Maurice de Hond met leerlingen op de Master Steve Jobsschool in Sneek tijdens de eerste schooldag.
Maurice de Hond met leerlingen op de Master Steve Jobsschool in Sneek tijdens de eerste schooldag. © ANP

Onderwijsbetweter Maurice de Hond grossiert in drogredeneringen

Maurice de Hond schetst een karikatuur van het huidige onderwijs. Tegelijkertijd presenteert hij zijn iPadschool als panacee zonder met daadwerkelijke argumenten over de brug te komen.

Dat De Hond zich bij bekende onderwijsgoeroes als Ken Robinson mag aansluiten, kun je een dubieuze eer noemen

'Opinions are like assholes. Everybody has one.' Aldus Dirty Harry in de film The Dead Pool (1988). Als het over onderwijs gaat, is er al helemaal geen ontkomen aan opinies. In de Volkskrant kreeg opiniepeiler Maurice de Hond maar liefst drie pagina's ruimte om zijn opinie over het onderwijs te geven, en om zich te verweren tegen kritische opmerkingen over zijn iPadscholen. Blijkbaar is dat nodig, want drie jaar na de start van de eerste 'iPadschool' zijn er nog altijd critici. Een beetje onhandig nu er vanuit het buitenland belangstelling voor het schoolconcept is.

De Hond is naar eigen zeggen een graag geziene gast in onderwijsboboland, waaronder bij de Po-raad en de Algemene Vereniging Schoolleiders. Daar zal dit interview vast niets aan veranderen, maar of dat terecht is, is de vraag. Het interview wemelt van de retorische stijlmiddelen, beter bekend als drogredeneringen. Een inhoudelijk relevant antwoord is vrijwel niet te vinden. Eerder wordt de vraag ontweken of de criticus belachelijk gemaakt. Daar komt bij dat populariteit als graadmeter voor de mate van gelijk hebben in feite totaal ongeschikt is. Voor onderwijsbetweters is namelijk altijd wel een podium te vinden. Bekende onderwijsgoeroes als Sugata Mitra en Ken Robinson zijn daar lichtende voorbeelden van. Dat de Hond zich bij hen mag aansluiten, zou je een dubieuze eer mogen noemen.

Paradepaardje

De iPadschool als panacee: zelfs adhd zou je ermee kunnen voorkomen

De Hond schetst een karikatuur van het huidige onderwijs. De school als onderwijsmuseum, waar kinderen in stilte de star orerende leerkracht moeten aanhoren. Geen wonder dat onze moderne hectische maatschappij daar niet bij aansluit. De iPadschool als panacee: zelfs adhd zou je ermee kunnen voorkomen. Waarom iPads, danwel de specifieke aanpak die de Steve Jobsscholen voorstaan beter is dan de aanpak van andere scholen blijft in het midden.

Je zou denken dat dit een uitgelezen onderwerp voor onderzoek is, maar dat is nog niet zo eenvoudig. Daarbij is De Hond ook helemaal niet in onderzoek geïnteresseerd omdat het volgens hem om meer gaat dan alleen taal en rekenen. Handig, want even later geeft hij ook toe dat het concept van de iPadschool niet te verkopen is als uit onderzoek zou blijken dat het niet werkt. Je kunt namelijk altijd beweren dat dergelijk onderzoek te beperkt was en dat niet naar andere, veel vagere eigenschappen zoals 'flexibiliteit' en 'creativiteit' is gekeken.

Als een wanhopig bij zijn telescoop gebarende Galilei roept De Hond op om toch vooral zelf een kijkje te nemen op een van de scholen. Dat moet dan wel het 'paradepaardje' De Ontplooiing zijn, andere scholen waar het wat minder goed gaat, hebben steevast 'het systeem' niet goed geïmplementeerd. Het is wat dat betreft eerder de tactiek van de drugsdealer: probeer het eens, het zal je niet tegenvallen. Gezien de manier waarop hij andere scholen wegzet, zou je De Hond haast aanbevelen om zelf ook eens een kijkje te nemen op die scholen: de variatie is enorm en de inzet van de computer is tegenwoordig eerder een gegeven dan een optie.

Goedkoop jij-bakken

De populariteit van De Hond duidt op een gemis aan deskundigheid en nuance in het onderwijsveld

De Hond grossiert in goedkoop jij-bakken. Kritiek van Ton van Haperen is 'gelul', krantencolumnisten zijn 'zurig' en onderwijskundigen worden weggezet als kamergeleerden. Je zou haast vergeten dat ieder een gezamenlijk doel nastreeft: het in stand houden en waar mogelijk verbeteren van het niveau van ons onderwijs. Dat sluit natuurlijk niet uit dat je zo nu en dan eens iets nieuws probeert. Maar we hebben genoeg geleerd uit het verleden om in te zien dat al te grote ingrepen juist een averechts effect kunnen hebben. Het is juist de rol van de kamergeleerden om dat te benoemen, of de boodschap nu wel of niet bevalt.

Is er desondanks iets te leren van dit alles? Jawel. De populariteit van De Hond als onderwijsinnovator duidt op een gemis aan deskundigheid en nuance in het onderwijsveld als het gaat om onderwijsverandering. Elke school wil 'meer met ICT' doen, maar vindt nu te weinig houvast. Dan wordt de vraag zo groot dat inhoudelijke argumenten er weinig toe doen. Daar kun je zuur om zijn, maar je kunt er ook wat aan proberen te doen. Deze kamergeleerde heeft in ieder geval het raam allang wijd opengezet.

Casper Hulshof is docent onderwijskunde aan de Universiteit Utrecht.  

Reacties (10)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Inge Nutters -
    Het is erg jammer dat wanneer er over ICT in het onderwijs gesproken wordt, het steeds als doel gepresenteerd wordt en niet als middel. Dat werken met ICT voordelen heeft is duidelijk, maar hoe kun je die voordelen uitbuiten, zodat het onderwijs ook daadwerkelijk beter wordt. Dat is de vraag die je moet stellen. Kinderen domweg op de iPad zetten is geen oplossing. Hiermee suggereer je dat de leerkracht er niet toe doet. Hij wordt gedevalueerd tot oppasser. Uiteindelijk is het de leraar die het verschil maakt door goede instructie, en juiste keuzes te maken, ICT is daar een onderdeel van!
  • JTPB -
    Waarom wordt er zo weinig onderzoek verricht naar de resultaten van gedigitaliseerd onderwijs? Het wereldwijde OLPC-project (one laptop per child) dat al vele jaren in met name de derde wereld is uitgeprobeerd heeft volgens de spaarzame evaluaties weinig vooruitgang opgeleverd. Mijnheer de Hond experimenteert maar wat.
  • ReMe -
    Beste Casper, Aardige opinie, maar nu graag een stukje met inhoudelijke argumenten waarom 'tabletscholen' (er is meer op de wereld dan een iPad) niet bijdragen aan vernieuwingsonderwijs.
  • Blame Dutchie -
    Ik snap al jaren niet dat De Hond - waar hij zich ook over uitlaat - steeds weer een nieuw podium krijgt. Dat de auteur deze figuur op het zelfde plan zet als Sugata Mitra en Ken Robinson is veel te veel eer voor De Hond en zegt veel over de auteur. Laat dat raam maar open, misschien dat de frisse wind helpt tegen het maken van onzinnige vergelijkingen.
  • Saskia Boerkamp -
    Beste Casper, Ik beschouw jouw opinie als een klacht tegen de huidige hype om alle vernieuwingen als beter dan het bestaande te bestempelen. Het doet onrecht aan alle zeer bekwame mensen die zich met onderwijs bezig houden. Vernieuwingen zijn nodig maar vanuit evidence based onderzoek in samenspraak met ervaring en kunde vanaf de werkvloer. De leerling is een 3D persoon vanuit motorische, sociaal/emotionele, hersenfuncties en cognitief perspectief die in een onderwijsconcept bediend moet worden. Ik deel de mening om vernieuwingen met positief/kritische houding te benaderen met een beetje lef.
  • zandkruuer -
    De Hond en automatisering waren 25 jaar geleden al geen goede combinatie getuige het mislukken van een PC-project voor Vendex.
  • B. Wijntuin -
    Grote misvatting van deze auteur: dat iedereen het niveau van het onderwijs in stand zou willen houden en zelfs verbeteren. Pertinent onwaar! De Hond is geïnteresseerd in het in stand houden van De Hond. Schoolleiders en schoolbesturen zijn geïnteresseerd in het op peil houden van het leerlingenaantal van hun school, het tevreden stellen van lastige ouders en het uitreiken van veel diploma's. Ouders willen diploma's voor hun kinderen. Politici willen aandacht. Leraren tobben over hun gemoedsrust en hun gezondheid. Leerlingen willen vrij. Zo goed als niemand bekommert zich om het onderwijspeil.
  • Let's All''Truism -
    2) Verder met dit soort leerdoel methoden dringt men de jonge mens al een concept op.Dit alleen betuigd al dat naar het kind zelf al heel wantrouwend gekeken wordt.(eigen vermogen ontwikkeling)Alleen dit vooruit denken met een overtuigde prognose juist dat vind ik zéér eng.Want die overtuiging alleen al zegt dat een mensje ergens naartoe gekneed zal worden En,resultaat wordt verzekerd!¿ Goh.! Ik zie door deze daadkracht gemixt met enorme zelfingenomenheid alleen een spoor van ellende in de wereld in al wat achter mij ligt...
  • Let's All''Truism -
    Puur zintuig misleiding politiek!! Maar waar gaat deze mensheid en wereld heen? De mens Innerlijk zelf evolueert niet.Puur op technische leer modificatie ja! De mens verwijdert meer en meer met name door dit soort technisch onderwijs van diens pure Zelf wat de mens tot een BON HOMME zou moeten maken.Een verdraagzaam karakter x zovele miljoenen een verdraagzame wereld uiteindelijk.Dit als levens doel komt de economie komt daar echt wel achter aan gehobbeld.Maar ja EGO'S hebben geen geduld,of genoeg Aufmerksamkeit!!
  • Herr .Baffo -
    Maar Casper Hulshof vergeet nog een belangrijk punt: Na een jaar of 40 onderwijs weet ik inmiddels wel hoe gezapig en volgzaam het wereldje is. Het loopt maar al te vaak alles een kritiekloze kudde schapen achter een goeroe aan, want vernieuwingen staat wel aardig op het schoollijstje niewaar, 'we moeten ook aan onze concurrentiepositie' denken, we moeten 'scoren', niet 'excellent' dan toch zeker spraakmakend. Nogmaals: een kudde gezapige schapen!