Oliesector blijft te veel vasthouden aan het oude
© ANP

Oliesector blijft te veel vasthouden aan het oude

Afgelopen week presenteerden oliemaatschappijen BP, Chevron, ExxonMobil en Shell winstdalingen van 40 tot 70 procent. Ze verwezen naar de sterk gedaalde olieprijs, maar hier is meer aan de hand.

De olieprijs is gekelderd tot onder niveaus van tien jaar geleden en zal daar volgens deskundigen de komende jaren blijven

De energiewereld verandert snel. Elektriciteitsmaatschappijen gingen de oliemaatschappijen al voor en zijn in een tredmolen van grote veranderingen geraakt. De opkomst van thuisopwekking en grootschalige duurzame energieopwekking hebben geleid tot een overaanbod van elektriciteit. Gascentrales worden gesloten of in de mottenballen gezet en bedrijven stellen scherpere doelen voor groene energie. Te laat reagerende energiebedrijven die verzuimd hebben te investeren in de energietransitie worden geconfronteerd met oplopende verliezen.
 
Iets soortgelijks staat oliemaatschappijen te wachten. De olieprijs is gekelderd tot onder niveaus van tien jaar geleden en zal daar volgens deskundigen de komende jaren blijven. Stijgende kosten van winning van olie en gas zetten de marges verder onder druk. Tegelijk is de afboeking van 'stranded assets' begonnen, het afschrijven van olievoorraden die niet meer rendabel te winnen zijn. Dit wordt nog eens versterkt wanneer CO2-uitstoot serieus begrensd en beprijsd gaat worden.

Verouderde bedrijfsmodellen

Nog altijd teert de sector op verouderde bedrijfsmodellen gebaseerd op het leeghalen van natuurlijke bronnen met grote milieugevolgen

Intussen krijgt de transitie naar duurzame energie vaart. Gebouwen worden op steeds grotere schaal verduurzaamd en energie-neutraal. De investeringen van industrieën in energiebesparing en duurzame energieopwekking stijgen. Terwijl elektrisch rijden dicht tegen een doorbraak zit, zijn zogenaamde solar fuels in ontwikkeling zodat ook vliegtuigen in de toekomst op schone energie kunnen vliegen. Het gevolg is een daling van de vraag naar fossiele brandstoffen die wel eens sneller kan gaan dan waar oliemaatschappijen nu vanuit gaan.
 
Nog altijd teert de sector op verouderde bedrijfsmodellen gebaseerd op het leeghalen van natuurlijke bronnen met grote milieugevolgen. Maar de wereld verandert snel. Niet alleen zijn makkelijk winbare bronnen inmiddels leeggeraakt. Ook de opvattingen bij publiek en (pensioen)beleggers veranderen. We zien dat in de verontwaardiging over olie- en gasboringen in kwetsbare natuurgebieden en in de toegenomen bezorgdheid over klimaatverandering. De oliesector blijft echter vasthouden aan het oude. Bij bedrijven als Kodak en Nokia hebben we gezien waar dit toe kan leiden.
 
Een voorbeeld is Shell dat dit voorjaar een bod deed van 64 miljard euro op gasbedrijf BG en daarmee groot inzet op een toekomst van fossiele brandstoffen en gas in het bijzonder. De vraag is of zij hiermee niet een veel te grote gok neemt op de toekomst die zij nog altijd als fossiel ziet. Daar komt bij dat LNG, vloeibaar gemaakt gas dat het hoofdproduct is van BG, het milieu bijna net zoveel belast als andere brandstoffen, wanneer de hele keten van winning, verwerking, transport en verbranding wordt beschouwd. Met een overstap door Shell van olie op gas schiet het milieu dus weinig op.

Nieuwe werkelijkheid

Hoe anders zou dit zijn wanneer die 64 miljard geïnvesteerd zou worden in het opbouwen van een positie in de sterk groeiende markt voor duurzame energie

In plaats van wegredeneren van de aankomende disruptie, kan Shell beter de nieuwe werkelijkheid onder ogen zien. Met zijn kapitaalkracht en expertise zijn er voor Shell volop mogelijkheden om een sterke positie op te bouwen in de energietransitie. Denk aan boringen en aanleggen van ondergrondse leidingen ten behoeve van aardwarmte of het plaatsen en exploiteren van installaties op zee voor de opwekking van wind-, getijden- of golfslagenergie. Er liggen tal van kansen voor het creëren van aandeelhouderswaarde door te investeren in nieuwe verdienmogelijkheden en tijdig uit te faseren in fossiele brandstoffen.
 
Nu 64 miljard euro vastleggen in de overname van een oud gasbedrijf zou een kapitale vergissing zijn. Daarmee bezegel je het lot van het bedrijf, medewerkers en aandeelhouders. Hoe anders zou dit zijn wanneer die 64 miljard geïnvesteerd zou worden in het opbouwen van een positie in de sterk groeiende markt voor duurzame energie. De ontwikkelingen in markten en technologie bieden hiertoe volop kansen. Met deze stap zal Shell in mij en vele anderen weer een aandeelhouder vinden.
 
Eric Broekhuizen is ondernemer, investeerder en auteur van De Vergeten Oplossing, tevens ex-aandeelhouder Shell.

Volg en lees meer over:

Reacties (7)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Hazlo -
    Voor dat wij het over vervuiling door olie en gas hebben kijken wij even naar Indonesië, daar wordt 2 maanden per jaar door opzettelijke bosbranden PER DAG evenveel koolmonoxide in de lucht gejaagd als Duitsland doet in 1 dag, verder zou het veel beter zijn om in schone kernenergie te investeren, en wat die veiligheid betreft, het aantal doden dat in 50 jaar door spontane rampen met kerncentrales is gevallen is op de vingers van 1 hand te tellen, zelfs bij de ramp van Fukushima zijn geen doden gevallen maar domme Merkel gaat wel versneld alle Co2 neutrale veilige kerncentrales laten sluiten!
  • tiborspanje -
    Reactie op PauldeGroot. Het klinkt wellicht ongeloofwaardig, maar het is goed nieuws dat zonne-energie (PV) wel degelijk op een rendable manier kan worden opgewekt zonder enige subisidie. In het zuiden van Spanje is het nu mogelijk zonne-energie op te wekken met lagere kosten dan een kolencentrale of dmw kernenergie.
  • PaulGroot -
    Verkoop de huid van de beer niet voordat hij geschoten is. Broekhuizen gaat ervan uit, dat binnen korte termijn elektriciteit de panacee is. Zelfs voor vliegtuigen! Maar waar komt die elektriciteit vandaan? Voorlopig zullen we fossiele brandstoffen nodig hebben om elektriciteit op te wekken. Er zijn nog geen deugdelijke andere basale energiebronnen die echt zoden aan de dijk zetten, behalve linke kernenergie. Overigens is men bij de oliemaatschappijen ook niet dom, zoals al te vaak wordt aangenomen. Ze weten drommels goed dat naar oplossingen moet worden gezocht voor hun eigen lijfsbehoud.
  • peterb10 -
    Reactie op Meneer Dick: Shell beschikt volgens de schrijver over zowel kapitaalkracht als expertise om een sterke positie op te bouwen in de energietransitie. Het zou dan een enorm verlies, niet alleen financieel, zijn als die verloren gaan.
  • ruud volkskrant -
    U vergeet 1 aspect van olie en gas..Misschien kan een auto op zonneenergie rijden, maar voor het asfalt heb je voorlopig nog aardolie nodig..Net als voor veel andere stoffen die worden gebruikt in de chemie..Als u van de winter wat vaseline op uw handen wil smeren, moet u toch eerst een emmertje olie gaan halen in het midden-oosten.
  • CorArnhem -
    Lastig, er spelen meer aspecten dan de schrijver aanstipt. De grote verliezen en afschrijvingen van de oliemaatschappijen worden veroorzaakt door de plotselinge dalingen van de olieprijzen. Hierdoor wordt momenteel de grote malaise in de wereldeconomie gemaskeerd. Maar kan de alternatieve energie rendabel worden en concurreren met die goedkopere fossiele brandstoffen? Innoveren is economisch gezien een kwestie van timing. Te vroeg massaal investeren in innovatie is dodelijk voor een bedrijf. Te laat investeren kan desastreus zijn voor het milieu. T is een puzzel.
  • Meneer Dick -
    Als ik deze uiteenzetting lees, dan merk ik dat de heer Broekuizen Shell heel dringend nodig schijnt te hebben, voor bij wat hij verkiest. Waarom? Hij beschrijft dat de energietransitie voorspoedig verloopt. En toch dringt hij bij een bedrijf aan. Bij Shell dringt hij aan om een andere keuze te maken. Waarom? Er zijn tig ondernemingen. Er is geen gebrek aan investeerders of kapitaal. Waarom dringt hij niet bij de automobielsector aan? Of bij de zeetransport? Laat de mensen van Shell doen wat zij verkiezen. En laat mensen als Broekhuizen doen wat zij verkiezen, zonder Shell erbij te betrekken.