Opinieblog - De drie columns die u dit weekend moet lezen

Een selectie van interessante debatten op internet en in andere media, bij elkaar geblogd door opinieredacteuren van de Volkskrant.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. In zijn vandaag gepresenteerde bundel interviews 'De neergang van de PvdA' confronteert journalist Wilco Boom de sociaal-democratische kopstukken tamelijk hardhandig met elkaar en met hun eigen optreden. De Zwarte Woensdag van 15 maart, waarin de PvdA terugviel van 38 tot 9 zetels in de Tweede Kamer, lijkt daardoor vooral veroorzaakt door verkeerde keuzes, zoals regeren met de VVD en het houden van een lijsttrekkersverkiezing tussen Samsom en Asscher.

    Maar centrum-linkse partijen hebben het overal moeilijk, blijkt uit de inventarisatie 'Why the left loses', zojuist verschenen bij de Britse uitgever Policy Press. De auteurs zoeken de oorzaken van de vertrouwensbreuk tussen de kiezers in de sociaal-democratische partijen in Europa, Australië en Nieuw Zeeland in allerlei richtingen, maar vooral in een gebrek aan visie over hoe de bevolking te beschermen tegen de gevolgen van de megacrisis van 2008.

    Te lang werd ook ontkend, schrijft politicoloog Sheri Berman in het voorwoord, dat er spanningen kunnen optreden tussen de klassieke arbeidersaanhang en nieuwkomers. De rechtse populisten beloven welvaart door het aan banden leggen van de globalisering en sociale bescherming door migranten het land uit te zetten.
    Links kan de opkomst van de rechtse populisten betreuren, maar 'je kan niet iets verslaan als je zelf niets hebt'. Zo lang de sociaal-democraten geen betere ideeën hebben om de hedendaagse vraagstukken op te lossen, zullen ze verder wegglijden in de richting van de vuilnisbelt van de geschiedenis, waarschuwt Berman.

    'Je kan de rechtse populisten niet verslaan als je zelf niets hebt'

  2. De actiegroep PO in Actie van docenten in het basisonderwijs vormt zich om tot een vakbond. Die stap komt voort uit onvrede met de bestaande bonden, die te weinig actiebereid zouden zijn en het contact met het personeel voor de klas en hun problemen en wensen hebben verloren. Dat doet denken een eerder initiatief: het Alternatief voor Vakbond, met meer aandacht voor jongeren, flexwerkers en zzp’ers.

    Mei Li Vos , oud-Kamerlid van de PvdA, is medeoprichter van Alternatief voor Vakbond, waar ze nu weer vicevoorzitter is.

    De stap van PO in Actie om een vakbond te worden lijkt op uw eigen initiatief van 2005. Heeft u advies voor hen?
    Vos: ‘We hebben als AVV uitgebreid met hen gesproken. Het gaat hen puur en alleen om zoveel mogelijk invloed op de cao-onderhandelingen te hebben. Daarom leek het ons toch beter dat ze het niet door ons zouden laten doen maar zelf. PO in Actie is erg actief en het is juist zo goed dat ze allemaal zelf voor de klas staan. Ons advies was dat een vakbond oprichten helemaal niet zo moeilijk is. Ze hebben onze statuten gewoon gekopieerd. Voor advies kunnen ze ons altijd bellen.'

    De PO-raad en de aloude vakbond AOb zeggen in de Volkskrant dat PO in Actie ook zonder deze stap welkom was bij de cao-onderhandelingen. Waarom was het toch nodig?
    ‘Je hebt dan toch een sterkere positie. Als vereniging zijn er checks and balances, een raadpleging van de leden. Dat doet PO in Actie heel goed via Facebook, de mening van de leden peilen. Ik verwacht dat ze bij belangrijke beslissingen alle personeelsleden in het basisonderwijs raadplegen, niet alleen hun leden.’

    Ze moeten nu ook leden gaan werven.
    ‘Die leden hebben ze al, 45.000. Die moeten nu alleen contributie gaan betalen, 12 euro, 1 euro per maand. Dat vind ik zo leuk aan dit initiatief: zo zijn rond 1900 alle vakbonden ontstaan, uit onvrede over bepaalde situaties. Voor de leden is het belangrijkst dat er meer geld komt voor onderwijs, van de beloofde 700 miljoen naar de gevraagde 1,4 miljard is geen klein verschil. En dan te verzekeren dat het geld goed wordt besteed.’

    Als de cao rond is kan deze nieuwe bond dan weer worden opgeheven?
    'Ik denk dat ze de vakbond wel draaiende zullen houden. Om zelf te kijken wat ze vinden van de besteding van het geld in de praktijk.'

    Kan de nieuwe vakbond zich dan alsnog aansluiten bij AVV, voor de overige vakbondsdiensten aan de leden? En wordt uw AVV dan een soort vakcentrale?
    'Dat zou kunnen. Er zijn meer van dit soort bonden, zoals NU'91 van verpleegkundigen, die ook niet tevreden zijn over de oude bonden. Als we een vakcentrale worden, met ook vakbonden als leden, zouden we zelfs in de Sociaal Economische Raad kunnen. Maar daar zijn we niet op uit, we kunnen al heel veel van onze idealen kwijt in de onderhandelingen over cao’s.'

  3. Jeruzalem

    President Trump heeft leiders in het Midden-Oosten gebeld met de mededeling dat hij Jeruzalem wil erkennen als hoofdstad van Israël. Die stap zal vredesbesprekingen bemoeilijken en misschien tot nieuwe conflicten leiden, kreeg hij te horen. De Turkse president Erdogan is woedend, Europese leiders waarschuwden het niet te doen. De Palestijnen beginnen met ‘drie dagen van woede’. Zijn alleen de Israëliërs blij? De gezaghebbende liberale krant Haaretz in ieder geval niet: ‘In plaats van unilaterale verklaringen die een kant bevoordelen, moet West-Jeruzalem als hoofdstad van Israël en Oost-Jeruzalem als hoofdstad van een Palestijnse staat het doel zijn.’

    Voor een tegengesteld geluid: Gregg Roman van het Amerikaanse forum dat ‘Amerikaanse belangen en westerse waarden in het Midden-Oosten stimuleert’ op de site The Hill. Hij schrijft dat Trumps erkenning van Jeruzalem als Israëlische hoofdstad juist ‘de enige weg naar vrede voor Israël’ is.

    Eerst het commentaar van Haaretz, dan Roman op het opinieblog.

    In het hoofdredactioneel commentaar met als titel ‘Twee hoofdsteden voor twee volkeren’ schrijft Haaretz: ‘Het verzet en de zorgen zijn begrijpelijk. Jeruzalem is heilig voor joden, moslims en christenen en de status van de stad wordt hevig betwist als de sleutelkwestie in het Israëlisch-Palestijnse conflict. Unilaterale verklaringen over die status, buiten een diplomatiek akkoord om, laten zien dat er met de Palestijnse aspiraties geen rekening wordt gehouden. Daarom zullen ze waarschijnlijk de kans op vrede schaden en verzet oproepen, die gewelddadige vormen kan aannemen. Zo’n verklaring zou het aanzien van de Verenigde Staten als eerlijke bemiddelaar aantasten.

    ‘Het is onduidelijk hoe Trumps ambitie om het langlopende conflict tussen Israëliërs en Palestijnen op te lossen, strookt met de unilaterale stappen die een kant bevoordelen. Als Trump het urgent vindt zijn belofte om de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem te verplaatsen na te komen, of op zijn minst de stad als Israëls hoofdstad te erkennen, zou het beter zijn dat gelijktijdig te doen met erkenning van de Palestijnse aspiraties voor de stad.

    ‘Amerikaanse erkenning van Jeruzalem als de hoofdstad van Israël en de verplaatsing van de Amerikaanse ambassade zijn geen problemen die op zichzelf staan. Integendeel, een twee-statenoplossing vereist de verdeling van Jeruzalem tussen Israëliërs en Palestijnen. Het vereist de overgang van een de facto verdeelde stad, met West-Jeruzalem als de hoofdstad van Israël en Oost-Jeruzalem als de hoofdstad van de Palestijnse staat. Als dat gebeurt, kunnen niet alleen de Verenigde Staten, maar alle landen de twee hoofdsteden erkennen en worden uitgenodigd hun ambassades daar te openen.’

  4. Jeruzalem

    Gregg Roman, directeur van het Amerikaanse Middle East Forum, schrijft op The Hill:

    ‘Er is veel gebeurd in Washington de afgelopen week. Maar in alle stromen verscheen een belangrijke ontwikkeling: president Trump zal naar verwachting Jeruzalem als hoofdstad van Israël erkennen. Het is een symbolische daad, zeker – de ambassade zal voorlopig in Tel Aviv blijven – maar het stuurt een krachtig boodschap die een blijvende oplossing voor het conflict veel dichterbij brengt.

    ‘Jaren van concessies doen, van werken aan de opbouw van een Palestijnse Autoriteit in iets dat in staat is staatsmacht uit te oefenen, hebben ons niet dichter bij vrede gebracht. Israël beschimpen voor het beschermen van zijn eigen bevolking heeft evenmin gewerkt.

    ‘Tijdens de Oslo-akkoorden erkenden de Palestijnen Israël als een staat, maar tot op de dag van vandaag hebben zij nog steeds niet het bestaansrecht van Israël als het thuisland oor het Joodse volk erkend. Dat lijkt misschien een onbelangrijk detail, maar het cruciaal om te begrijpen wat het enige juist pad is naar een oplossing van het langdurige conflict.

    ‘Hopelijk begrijpen de Palestijnen dat het besluit van Trump over Jeruzalem precies gaat over wat zij het meest vrezen: een verklaring dat Israël wint. Dat is de enige weg voorwaarts.’

  5. Mário Centeno

    Het Portugese satirische programma Donos Disto Tudo nam onlangs Mário Centeno’s reputatie als ijdeltuit op de hak, schrijft Politico over de nieuwe president van de Eurogroep. Het programma liet de Portugese minister van Financiën zien met tientallen aanbiedingen voor een baan: van een verzoek van NASA om een missie naar Mars te leiden, de romantische hoofdrol in een soap, deelname aan de Braziliaanse schoonheidswedstrijd ‘Miss Bumbum’, tot het samen met Lionel Messi opzetten van een aanval van FC Barcelona. In de echte wereld won hij de race wie president zou worden van de Eurogroep van ministers van Financiën.

    Centeno wordt de eerste president uit Zuid-Europa. Dat is opmerkelijk gezien het ongemakkelijk gevoel waarmee het Brusselse establishment de Portugese socialistische regering bezag. Die kwam twee jaar geleden aan de macht met steun van de communistische partij en het radicale Linkse Blok.

    Maar Centeno hield vast aan zijn plan de Portugese economie te herstellen met inachtneming van de financiële regels in de eurozone. Met die balanceerkunst won hij zowel de steun van de ultralinkse bondgenoten in de regering als van de haviken van de financiële discipline in Brussel. De Duitse minister Wolfgang Schäuble noemde zijn Portugese college de Cristiano Ronaldo van de eurozone en gaf daarmee voeding aan speculaties dat Centeno voorbestemd was voor het presidentschap.

    Het begrotingstekort is het laagste sinds Portugal in 1974 een democratie werd, 1.4 procent.

    De benoeming van de centrumlinkse Mário Centeno uit Portugal betekent voor zijn aanhangers een overwinning op het bezuinigingsbeleid, betoogt Mehreen Kahn in de Financial Times. ‘Zeker is het geven van deze baan aan een socialistische minister van een economie die gered moest worden beladen met symboliek. Linkse critici hebben de Eurogroep lang beschuldigd van een voorkeur voor economische strafmaatregelen en het behartigen van de belangen van zijn grote Noord-Europese crediteuren.’

    Schijn bedriegt, want volgens Kahn was de benoeming een kwestie van ‘naakte politieke calculatie in de belangrijkste hoofdsteden van de eurozone’. Centeno wordt niet als een geboren leider ervaren, maar als een compromiskandidaat. ‘Het gebrek aan goede kandidaten was zodanig, dat er sprake van was om Dijsselbloem tijdelijk te laten blijven.’

    Zwaardere kandidaten blijken geïnteresseerd in andere functies: de Spaanse minister van Financiën Luis de Guindos aast op het vicevoorzitterschap van de Europese Centrale Bank. Zijn Italiaanse collega Pier Carlo Padoan, die wordt gezien als één van de beste ministers van Financiën in de eurozone, wordt in beslag genomen door aanstaande verkiezingen in zijn land. Duitsland was nooit in de running en de Fransman Bruno Le Maire loopt zich warm voor het voorzitterschap van de Europese Commissie.

    Volgens Kahn moeten de antibezuinigingsneigingen van Centeno met een flinke dosis zout worden genomen. ‘Portugals linkse minister van Financiën heeft een fiscale inspanning geleverd waarop de meeste Duitsers trots zouden zijn geweest.’ Een linkse revolutie in de Eurogroep zit er dan ook niet in.

    Centeno's benoeming was een kwestie van naakte politieke calculatie in de belangrijkste hoofdsteden van de eurozone

  6. Tillerson in Europa

    Vandaag vertrekt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson naar Europa voor een weekje diplomatiek overleg. Op de agenda staat onder meer Ruslands idee voor blauwhelmen in Oekraïne. Is Tillerson een 'lame duck' na de berichten vorige week, op grond van bronnen in het Witte Huis, dat president Trump hem binnenkort zal ontslaan? Tillerson noemde de berichten ‘lachwekkend’, Trump zelf noemde ze in een tweet ‘fake news’ : ‘We hebben onze meningsverschillen, (ik neem de uiteindelijke besluiten), maar we werken goed samen’.

    Of hij aanblijft of niet, het rumoer maakt Tillerson minder effectief. ‘Het lijkt erop dat hij geen mandaat heeft, dat de guillotine boven zijn hoofd hangt’, aldus een EU-diplomaat tegen Reuters. ‘De chaos in de Amerikaanse regering helpt niet in dit geopolitieke klimaat’, liet een Franse diplomaat optekenen.

    En wat is er nu precies gebeurd in de berichtgeving omtrent Tillerson? ‘Het was hetzij serieuze miscommunicatie (mogen we zeggen: fake nieuws?) hetzij een heel sterk signaal van de Amerikaanse regering aan Tillerson dat er geen plek meer voor hem is aan tafel’, schrijven historicus Aaron David Miller en Richard Sokolsky voor CNN. ‘De logica van de laatste variant is: net zoals het geval is bij minister van Justitie Session, zal Trump Tillerson niet ontslaan. Hij wil dat Tillerson zelf ontslag neemt op een onberispelijke manier. Nu een bron zegt dat dit een publieke vernederingsactie van Tillerson was, is het veilig te zeggen dat het Witte Huis schandelijk opereert. Wat de president ook van Tillerson vindt, hij verdient het niet zo te worden behandeld.’

    De auteurs voegen er direct aan toe dat Tillerson vanaf het begin een ‘fatsoenlijke man in een onmogelijke situatie’ was. ‘Maar hij speelde een hand met slechte kaarten zwak uit.’

    Stephen Blank concludeert op de opiniepagina van The Hill dat de affaire leert dat het Witte Huis ‘nog disfunctioneler’ is dan tot dusver werd aangenomen. ‘Terwijl de kranten berichtten, waarschijnlijk correct, dat Trump zijn vertrouwen heeft verloren in Tillerson, ontkende woordvoerder Sarah Sanders dat hij vertrekt. Media berichtten dat chefstaf Kelly achter het plan zat om Tillerson te vervangen door Mike Pompeo van de CIA, maar onbekend bleef of Trump betrokken was. En bovendien zou Pompeo in alle stilte al begonnen zijn een eigen team voor te bereiden op zijn overgang naar het State Department.’

    De uitkomst is, zo concludeert Blank, ‘dat het erop lijkt dat Trump zijn eigen staf niet onder controle heeft en dat de intriges en de dolkstoten in de rug groter zijn dan al werd aangenomen. Het onderstreept ook de totale verwarring waaraan het Amerikaans buitenlands beleid nu ten prooi is gevallen.’

  7. weekendcolumns

    Lees voor het laatste nieuws over de familie Kluivert de column van Paul Onkenhout. Patrick Kluivert, onlangs nog gesignaleerd naast Robert Mugabe in Zimbabwe, heeft zich nu gestort op de cryptocurrency. Onkenhout: ‘ik zou nog even wachten met instappen’.
    Zijn oudste zoon Justin scoorde namens Ajax drie keer tegen Roda JC. ‘Dat Roda een degradatiekandidaat is, was voor de sportpers geen belemmering om hem de hemel in te prijzen. Met zo’n achternaam ontstaat al gauw een ongekende dynamiek.’
    De jongste zoon, Shane, tien jaar oud, speelt in de jeugd van Barcelona en heeft op Instagram inmiddels 183 000 volgers. Volgend jaar komt een boek van Shane uit: een kookboek. En Rosanna Kluivert filmde voor u de bevalling van zes puppies van een geadopteerde zwerfhond. Onkenhout: ‘Het is de hoogste tijd voor een realitysoap.’

    Frank Kalshoven heeft een originele oplossing voor de problemen in het basisonderwijs: maak een eind aan de ‘deeltijdcultuur’: zeven van de tien leerkrachten werken in deeltijd, met een gemiddelde van 24 uur. ‘Wie van deeltijdfactor 0,6 voltijds gaat werken, verhoogt zijn salaris met twee derde.’
    Een voltijdscultuur lost ook andere problemen op, stelt Kalshoven. ‘Mannen werken liever voltijds. De sector moet emanciperen en in dit geval betekent dat: mannen erbij.’ De sector gaat ook efficiënter werken bij een voltijdscultuur: ‘minder tijd vermorsen aan vergaderen; minder noodzaak tot overdracht; minder functioneringsgesprekken’.

    Bert Wagendorp heeft schoon genoeg van het ‘bedonderen, treiteren, aan het lijntje houden, in de maling nemen, schiphollen’ van burgers door de overheid.
    ‘Varkensboeren worden streng aangesproken op hun uitstoot, vliegtuigboeren niet. Maar de grenzen zijn aan alle kanten bereikt; die van het milieu en de overlast, maar vooral die van het geduld van de burger. Het verbaast me hoe lang uiterst redelijke mensen in gesprek willen blijven met de luchtvaartmaffia, geduldig blijven meedenken en oplossingen blijven aandragen. En hoe ze vervolgens keer op keer worden geschoffeerd.’


    Het basisonderwijs moet emanciperen en in dit geval betekent dat: mannen erbij

  8. Ander Commentaar

    De Britse kranten reageren tamelijk onthutst op de diplomatieke rel die president Trump heeft veroorzaakt door antimoslimtweets van een Britse extreemrechtse groepering te retweeten.

    'De president had woensdag die tweet kunnen intrekken, zijn excuses kunnen aanbieden of simpelweg kunnen zwijgen', schrijft The Times in een hoofdcommentaar. Dat hij echter voluit in de aanval ging na de kritiek van premier May, is verbijsterend. 'Van bijna iedereen kun je onevenwichtige tweets negeren op grond van het argument dat als de zender zichzelf niet serieus neemt, niemand dat hoeft te doen. Maar bij de president van de Verenigde Staten ligt dat anders. Als de machtigste persoon ter wereld vanuit de heup schiet, is dat net zo gevaarlijk als zijn doelwit een bondgenoot is dan als het een schietgrage vijand met kernwapens is.'

    Volgens The Times heeft Trump 'de diplomatieke verhoudingen verstoord, ondermijnt hij de pogingen de integratie van moslims in Groot-Brittannië te verbeteren en brengt hij premier May persoonlijk in een lastig parket – omdat zij de eerste buitenlandse leider was die hem in het Witte Huis bezocht en hem ook heeft uitgenodigd voor een staatsbezoek aan de koningin'. Desondanks vindt The Times niet dat die uitnodiging moet worden ingetrokken.

    De inzet van de ruzie is hoog, schrijft The Guardian. 'Als landen ruziën, voelen mensen de pijn. Door sociale media te gebruiken als een vlammenwerper heeft Trump woorden als wapens ingezet. Het kan hem niet schelen wie te maken krijgt met de brandwonden.'

    'Trump heeft opnieuw bewezen dat hij extremisten ondersteunt en dat hij geen vriend is van dit land. Dit is een belangrijk – en gevaarlijk – moment voor Groot-Brittannië, terwijl het zich opmaakt voor de ruwe wateren van de Brexit. De ijdele hoop van de politici die pleitten voor ons vertrek uit de Europese Unie was dat we ons konden vastklampen aan de Verenigde Staten. (…) Onze eigen domheid betekent dat we niet langer als nuttige brug naar Europa kunnen dienen.'

    Toch lijkt ook The Guardian geen voorstander van het intrekken van de uitnodiging aan Trump. De krant citeert Lord Palmerston die opmerkte dat landen weliswaar 'geen permanente vrienden of bondgenoten hebben, maar wel permanente belangen'.

    Theresa May zit nu in hetzelfde schuitje als de Australische premier Turnbull, die ook al enkele conflicten had met Trump, schrijft Sebastian Payne in Financial Times. 'En ironisch genoeg kan dat haar standing in eigen land en onder veel Britse bondgenoten verhogen. Want haar besluit om Trump te omhelzen direct nadat hij het Witte Huis betrad, werd met afschuw begroet door veel parlementariërs en wereldleiders.'

    'Maar kan May het zich veroorloven om deze breuk te verdiepen tot een volwaardige diplomatieke crisis? Om met alle toeters en bellen in het VK ontvangen te worden, is van groot belang voor de president en om dat in te trekken zou een belangrijke klap zijn. Zoals altijd kunnen in de omgang met dit presidentschap geen acties of scenario’s voorspeld of gepland worden.’

  9. Trump-retweets

    Beetje retweeten en opeens zit de Amerikaanse president Trump met diplomatieke sores. Op het Nederlandse filmpje slaat niet een moslim migrant een jongen op krukken, maar een autochtone tiener die daarvoor is bestraft. Twee andere filmpjes zijn even nep. David A. Graham schrijft op de site van The Atlantic.  `Ze zijn nieuw bewijs dat Trump fanatisme, hypocrisie en onoprechtheid geen act zijn. Hij meent het allemaal.¿

    De Nederlandse ambassade in Washington reageerde in een tweet met de feiten. De Britse premier May sprak haar afkeuring uit via een woordvoerder, meteen gevolgd door een woedend tweetje van Trump.

    Slate trok de video¿s na. De derde is het schokkendst met de toegevoegde nepkop: `Islamistische meute gooit tienerjongen van dak en mept hem dood¿. De video stamt uit 2013 tijdens de omverwerping van de Egyptische president Morsi en de dader is later veroordeeld en opgehangen.

    Zelfs Trumps medestanders nemen afstand van de retweets. Maar iets terugtrekken doet Trump nooit. The Atlantic vindt dat Trump het voordeel van de twijfel nu echt heeft verspeeld. Peter Beinart zet alle incidenten van het begin van Trumps campagne nog eens op een rijtje: in zijn anti-moslimopmerkingen is Trump eigenlijk verbazingwekkend consistent.

    David A. Green trekt de conclusies: `In de afgelopen 24 uur heeft president Trump een geconcentreerde dosis desinformatie, zelf-sabotage, hypocrisie en fanatisme toegediend die opvalt zelfs naar de maatstaven van zijn korte en roerige carrière.¿

    Hij schrijft verder: `Trump toont geen aarzeling om woede tegen moslims aan te wakkeren, en eerlijk gezegd heeft hij er groot plezier in.¿ En: `De bereidheid van de president om de video¿s door te sturen zonder hun waarheidsgehalte na te trekken, terwijl hij wist wat erop stond, of om na te gaan waar ze vandaan kwamen, is het jongste voorbeeld van zijn onwil of manco feitelijke informatie van bagger te scheiden.¿

    Eén persoon was wel heel blij met Donald Trumps retweets van drie filmpjes met geweldsincidenten die bewezen ten onrechte aan moslim-migranten worden toegewezen: `De president van de Verenigde Staten, Donald Trump, heeft drie van de Twitter-video¿s van onze onderchef Jayda Fransen geretweet! Donald Trump zelf heeft deze video¿s geretweet en hij heeft rond de 44 miljoen volgers! God zegene je Trump! God zegene Amerika!¿ Dat was een tweet van Jayda Fransen zelf, van de extreem-rechtse anti-migratie groep Britain First.

  10. Top Abidjan

    Vandaag doen maar liefst drie Nederlandse ministers, onder wie premier Rutte zelf, mee aan de tweedaagse top van de EU en de landen van de Afrikaanse Unie. Ook de Franse president Macron zal in Abidjan, de metropool van Ivoorkust, acte de presence geven. En Angela Merkel. Door het nieuwe EU-beleid om migratie uit Afrika tegen te gaan door opvang en projecten op dat continent ligt er opeens heel wat extra hulpgeld op tafel. Verleidelijk, schrijft de Tanzaniaanse commentator Jenerali Ulimwengu, maar kijk uit: voor je het weet is Afrika nog afhankelijker van hulp, die ook zo weer kan stoppen.

    Op de site van Deutsche Welle schrijft Ulimwengu: `De EU betaalt 80 procent van de begroting van de Afrikaanse Unie voor projecten, en daarnaast nog voor allerlei regionale economische samenwerkingsverbanden en hun instellingen. Dat laat zien hoe belangrijk de samenwerking tussen Europa en Afrika is, maar toont ook een van de belangrijkste problemen van het continent. Het is allemaal leuk en aardig als andere landen willen meebetalen aan je ontwikkeling en andere uitgaven, maar je moet je altijd zorgen maken over de afhankelijkheid die dit soort financiering schept.

    `Niet alleen is deze vorm van steun in essentie onhoudbaar, om de simpele reden dat Afrika niet opgewassen is tegen de krachten erachter, die hulp kan ook zomaar weer opdrogen op momenten dat die het hardst nodig is en er ligt geen plan om de gevolgen daarvan op te vangen. Dat weten we uit ervaring, en het is werkelijk buitengewoon dat de Afrikaanse leiders zich weer in deze situatie laten brengen.¿

    Ulimwengu heeft nog een zorg: met hun haast om Afrikaanse leiders voor hun beleid te winnen, laten de Europese landen hun strenge houding tegenover autoritaire regimes varen. Democratisering en de vrije pers is nu van later orde, vreest hij. Maar de EU snijdt zich zo ook in de eigen vingers: `De EU krijgt vroeg of laat de rekening gepresenteerd als ze doorgaat met economische en andere steun verlenen aan staten die weinig respect tonen voor de vrijheden van hun onderdanen; die hulp kan zelfs leiden tot het terugdraaien van de kleine, geleidelijke democratische vooruitgang die Afrika in de afgelopen twintig jaar heeft geboekt.¿

  11. Lezers over verloving

    De verloving van prins Harry met de Amerikaanse actrice Meghan Markle roept bij de lezers van de Britse Guardian en die van The Times heel verschillende reacties op.

    Lezers van de the Guardian

    Anna: ‘Ik ben blij dat Harry met een vrouw van gemengd ras gaat trouwen. Voor de eerste keer in mijn leven is er iemand in de koninklijke familie waar ik me mee verbonden voel. Ik ben geen royalist, maar ik ben blij voor dit stel ...’

    Pink, midden jaren vijftig: 'Ik ben heel blij. Ik ben een zwarte vrouw die al meer dan 25 jaar getrouwd is met een blanke man. De populatie van gemengd ras in het Verenigd Koninkrijk is de snelstgroeiende etnische groep en het is heerlijk om stellen zoals wijzelf terug te zien in de koninklijke familie. Ongetwijfeld zullen racisten boos zijn, maar Harry zelf heeft ook gemengd bloed, dus ze zullen er overheen moeten komen. Het is moeilijk geweest om als zwart persoon op te groeien in Groot-Brittannië – je hebt te maken met racisten die tegen je auto schreeuwen, tot mensen die aannames doen over je intelligentie op basis van de kleur van je huid. Ik hoop dat ze gelukkig zullen zijn. Ik hoop dat hun relatie een eind maakt aan een paar latente vooroordelen in dit land (…).'

    Leo, 43 uit Wales: 'Nog maar tien jaar geleden was het onvoorstelbaar dat een prominent lid van het koninklijk huis zich zou verloven met een gescheiden Amerikaanse met een gemengd ras, en dat daar vrijwel geen commentaar op zijn. Het laat zien hoe ver het Verenigd Koninkrijk is opgeschoven in ons begrip van wat het betekent om Brits te zijn, zeker gezien het feit dat de koninklijke familie wordt gesteund door het meest traditionele deel van de natie. (…)’

  12. Lezers The Times

    Lezers van The Times

    Robert Ball: ‘Ik zette gisteravond om tien uur de TV aan voor het journaal, maar in plaats daarvan kreeg ik reclamespotjes over de familie Windsor.’

    Chris Wood: ‘Ik ben meteen opgehouden met me zorgen te maken over Brexit, over mijn kapotte centrale verwarming, over welke kerstcadeautjes ik moet kopen, over de krassen op mijn auto, etc. etc. – allemaal vanwege dit prachtige nieuws. Zo lang zulke geweldige gebeurtenissen blijven plaatsvinden, maak ik mij nergens meer zorgen over. Behalve natuurlijk dat we blijmoedig de vereeuwiging toejuichen van een gedateerd en overbodig instituut.’

    Guy: ‘Weer komt er een vreemdeling binnen die een huis van ons inpikt, een uitkering aanvraagt en een Britse vrouw berooft van haar kansen op een baan. Nu maar hopen dat haar visum in orde is.’

    M. Fishman: ‘Realiseer je, beste mensen, dat het koningshuis het geld dat de natie erin investeert ruimschoots waard is. Ze zijn immers een real life soap opera die Amazon en Netflix samen nog niet kunnen betalen. Zonder twijfel is deze Markle (spreek op z’n Amerikaans uit) een verbetering vergeleken met hun Merkel.’

  13. Als rellen op rebellie beginnen te lijken, wordt de situatie complex en gevaarlijk. Het is hoog tijd voor echt crisisoverleg, constateert commentator Peter Mijlemans in Het Nieuwsblad.

    ‘De gelegenheid maakt de dief, zeg maar. Gelegenheden zijn er in een grootstad als Brussel, ook als Europese kern, te over. Na de arrestaties zaterdag is duidelijk dat de rellen aangevuurd worden. Door oproepen op allerlei sociale media om mee te komen doen. Tot ver buiten de Brusselse wijken. Tot in Aalst bijvoorbeeld. Het duidt op een angstaanjagende bereidwilligheid van jong gefrustreerd volk om hun geweld te botvieren. Niet op een georganiseerd netwerk maar op een sterke onderstroom, die relschoppers en tieners vol testosteron en woede verleidt.

    ‘Tot nu zijn enkel simpele oplossingen aangedragen. Lik-op-stuk, snelrecht, zero tolerance. Er speelt volgens de politieofficieren veel meer dan wat hele en halve delinquenten die de boel op stelten willen zetten. Het valt te vrezen dat de rellen een veel diepere voedingsbodem hebben dan dat.

    ‘Het is meer dan hoog tijd voor algemeen crisisoverleg, gestuurd door de premier. Met alle gesprekspartners die het veld afdekken, van repressie tot preventie. Maar het zal niet voor vandaag of morgen zijn. Charles Michel is de volgende dagen even op staatsbezoek. Terwijl het imago van Brussel en België letterlijk en figuurlijk wordt gesloopt. Prioriteiten moeten er zijn.’

    Columnist Mattias De Backer pleit in De Morgen voor een sociale aanpak: de jeugdwerkers en de leerkrachten weten wat er speelt onder de jongeren. De Backer vreest dat de rellen maandenlang zullen aanhouden. De politie moet kalm blijven. ‘Mocht er een dode vallen onder jongeren, manifestanten of politie, dan zitten we gevaarlijk dichtbij een scenario van Parijs 2006 waarbij de banlieus (soms zelfs letterlijk) wekenlang in brand stonden.’

    Het duidt op een angstaanjagende bereidwilligheid van jong gefrustreerd volk om hun geweld te botvieren

  14. De drie columns die u zou moeten lezen

    Eigenlijk is Lutz Jacobi tien jaar te vroeg geboren, schrijft Bert Wagendorp. ‘Ze zou nu de ideale adjudant van Lodewijk Asscher zijn, in diens zoektocht naar een nieuw links elan. Ze zou een verbinder zijn tussen de PvdA en de andere linkse partijen waarmee Asscher tegenwoordig optrekt; ze is meer van de duurzaamheid dan Klaver en meer van de sociale rechtvaardigheid dan Roemer.’

    Trainer Peter Bosz verblikt of verbloost niet, schrijft Paul Onkenhout in zijn voetbalcolumn. ‘Niet voor de eerste keer houdt hij zijn rug recht, terwijl de verleiding groot is om te buigen. De man is totaal compromisloos, een hoogst ongewone eigenschap in het voetbal. (…) Zijn zelfverzekerdheid grenst aan zelfoverschatting. Er zijn niet veel trainers in zijn positie die in een interview achteloos verklaren dat hij de ambitie heeft om ooit bondscoach te worden, zoals hij doet. Misschien is dat trouwens helemaal niet zo'n gek idee.’

    Ook hier dringt de moraal de politiek binnen, om de wereld te verdelen in goed en kwaad, stelt politiek commentator Martin Sommer in zijn column. ‘Er is een onderdrukte die zichzelf niet kan zijn en een onderdrukker. Kolonialisme is overal. Er schijnen zelfs al blanken, pardon witten, te zijn die zorgelijk naar hun baby kijken en zich afvragen of het wicht straks een racist zal blijken. De erfzonde is terug en heet voortaan white privilege.’

  15. Duitsland

    Onder zware druk van de Duitse bondspresident Frank-Walter Steinmeier heeft de top van de SPD zich alsnog bereid verklaard te praten over deelname aan een nieuwe regering. De meningen over het herstel van de Groko, de grote coalitie tussen CDU-CSU en de SPD die bij de verkiezingen van 24 september 14 procent heeft verloren, zijn sterk verdeeld. SPD en CDU-CSU beschikken over een meerderheid van 53 procent in de Bondsdag. Steinmeier voelt niets voor nieuwe verkiezingen.

    Commentator Jasper von Altenbockum van de Frankfurter Allgemeine Zeitung vindt dat de SPD, na het mislukken van Jamaica-variant van christendemocraten, groenen en liberalen, moet gaan regeren. Wanneer de bondspresident het strijdperk van de parlementaire democratie betreedt, moeten partijen geen tactische spelletjes spelen, maar hun verantwoordelijkheid nemen. Het landsbelang gaat voor. ‘Dat is in dit geval ook het belang van de kiezers. Zij hebben uiteindelijk deze Bondsdag gekozen om voor een regering te zorgen, niet om partijen vrolijk hun verkiezingsstrijd te laten voortzetten.’

    Chef economie Marc Beise van de Süddeutsche Zeitung betoogt daarentegen dat de SPD niet in een coalitie moet worden gedwongen die zijzelf niet wil en die ook steeds minder kiezers willen. Hij pleit voor een minderheidsregering van CDU-CSU en de Groenen, ‘tussen wie inmiddels een atmosfeer van vertrouwen is gegroeid’. Deze minderheidscoalitie zal in de Bondsdag steun verwerven van de SPD-fractie als het gaat om Europa en van de liberale FDP-fractie als het gaat om modernisering van de economie.

    Dat de Bondsdag door dit dualisme meer te zeggen krijgt, is volgens Beise het sterkste argument voor deze minderheidsregering. Beise zit daarmee op de lijn van het commentaar van de Volkskrant.

  16. Merkel

    De crisissfeer rond de Duitse kabinetsformatie sinds het afhaken van de FDP wekt onrust in heel de rest van Europa. Dat Angela Merkel als persoon de toon aangeeft, wisten we al, maar nu ze misschien opeens van het toneel verdwijnt, merken we pas goed hoe belangrijk ze wordt gevonden. Commentaren uit Europese kranten:

    Népszava : ‘Geen verenigd Europa zonder Mutti’

    In de Hongaarse krant schrijft commentator Tamás Rónay:

    ‘Merkel verdient krediet voor de manier waarop de EU de financiële en economische crisis te boven is gekomen. Zij was degene die de Eurozone bijeenhield ondanks de financiële ellende in de mediterrane landen. Om nog maar te zwijgen van haar moedige houding in de vluchtelingencrisis van twee jaar geleden. De Duitse bondskanselier is de enige Europese leider die openstaat voor de visies van Emmanuel Macron en bovendien de enige West-Europese leider die tot een vergelijk kan komen met de recalcitrante EU-leden in Oost-Europa. Zonder Merkel kunnen we ons zelfs geen verenigd Europa voorstellen.’

    El Diario: ‘De beschermende muur brokkelt af’

    In de Spaanse krant schrijft columnist Carlos Elordi:

    ‘Terwijl wij onze obsessie met Catalonië blijven volgen is er iets gebeurd in Europa dat de toekomst van de EU kan bepalen: Angela Merkel is het niet gelukt een regering te vormen. Duistland is in een fase van instabiliteit beland waar het niet gemakkelijk uit kan komen. En Europese leiders van elke kleur vrezen dat dit Europa voor zware zo niet onoverkomelijke problemen kan stellen. Want of je nu geporteerd bent van Merkels beleid of niet, tot op heden is zij het boegbeeld van politieke stabiliteit voor het gehele continent. De muur waartegen alle crises uiteindelijk stuksloegen. Maar deze maandag faalde de kanselier voor het eerst in haar carrière. En dat betekent waarschijnlijk het begin van haar neergang.’

    La Repubblica: ‘Merkel is een probleem geworden’

    In de Italiaanse krant schrijft Tonia Mastrobuoni, correspondent in Berlijn:

    ‘Dat Angela Merkel maandagavond kon zeggen dat ze opnieuw de kandidaat voor het CDU zal zijn, mochten er nieuwe verkiezingen komen, is onder andere het gevolg dat er geen alternatief is – omdat zij nooit heeft toegestaan dat dat zich aandient. Bovendien is de CDU-leider ook een obstakel geworden voor andere mogelijke oplossingen. Het is geen geheim dat persoonlijke antipathie tussen haar en (FDP-leider) Lindner een rol speelde bij de breuk. Of dat een deel van de SPD een stuk minder weerzin zou hebben tegen een coalitie met CDU/CSU als Merkel uit beeld zou zijn. De partijen die in een coalitie met de kanselier hebben gezeten zijn steeds bang weer door haar naar de achtergrond te worden gedrongen.’

  17. Vonnis Mladic

    De Bosnisch-Servische oud-generaal Ratko Mladic hoort vanmiddag het vonnis van het Joegoslavië-Tribunaal. Schrijver Frank Westerman was correspondent voor de Volkskrant in 1995 toen de troepen van Mladic ruim 7 000 moslimmannen afslachtten in de enclave Srebrenica.

    Twintig jaar later herinnerde Westerman zich in een interview met verslaggever Laura de Jong nog goed hoe het was toen de enclave in 1995 omsingeld was. ‘Tienduizenden mensen waren samengedreven in het dal, als opgejaagde dieren zaten zij in een kooi. Uitgehongerd en uitgeput. Families woonden in een schoolgebouw. De ene familie boven de tafels, de andere familie daaronder.’

    Westerman keerde in 2015 terug voor zijn boek ‘De slag om Srebrenica’. 'Nu was ik er in april. Tegenover de compound ligt een akker, een dodenakker. Meer dan zesduizend marmeren zuiltjes met de namen van de overledenen kijken verwijtend naar de voormalig Dutchbat-compound. Ik sprak een vrouw die vertelde veertig familieleden te zijn kwijtgeraakt.'

    Op de vraag van De Jong hoe het was om daar als Nederlander te zijn, antwoordde Westerman: 'Je schaamt je kapot. Duizenden mensen zijn omgekomen terwijl ze beschermd zouden worden door de Nederlanders.'

    Lees hier het interview met Westerman uit de Volkskrant van 1 juli 2015 terug.

  18. populisme en EU

    De anti-populisten zijn gevaarlijker dan de populisten. Deze stelling verdedigde de Britse hoogleraar sociologie Frank Furedi vorige week in Brussel. Het debat Good en Bad Populism was georganiseerd door het Britse Institute of Ideas en het Vlaams-Nederlands Huis deBuren.

    De vijandigheid ten opzichte van het populisme is een karakteristiek element geworden in de hedendaagse politieke cultuur in Europa. Oppositie tegen het beleid van de Europese Unie wordt beschouwd als crimineel en de eurosceptici worden afgeschilderd als halve of hele nazi’s.

    Furedi, die in Hongarije is geboren, verbleef enige tijd in Boedapest om te werken aan zijn nieuwe boek ‘Populism and the European Culture Wars’. Hij stelt dat de Europese elite met twee maten meet bij de beoordeling van de anti-liberale politiek van premier Viktor Orban. Diversiteit is goed, zolang het om geslacht, seksuele voorkeur of regio gaat. Zodra diversiteit wordt geclaimd op basis van de eigenheid van een natie, is het taboe. Wie zich keert tegen het seculiere, kosmopolitische ethos van het Europese establishment, is in de ogen van Brussel een gevaarlijke nationalist. Maar Orban is volgens Furedi een volbloed Europeaan, zij het een conservatief-christelijke.

    Furedi meent dat de Europese elite zijn vertrouwen in de democratie en in zichzelf is kwijtgeraakt. ‘Wie twijfelt aan het vermogen van de kiezers om op basis van de media te oordelen over politieke vraagstukken, twijfelt in wezen aan zichzelf.’ De opkomst van het populisme vervult hem juist met optimisme: ‘De gewone mensen eisen respect voor hun eigen identiteit’.

    Zodra diversiteit wordt geclaimd op basis van de eigenheid van een natie, is het taboe

  19. Ander Commentaar

    Onder de kop ‘Geen vertrouwen, louter verliezers’, sombert Der Spiegel over de mislukte coaltieonderhandelingen in Duitsland. Commmentator Philipp Wittrock schrijft:

    ‘Ze hebben zich niet overhaast: vier weken lang hebben CDU, CSU, FDP en de Groenen de kansen op samenwerking onderzocht. Ze traden zelfs in de aftastfase al verder in details dan waarschijnlijk in Duitsland in normale coalitieonderhandelingen ooit gebeurd is. En desondanks is Jamaica mislukt. Omdat alle betrokkenen in deze lange tijd verzuimd hebben op te bouwen wat een verbond uiteindelijk echt samenhoudt: vertrouwen.

    ‘Voor de onderlinge argwaan zijn er veel redenen. Natuurlijk is zwart-geel-groen een ongebruikelijke constellatie van botsende politieke culturen en ideeën. Dan is er ook nog de kwestie van Merkels autoriteit. Het ontzag waarmee twee, drie jaar geleden nog naar Angela Merkel werd opgekeken, is vervlogen.

    ‘In plaats van door vertrouwen werden de gesprekken gekarakteriseerd door angst. Niet de angst voor mislukking, maar de angst om door anderen bedrogen te worden, als niet alles tot in de kleinste details vastgelegd zou worden.

    ‘Wie niet wil, heeft uiteindelijk niets. Het land heeft geen nieuwe regering. De kanselier weet niet zeker of de CSU met haar eventuele nieuwe verkiezingen in wil. De Groenen mogen weer niet meeregeren en de FDP moet er niet op rekenen voor zijn enscenering van de breuk beloond te worden. Zelfs de SPD kan zich niet in de handen wrijven: als er nieuwe verkiezingen komen, was de ‘rehab’-fase voor deze partij veel te kort. Deze nacht kent alleen verliezers.’

    Commentator Torsten Krauel van Die Welt begint zijn beschouwing met de retorische vraag of Angela Merkel op 19 november 2017 gevallen is. Volgens hem was het lot van de coalitieonderhandelingen al bezegeld op 5 september 2015, toen Merkel om vele redenen besloot de Duitse grenzen open te houden voor vluchtelingen. Dat heeft er afgelopen zondag toe geleid dat de deur voor de eerste vierpartijencoalitie in het slot gevallen is.

    ‘Na deze mislukking blijft alleen nog over om te proberen de SPD uit haar zelfverkozen isolement te lokken. En anders zouden voor het eerst sinds de republiek van Weimar voortijdige nieuwe verkiezingen moeten worden uitgeschreven, niet, zoals in 1982 en 2005, ter bevestiging van een coalitie, maar wegens bewezen onvermogen om een regering te vormen. Want een minderheidsregering zou Duitsland in de EU te zeer verzwakken.’

    ‘De partijen zijn bang en ambitieus, en ze weten welke rol Duitsland in Europa speelt. Zonder stabiele Duitse regering hangt de Franse president Emmanuel Macron bij belangrijke vraagstukken in de lucht. Zijn tegenstander, het Front National, is nog helemaal niet uitgespeeld. Zonder stabiele Bondsregering vormen zich in Europa en ook in Duitsland krachten die niet zo gemakkelijk weer in te tomen zijn als ze eenmaal voet aan de grond hebben gekregen.’

  20. Gefeliciteerd, mannen! Vandaag is het Internationale Mannendag. Er blijkt alleen niet zo gek veel georganiseerd te worden, stelt Ionica Smeets: 'Ik kon niet eens een handvol mannendagactiviteiten vinden. En dat terwijl er rond Internationale Vrouwendag (8 maart) in het hele land bijeenkomsten zijn voor, over en door vrouwen. Van congressen over geweld tegen vrouwen tot trainingen voor alleenstaande moeders en van discussies over vrouwelijk leiderschap tot lezingen over internationale vrouwenrechten.'
    Ionica vermoedt dat de meeste mannen niet eens weten dat het vandaag Mannendag is.

    Wat zou een goed thema zijn voor een mannendagbijeenkomst? 'Ik kan zo wel wat dingen bedenken: Nederlandse mannen leven gemiddeld pakweg vier jaar korter dan vrouwen, jongens presteren tegenwoordig minder goed op school dan meisjes, 92 procent van de gedetineerden is man en er overlijden tweemaal zoveel mannen als vrouwen door zelfdoding.'

    Smeets wijst erop dat eenzaamheid onder mannen een groter probleem is dan onder vrouwen. Daarom zou volgend jaar de Internationale Mannendag in het kader kunnen staan hoe eenzame mannen uit hun sociale isolement te halen En hoe we jongens leren dat emoties normaal zijn.

    Aleid Truijens pleit ervoor dat jongens en meisjes gelijke kansen krijgen in het onderwijs. 'Deze week ging het weer eens over het 'doorstroomrecht' voor vmbo's die naar het havo willen. Aanleiding was een onderzoek van de NOS (data komen uit 'Scholen op de kaart'): de verschillen in doorstroomcijfers tussen scholen blijken groot te zijn. Op de ene vmbo-school stroomt de helft van de leerlingen door naar het havo, op andere scholen niemand. Dat is schokkend. Docenten in het beroepsonderwijs benadrukken dat er helemaal niets mis is met een goede beroepsopleiding. Dat is zo - als je ervoor kiest. Ook mbo-4 geeft toegang tot het hbo. Maar leerlingen zouden de vrije keuze tussen beide routes moeten hebben. Nu heerst willekeur.'

    Truijens stelt dat kinderen van autochtone, hoogopgeleide ouders weten vaak hun kind op het havo te krijgen, van migrantenkinderen belandt het merendeel op het vmbo en de meesten daarna in het mbo. Bij de beoordeling of een kind geschikt is voor het havo spelen - vaak onbewust - vooroordelen mee. Daar moeten we vanaf. Migranten stimuleren hun kinderen enorm:zij willen dat die het verder brengen dan zijzelf.Nu de scholen nog


    Iemand moet iets in de koffie van Halbe Zijlstra hebben gedaan, constatereert Martin Sommer. 'Immers, na Wilders en Baudet is Zijlstra de meest gehate man van het Binnenhof. Liefhebber van Motorhead, onthoofder van de kunsten. De man die Griekenland uit de euro wilde duwen. Die vond dat met de roetpiet het Sinterklaasfeest werd vermoord. Deze man kwam aanlopen nadat hij bij Mark Rutte op belet was geweest als aanstaand minister van Buitenlandse Zaken en sprak: jullie gaan een heel andere Halbe Zijlstra zien.'

    In zijn column schetst Sommer hoe 'Halbe de Hulk' zich blijkt te hebben ontwikkeld tot een man die liet zien dat de buitenlandse politiek hier altijd al de spiegel was van het binnenland. 'Hoe minder internationale invloed, des te indrukwekkender de preek.'