuurlijk zijn er richtlijnen; zo zal ik geen boeken van vrienden recenseren. Maar hé, ik vind heel veel mensen aardig. Wanneer noem je iemand eigenlijk een vriend? Als je bij elkaar op verjaarsvisite komt? Of - oei - hangt het antwoord misschien af van hoe hard ik een klus nodig heb?’

    Oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve bestreed deze week in de Volkskrant dat de Srebrenica-missie ‘op voorhand onuitvoerbaar’ was, zoals minister van Defensie Hennis onlangs zei. Volgens Defensie bedoelde Hennis met 'op voorhand' dat de missie niet meer uitvoerbaar was vanaf het moment dat de Bosnische Serviërs de aanval op Srebrenica inzetten. 'Bij de opzet van de missie was met die mogelijkheid onvoldoende rekening gehouden.'

    Vandaag mengen zich ook de moeders van Srebrenica, middels een brief van hun advocaat, alsmede generaal buiten dienst Adriaan van Vuren, in het debat. Van Vuren schrijft: ‘Met zijn mening geeft Voorhoeve te kennen dat hij tot op de dag van vandaag nog niet kan of wil inzien dat de missie van meet af aan kansloos was. Ik heb dat nog voor het besluit tot uitzending genomen werd in een artikel in het NRC betoogd. Ik was toen nog in militaire dienst en verschillende Kamerleden vonden het ongehoord dat ik mijn mening over deze even kansloze als dwaze missie gaf.’

  8. Reacties Merkels toespraak CDU-congres

    Buigt de Duitse bondskanselier Angela Merkel naar rechts om zich de populisten van het lijf te houden? Ja en nee, stellen commentatoren vast na haar grote toespraak voor het CDU-Congres. ‘In de intermenselijke communicatie die bij ons een dragende rol speelt, laten we ons gezicht zien. Daarom moet volledige bedekking worden verboden waar dat juridisch mogelijk is’, zei Merkel tijdens de rede. ‘Dat hoort niet bij ons.’

    Met de vluchtelingencrisis heeft ze aan het begin van haar rede voor het CDU-congres afgerekend, schrijft Robin Alexander in Die Welt: ‘en wel als een geweldige prestatie, die zich evenwel niet mag herhalen’. De CDU hongert ernaar weer te weten waar het staat, meent Die Welt. ‘Dat ervoer je tijdens Merkels rede alleen toen ze tijdens haar toespraak de politieke islam retorisch net zo hard aanpakte als het rechtspopulisme – en daarvoor bejubeld werd.’

    The Economist spreekt van een ‘verrassend conservatieve rede waarin ze suggereerde dat ze de migrantentoestroom zou tegenhouden en dat boerka’s verboden zouden moeten waar mogelijk’.

    ‘Het is Merkel-Wahl’, stelt Frankfurter Allgemeine Zeitung vast. ‘Om haar draait de Duitse, de Europese en volgens sommigen zelfs de wereldpolitiek. Ze hield een bedachtzame rede waarin ze zei dat ze zich kandidaat ‘moest ‘stellen’. Haar boerka-verbod, waar dat juridisch mogelijk is, was haar ‘conservatieve’kaart’ . Wie dat de populistisch vond kon zich getroost weten door haar opmerking dat ‘wij allen in Duitsland beslissen wie het volk is’. Merkel deed alsof er tussen de keuze voor haar van 16 jaar geleden en een lange rechte, open weg lag. Als de kiezers haar nog een keer willen volgen dan doen ze dat ondanks dat ze weten dat haar keuze in werkelijkheid een zeer bochtige weg oplevert, die ze zelf als ‘zonder alternatief’ betitelt.’

    Volgens Süddeutsche Zeitung wordt het CDU voortgedreven door ‘angst voor een partij die zich ter rechterzijde van het CDU heeft ontwikkeld, de AfD’. Der Spiegel is niet enthousiast over de ‘matte Merkel die een ideeënloze CDU’ aanvoert. Maar: ‘Bij de SPD staan de zaken er niet beter voor.’

  9. Levende stemkastjes

    De aankondiging van alweer een nieuwe partij die 'het volk' gaat vertegenwoordigen, maar nu echt, houdt de gemoederen bezig. Max Pam schrijft over de 'Lilliputterisering' van de Nederlandse politiek. 'Dat er ineens zoveel dwergen zijn opgestaan, duidt niet op een grote gelijkgestemdheid over wat het volk wil. De vraag is dan ook: welke dwergen overleven en welke leggen het loodje?'

    Toine Heijmans was bij de lancering van de GeenPeil-partij. Sommigen aanwezigen hebben direct hun bedenkingen: 'Ik weet niet of dit werkt.' Maar, stelt Heijmans vast, 'toch gebeurt er iets in dit zaaltje en dat kun je van andere zaaltjes niet zeggen. GeenPeil is een interessant experiment.'

    In het Commentaar stelt Hans Wansink vast dat 'experimenten met nieuwe vormen van volksraadpleging de moeite van het proberen waard zijn. Maar ze maken het beroep van politicus niet overbodig. Die moet een eigen visie hebben op het welzijn van de natie en de ruimte hebben naar eigen geweten zijn afweging te maken.'

  10. Interview Özcan Akyol

    ‘Wees niet rancuneus jegens de zetelrovers’, schrijft historicus Geerten Waling vandaag in een opmerkelijk opinieartikel in de Volkskrant. Romancier en columnist van het Algemeen Dagblad Özcan Akyol is het hier niet mee eens. ‘Zetelroof is een vorm van competitievervalsing.’

    Geerten Waling schrijft dat het vrije individuele mandaat wordt bedreigd door de partij. Wat vindt u?
    'Onzin. Veel mensen stemmen niet op een persoon maar op een partij met een bepaald gedachtegoed en gaan ervan uit dat die club dat vier jaar lang gaat uitvoeren. Als iemand dan halverwege andere inzichten krijgt over bepaalde zaken, is dat een vorm van competitievervalsing. Je hebt ook mensen die zich afscheiden van een partij maar die zelf maar 300 voorkeursstemmen hebben. Dat is niet genoeg mandaat om een hele zetel te pakken in de Kamer.'

    'Daarnaast vind ik het oneerlijke competitie tegen nieuwe partijen die zich aandienen. Op het moment dat die twee van de PVV of van Denk zich afsplitsen en een nieuwe partij bouwen, zitten ze al in het parlement en zijn ze al deel van het systeem en hebben ze genoeg infrastructuur om een nieuwe partij op te zetten. Terwijl buitenstaanders niets hebben, die moeten van nul beginnen. In die zin is het dus ook niet helemaal zuiver.'

    Waling stelt dat wie weigert zich te conformeren aan de fractiediscipline, een groot probleem heeft. Je krijgt volgens hem dus alleen maar brave ja-knikkers in het parlement.
    'Er is altijd ruimte voor onderlinge discussie en debat over een standpunt. Je spreekt alleen als partij naar buiten toe als een mond. Het andere uiterste is nu dat iedereen die het een keer oneens is met de meerderheid van de fractie zich gaat afsplitsen. Dan krijgen we straks 150 partijen en 150 verschillende meningen. Dat kan toch ook niet de bedoeling zijn.'

    Volgens Waling is fractiediscipline juist een probaat middel om tegenwicht te bieden tegen een grijs conformisme en een doodgeslagen debatcultuur in ons land.
    'Dat is een mooie oneliner maar het maakt een land onbestuurbaar. Je gaat een akkoord met elkaar aan om een meerderheid in de Kamer te krijgen, je vertrouwt elkaar en op basis daarvan wordt een coalitie gevormd. Als mensen halverwege afhaken omdat ze toch opeens andere gedachten hebben over bepaalde zaken, wordt het een onbestuurbaar geheel.'

    U pleit vandaag in uw column in het AD voor een kiesdrempel. Waarom?
    'Ja, ik ben voor een kiesdrempel van minimaal vijf zetels omdat het op deze manier lachwekkend wordt. Er zijn te veel mensen die zichzelf overschatten en puur hun eigen belang dienen in plaats van het algemeen belang. Het land wordt onbestuurbaar. Je kunt nu al bijna geen meerderheid vormen met minder dan zes partijen.'

  11. Niet op voorhand onuitvoerbaar

    Lees vandaag ook het opinieartikel van Joris Voorhoeve: 'Op het moment dat Nederland besloot Dutchbat in te zetten, was de missie zeker nog niet kansloos.'

  12. Erdal Balci

    De nieuwe wereldorde heeft zich voltrokken voordat we het doorhadden, schrijft Erdal Balci vandaag in zijn column. 'De belangrijkste territoria zijn onder leiding gekomen van mannen waar je liever geen vrienden mee bent.'

  13. Commentaar Europopulisme

    Overschat het rechtspopulisme niet, maar onderschat het linkspopulisme evenmin, schrijft Hans Wansink vandaag in het Commentaar. 'Populisten zijn beter in het agenderen van vraagstukken dan in het oplossen ervan. De Oostenrijkers beseffen dat, de Italianen zijn nog niet zover.'

  14. Reacties Trump / Taiwan / China

    Het telefoontje van toekomstig Amerikaans president Donald Trump met president Tsai Ing-wen van Taiwan baarde internationaal veel opzien. Was het een vergissing? Of juist een slimme zet? Bijgaand drie commentaren.

    Michael Green in Foreign Policy: ‘‘Trumps telefoontje met Taiwans president Tsai Ing-wen verontrustte zijn internationale gehoor. De VS gaven in 1979 het Een-China-beleid voorrang en sindsdien sprak geen Amerikaanse president over de telefoon met zijn Taiwanese collega. Maar enig historisch perspectief is dienstig. Deze schending van het protocol is niet zonder precedent. In 1980-81 beloofde de binnenkomende Reagan-regering de relaties met Taiwan te normaliseren. Een hoge Taiwanese functionaris werd uitgenodigd voor de inauguratie. De Chinezen waren woest. Wat volgde was een maandenlange strijd tussen Reagans nationale veiligheidsadviseur en het State Department. Uiteindelijk keerde Reagan min of meer terug naar de oorspronkelijke parameters voor de relaties met Taiwan en China – al voegde hij er ‘zes garanties’ voor Taiwan aan toe. Toen een hoge Chinese functionaris bij Reagan kwam klagen over de Taiwan Relations Act antwoordde Reagan: ‘U heeft gelijk, we moeten deze wet aanscherpen!’ China stopte met insisteren en de Reagan-regering genoot een veel productievere relatie met China dan zijn voorgangers. Zal iets soortgelijks onder Trump gebeuren? Petje af voor Trumps zorgen om Taiwan, maar de geschiedenis leert dat het beter is eerst een algehele Azië-strategie te hebben voordat je je eerste ruzie met China begint.’

    Het commentaar van de Wall Street Journal: 'Amerikanen moesten wennen aan Donald Trump die alle regels schond van een presidentiële verkiezingscampagne. Het ziet er naar uit dat de wereld nu zal moeten wennen aan een president Trump die alle regels schendt van het diplomatieke verkeer. Een vroege les is om niet elke keer dat het State Department protocol wordt geschonden te komen met een overreactie, alsof de Derde Wereldoorlog nu gaat uitbreken.
    Amerikaanse media beleefden vrijdag hun 19e zenuwinzinking toen bekend werd dat Trump een felicitatietelefoontje had ontvangen van de Taiwanese president. Begrijpt hij er dan niets van? Welnu, misschien was het een berekende zet – die zelfs nuttig zou kunnen zijn.
    Voor Peking is het onthouden van soevereiniteit aan Taiwan een kernbelang. Maar de VS hebben een kernbelang in het voorkomen dat Noord-Korea de wereld bedreigt met kernwapens. Voor de rest van Azië is het een kernbelang om te voorkomen dat China unilateraal zijn dominantie over de Oost- en Zuid-Chinese Zee doet gelden. Respect voor kernbelangen gaat twee kanten op.
    Obama had geen succes bij zijn pogingen China te overtuigen dat Pjongjang moet worden ingetoomd. Trumps hardere houding kan een betere openingszet zijn voor komende onderhandelingen.'

    Lexington, de buitenlandcommentator van The Economist: 'Veel Azië-experts waren verrast toen Trump vrijdag brak met een diplomatieke lijn die 37 jaar in acht werd genomen. De waarschijnlijkste oorzaak van oorlog tussen Amerika en China is altijd Taiwan geweest. Trumps houding kan uiteindelijk een val zijn voor Taiwan. Want er is geen enkele kans dat een Amerikaanse president – gedwongen tot een keus tussen vreedzame relaties met China en vriendschap met Taiwan – zal kiezen voor Taiwan. En vergis u niet. China zal Trump dwingen te kiezen. En dan laat Trump Taiwan vallen als een heet kooltje.'

  15. 'Wat een bofkonten'

    Toine Heijmans ging voor de verslaggeverscolumn naar Gouderak, waar een vluchtelingengezin wordt geterroriseerd. ‘Het huis is eerst van voren te grazen genomen, en daarna van achteren. Het begon in juli: baksteen in de woonkamer. Daarna eieren tegen de gevel, brandstichting bij de voordeur, kapotgesmeten bierflessen, weer ruiten kapot en alle zeven fietsen van het gezin dat hier woont in de sloot. Je moet sterk zijn en met meer om die fietsen los te maken, kapot te trappen, in de sloot te smijten. Je moet haatdragend zijn.’

    ‘Ik kan alleen maar zeggen dat ik 'hij komt wel zo over' zou antwoorden op de vraag of Johan Derksen een racist is’, schrijft Harriet Duurvoort in haar column vandaag. ‘Ik ken hem verder niet, maar aapopmerkingen maken over een zwarte vrouw is gewoon racistisch, klaar. Het is kwalijk, ranzig en genant. Het is niet slechts beledigend voor Sylvana, maar voor alle zwarte voetballiefhebbers die Voetbal Inside kijken en gewoon een vermakelijke talkshow willen zien over voetbal.’ En: ‘Gelukkig is een zwarte jongen een Nederlander als hij scoort. Hij moet alleen geen praatjes krijgen. Zo is het altijd al geweest. De honderdduizenden gekleurde Nederlandse voetballiefhebbers dealen er mee, slikken het weg, verwerken het in stilte.’

    ‘Geschiedschrijving heeft soms tijd nodig’, aldus Raoul du Pré in een Commentaar over het officiële onderzoek dat de regering heeft aangekondigd naar de dekolonisatie van Nederlands-Indië . ‘Nog in 1951 prees koningin Juliana de 'kalmte en zelfbeheersing' waarmee het leger 'de verschillende opdrachten die het kreeg, voorbeeldig wist uit te voeren'. Daarna is het beeld langzaam maar zeker gekanteld, maar elke roep om tot inkeer te komen stuitte eerst op politieke terughoudendheid. Pas nu blijkt de tijd dan toch rijp om deze tragedie met een open blik nauwgezet en volledig te kunnen reconstrueren. Voor een natie die nog altijd de ambitie koestert een gidsland te zijn, zit er niets anders op.’

  16. De drie columns die u moet lezen

    Bert Wagendorp schrijft in zijn column over Jan Terlouw, de 85-jarige éminence grise van D66, die woensdagavond bij DWDD de Toespraak van de Week hield. 'Zijn vertrouwenverhaal klopte niet', schrijft Wagendorp. 'Terlouw haakte aan bij de heersende gedachte dat het wantrouwen in de Nederlandse samenleving de spuigaten uitloopt. Dat idee wordt gevoed door politici die inspelen op angst en door social media waar zaken worden uitvergroot en opgeblazen. En ook door reguliere media die niet willen achterblijven.'

    'Maar met de werkelijkheid van een grote meerderheid van de Nederlanders heeft het niks te maken. Het vertrouwen in de politiek en de democratische instituties is hier internationaal gezien juist erg hoog. Het onderlinge vertrouwen tussen de burgers is zelfs nergens zo hoog als in Nederland - brievenbustouwtjes of niet.'

    'We moeten ons geen spoken laten aanpraten die niet bestaan, ook niet door Jan Terlouw, hoe oud hij ook is en hoe goed hij het ook bedoelde', eindigt Bert Wagendorp zijn column.

    Ook Vonk-columnist Jonathan van het Reve gaat in zijn column in op de vertrouwenskwestie van Terlouw. 'Ik weet niet wat de definitie van populisme is, maar Terlouw leunt dus sterk op nostalgie, noemt politici onbetrouwbaar, geeft een simpele vijand - namelijk wantrouwen - de schuld van alles en ontkent dat het klimaat een serieus probleem is', schrijft Van het Reve.

    'De vraag is nu wie als eerste een touwtje uit de brievenbus durft te hangen.'

    Politiek commentator Martin Sommer schrijft in zijn column dat we in Nederland leven in de zalige gedachte dat de eurocrisis achter de rug is. 'Maar de eurogriep gaat niet over en het einde van de munt is ineens dichtbij.'

    'Als de Italianen vandaag nee zeggen en Renzi vertrekt, is er een goede kans op een regering die de euro vaarwel zegt. Dan varen we ineens in onontdekt gebied. Aan voortmodderen waren we gewend. Zo heeft de EU altijd gewerkt en dat is lang succesvol geweest. De invoering van de euro is de belangrijkste naoorlogse beslissing geweest. Nederland stond erbij en keek ernaar; nu doet dit land opnieuw alsof de neuzen bloeden. Die houding van doorlopen-hier-is-niets-te-zien is nu nog veel riskanter dan toen. Het managen van de terugtocht is immers heel wat moeilijker dan leiding geven aan de vrolijke vooruitgang.'

  17. Interview met Financial Times-columnist

    Financial Times-columnist Gideon Rachman schetst hoe de macht in de wereld van West naar Oost verschuift. 'Er komen heel moeilijke vragen op ons af', zegt hij in een mooi interview. 'Je zult veel meer Wildersen en Orbans krijgen. Totdat de Merkels een optie kunnen bedenken die de Europeanen bevredigt.' Lees het interview hier.

  18. Hoop en politici staan niet boven de wet

    'Misschien moet ik inderdaad wat positiever zijn, dacht ik'.' Asha ten Broeke schrijft in haar column over optimisme. Volgens haar een waardevol perspectief, maar toch ontbreekt er iets. 'Natuurlijk kunnen we niet zonder hoop; ontevredenheid zonder optimisme wordt defaitisme. Maar optimisme zonder ontevredenheid wordt gezapigheid - en dat is zeker even zinloos.'

    Lees vandaag ook nog het opiniestuk van Paul Bovend'Eert, hoogleraar staatsrecht. Hij betoogt dat de parlementaire immuniteit niet betekent dat politici niet door justitie vervolgd kunnen worden. Justitie 'moet politici kunnen vervolgen die verdacht worden van uitingsdelicten, de rechter moet erover kunnen oordelen.'

  19. Adoptieadvies RSJ

    'Bizar', zegt Wen Xin van der Linden, die zelf geadopteerd is, over het advies van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) dat adoptie van kinderen uit het buitenland moet stoppen. Het zou beter zijn als een kind opgroeit in een gezin in het land van herkomst. 'Natuurlijk, het is het beste als een kind opgroeit in het eigen land, maar wel onder de voorwaarden dat het kind in een liefdevol gezin terechtkomt en alle zorg kan krijgen die het nodig heeft.' Zelf is Van der Linden teruggeweest naar het Chinese kindertehuis waar ze heeft gewoond. 'Ik heb zelf kunnen zien wat de omstandigheden zijn, ik heb zelf gezien hoe het leven er voor staat voor die kinderen en zelf gezien dat ze hier echt niet beter af zijn. Ik heb zelf gezien dat er nog kinderen zijn waarbij veel kinderrechten worden geschonden, al wonen zij nog in hun eigen land.'

    Het adoptieadvies van de RSJ is bovendien slecht onderbouwd, betogen Femmie Juffer, hoogleraar adoptiestudies en Rien van IJzendoorn, hoogleraar pedagogiek. 'Opgroeien in een tehuis is buitengewoon schadelijk voor kinderen', schrijven zij in een opiniestuk. 'Alle ontwikkelingsgebieden worden getroffen: hersengroei, lichamelijke groei, gehechtheid, intelligentie en schoolprestaties, en sociaal-emotioneel functioneren. Kinderen zijn echt veel beter af in een gezin.' Ook zijn de argumenten die de Raad aanhaalt in haar advies, volgens de hoogleraren niet wetenschappelijk te onderbouwen.

  20. De NAVO is niet 'achterhaald'

    Terwijl China en president Poetin hun macht uitbreiden, doen de Verenigde Staten een levensgevaarlijke stap terug, stelt columnist William Galston van The Wall Street Journal.

    In een interview afgelopen jaar met deze krant gaf president Obama een geopolitieke verdediging van TPP: 'Als wij de regels niet maken, zal China de regels in die regio bepalen.' Voor een politieke voorspelling komt die heel behoorlijk uit. Het handelsverdrag is met Trump ten grave gedragen. Het door China geleide alternatief voor TPP, de 'Regional Comprehensive Economic Partnership', heeft sterk aan momentum gewonnen. Vergis je niet, we zijn getuige van een scharniermoment waarin de VS het economische en diplomatieke initiatief overgeven aan China. De snelle ontrafeling in Oost-Azië onderstreept de dringende noodzaak de banden met Europa te versterken. Trump zette herhaaldelijk vraagtekens bij het nut van de NAVO. Deze 'achterhaald' te noemen, komt op het slechtst denkbare moment.

    Door het gecombineerde effect van de Grote Recessie en de vluchtelingenstroom uit het Midden-Oosten kwamen Europese leiders naar boven drijven die vragen stellen bij de waarde van transnationale economische, politieke en militaire instituties. Een niet gering aantal sympathiseert met Poetins mengsel van assertief nationalisme, traditionele morele waarden en anti-islamistische zendingsdrang. Die trend gaat verder dan Hongarijes Viktor Orbán, hij heeft nu het hart van Europa bereikt. De ineenstorting van de socialistische partij in Frankrijk betekent dat vrijwel zeker Marine Le Pen óf de conservatieve François Fillon de volgende president wordt. Beiden willen breken met president Hollandes pro-Europa-politiek en zoeken in plaats daarvan toenadering tot Rusland.

    In een recent interview zei Le Pen, gevraagd naar de agressieve diplomatieke en militaire stappen van Poetin: 'Wie destabiliseert Europa en de buurlanden? De Europese Unie. En de VS zijn de laatste tijd erg agressief tegenover Rusland.' Er was geen reden bang te zijn voor Rusland, en er is alle reden met Poetin te onderhandelen. Fillon is, in tegenstelling tot Le Pen, een pijler van het politieke establishment. Hij gelooft dat de Russische opstelling de fout van het Westen is. Hij vindt dat Rusland als 'een grote natie' moet worden behandeld, en niet als paria wegens de annexatie van de Krim. Poetin wil Rusland als grootmacht opbouwen door de eenheid van het Westen te breken. Als NAVO-leden niet langer geloven dat de VS voldoen aan hun verplichtingen volgens artikel 5 - dat als een lid wordt aangevallen, alle leden worden aangevallen - dan komt de hele positie van de VS in Europa in gevaar. De transatlantische gemeenschap moet nu als één man handelen en eisen dat Trump onvoorwaardelijk artikel 5 steunt. Zijn ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie moeten als team naar Europa komen om de angstige bondgenoten te verzekeren dat we ze niet in de steek zullen laten.