Jongeren op hun mobiel in Londen.
Jongeren op hun mobiel in Londen. © REUTERS

Ook op het witte doek zijn digibeten uitstervende mensensoort

De bewust digibete burger

Niet alleen in het gewone leven maar ook op het witte doek zijn digibeten een uitstervende mensensoort - alleen al daarom is Into Great Silence een van mijn favoriete films. In deze contemplatieve documentaire kijken we drie uur lang naar monniken uit het Grande Chartreuse-klooster bij Grenoble. Behalve dat die monniken geen woord zeggen, zijn ze altijd offline. De eerste keer dat ik de film zag, schalde na een uurtje of twee een beltoon door de zaal, maar die kwam niet van onder een pij vandaan, maar uit een tas een paar rijen voor ons.

Een ongeveer even fraaie meditatieve film is Walk With Me - op dit moment te zien in een reeks Nederlandse filmhuizen. Het offline-universum in deze film is het meditatiecentrum Plum Village van 's werelds beroemdste zenmonnik Thich Nhat Hanh. Ik zag Walk With Me vorige week, de zaal zat vol, vooraf droeg een dame van het filmhuis alle aanwezigen op hun telefoons uit te zetten. Wat blijkt: een film waarin auto's elkaar achtervolgen neutraliseert beltonen veel beter dan een film waarin monniken niets zeggen.

In de film zijn dan nog geen smartphones in beeld geweest

In de eerste helft doen ze in Plum Village volop aan loopmeditatie. In de tweede helft gaat een aantal Amerikanen uit het zenklooster op tournee door hun thuisland om een lekenpubliek uit te leggen wat ze zoal in Plum Village doen, en ook wat ze niet doen. Dat monniken geen creditcard hebben en geen vlees eten kunnen de leken nog wel begrijpen. Maar dan komt het: 'We hebben geen smartphones.' Je ziet de toehoorders sidderen. In de film zijn dan nog geen smartphones in beeld geweest. Die zien we pas aan het einde van een prachtige scène waarin een non haar hoogbejaarde vader terugziet. Van die ontmoeting krijgen bioscoopbezoekers veel meer mee dan de familieleden die er 'live' bij zijn: die zitten, zien de kijkers zodra de camera uitzwenkt, allemaal over hun telefoons gebogen.