Prinses Maxima opent een school waar in het Engels onderwezen wordt.
Prinses Maxima opent een school waar in het Engels onderwezen wordt. © ANP

Opinie: Schaf het Nederlands gewoon af

Er verdwijnen jaarlijks toch al vele tientallen talen

Jaarlijks verdwijnen er tientallen talen. Dus geeft het niks als het Nederlands daar over twee à drie generaties ook één van is. Als we tenminste allemaal overschakelen op Engels, betoogt Rint Sybesma.

De verengelsing van het hoger onderwijs in Nederland veroorzaakt allerlei problemen, blijkt ook weer uit het rapport hierover van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen. Zo lijdt de kwaliteit van het onderwijs eronder (het Engels van de docenten en studenten schiet immers tekort) en kunnen de hoogopgeleiden die in een baan in Nederland terechtkomen (de losers), niet meer in het Nederlands uit de voeten.

Het is eigenlijk maar lastig dat we hier Nederlands spreken. Deze en nog een sloot aan andere problemen zijn echter gemakkelijk op te lossen door het Nederlands gewoon af te schaffen.

Dit gaat niet van vandaag op morgen, maar met een beetje goede wil (en die is er in overvloed!), kan het in twee tot drie generaties gerealiseerd zijn. Gezien de overvloed aan goede wil hoeven we bovendien met maar weinig verzet rekening te houden.

Het is makkelijker dan je denkt. Eerst regelen we dat alle masteronderwijs in het Engels wordt gegeven. Vervolgens bieden we ook steeds meer bacheloropleidingen in het Engels aan. Die zullen gretig aftrek vinden, al was het alleen al omdat men zich goed wil kunnen voorbereiden op de master.

Vooruitgang gaat niet zonder offers en wat is één generatie op de grand scheme of things?

Rint Sybesma

Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat er op almaar meer middelbare scholen in het Engels wordt lesgegeven. Ouders die het beste met hun kinderen voor hebben en willen dat ze goed beslagen ten ijs komen als ze naar de universiteit gaan, zullen hun kinderen graag naar die Engelstalige middelbare scholen sturen - na ze eerst naar op het Engels overgeschakelde basisscholen gestuurd te hebben, natuurlijk, want die kinderen moeten wel de kans krijgen goed voorbereid aan de middelbare school te beginnen. Het zal even duren, maar als het onderwijs eenmaal op het Engels is overgestapt, is de klus geklaard.

Er zal een fase zijn (zeg, de eerste tien tot vijftien jaar) dat er universitaire en hbo-studenten zijn die niet kunnen meekomen en die, hoewel ze goede cijfers hadden gehaald als het onderwijs in het Nederlands was geweest, buiten de boot vallen. Daar moeten we niet moeilijk over doen. Vooruitgang gaat niet zonder offers en wat is één generatie op de grand scheme of things?

Ook zal er een fase zijn waarin de tweedeling van de samenleving nog groter is dan we denken dat zij nu al is. Op zeker moment hebben we immers een elite opgeleid die zich niet meer adequaat in het Nederlands kan uitdrukken. De verschillende lagen van de bevolking spreken dan letterlijk niet meer dezelfde taal. Dat zal bij de achterblijvers wel wat gemor geven, maar ook hier geldt: vooruitgang heeft een prijs. En hoe lang de onrust ook zal duren, het is maar een fase.

De langzame uitfasering van het Nederlands zal snel merkbaar zijn in de literatuur. Schrijvers schrijven hun boeken niet langer in het Nederlands want dat kunnen ze niet meer. Ze schrijven nu gewoon in het Engels, zodat de hele Angelsaksische wereld onze boeken zonder tussenkomst van een vertaler kan lezen.

Ach, er verdwijnen jaarlijks vele tientallen talen

Of de Angelsaksische wereld in onze boeken geïnteresseerd is, is onbekend. En dat de Chinezen onze boeken nog steeds niet zullen kunnen lezen, daar vinden we later wel wat op.

Of het erg is dat het Nederlands verdwijnt? Ach, er verdwijnen jaarlijks vele tientallen talen, dus wat geeft het dat het Nederlands er daar op zeker moment ook één van is? Dat geeft absoluut niks, helemaal als je bedenkt wat we ervoor terugkrijgen.

Rint Sybesma is hoogleraar Chinese taalkunde aan de Universiteit Leiden.

Meer lezen?

Opinie: Engels als voertaal vernielt het hoger onderwijs
De massale overschakeling op het Engels is strijdig met artikel 7.2 van de wet op het hoger onderwijs, aldus Felix Huygen classicus en bestuurslid van Beter Onderwijs Nederland.

Martin Sommer: 'Brexit of niet, het Engels rukt op aan de universiteit. En snel'

De universiteit. Daar is het Nederlands vrijwel achter de horizon verdwenen, stelde de Taalunie vast. Intussen zal 95 procent van de Nederlandse afgestudeerden gewoon in Nederland aan de slag gaan.

Geklaag over gebrekkig Engels in collegezaal neemt toe
Engels rukt op in de collegezaal. En daarmee het gemor. Want Nederlandse docenten zouden die taal onvoldoende beheersen.

Perfect Engels op de universiteit, who cares?
De wetenschap heeft allang het antwoord op de discussie over Engels op de universiteit.