Pia Dijkstra is erin geslaagd het perspectief voor donorpatiënten te verbeteren, maar volledige helderheid gaf het debat dinsdag nog niet.
Pia Dijkstra is erin geslaagd het perspectief voor donorpatiënten te verbeteren, maar volledige helderheid gaf het debat dinsdag nog niet. © ANP

Of aan de wachtlijsten voor organen een einde komt, zal de praktijk moeten uitwijzen

Commentaar

Pia Dijkstra vergroot het perspectief op beëindiging van de wachtlijsten, maar haar wet is niet volmaakt.

Nadat is gebleken dat de huidige praktijk te weinig donoren oplevert om te voldoen aan de vraag van patiënten, is D66-initiatiefneemster Pia Dijkstra erin geslaagd het perspectief voor die patiënten te verbeteren. Dat is winst, al zal de praktijk moeten uitwijzen of aan de wachtlijsten voor organen een einde komt. In elk geval komt er een uitvoerige voorlichtingscampagne die ervoor moet zorgen dat zoveel mogelijk Nederlandse burgers een duidelijke keuze kenbaar maken.

Hoe de precieze rolverdeling tussen arts en nabestaanden gestalte zal krijgen, blijft ongewis

Het is een zwaarbevochten overwinning van Dijkstra, die het debat over deze beladen kwestie niet zal doen verstommen. De positie van de nabestaanden was uiteindelijk het voornaamste punt van discussie. Volledige helderheid over die positie gaf het debat in de senaat dinsdag evenwel nog steeds niet. De tegenstemmers plaatsen dan ook terecht vraagtekens bij de kwaliteit van de uitvoering van de wet-Dijkstra.

De aanvaarding van haar wetsvoorstel in de Eerste Kamer met 38 tegen 36 stemmen betekent dat elke Nederland voortaan wordt opgenomen in een donorregister. Er zijn vier mogelijkheden: 'ja', 'nee', 'de nabestaanden beslissen' of geen actieve registratie. In dat laatste geval wordt 'geen bezwaar' genoteerd, maar krijgen de nabestaanden gelegenheid om alsnog bezwaar te maken.

Hoe deze 'dialoog' tussen de arts en de nabestaanden moet worden gevoerd, is in laatste instantie aan de ziekenhuizen, die daarvoor protocollen moeten opstellen. Hoe de precieze rolverdeling tussen arts en nabestaanden gestalte zal krijgen, blijft dus ongewis.

Het aantal pijnlijke gesprekken tussen artsen en nabestaanden moet zo klein mogelijk gehouden worden

Zowel voor- als tegenstanders hebben als doelstelling dat aan het schrijnende tekort aan organen voor transplatatie een einde komt. Daarvoor is nodig dat de Nederlandse burger bij het aanvragen van paspoort, identiteitskaart of rijbewijs wordt geconfronteerd met het donorregister.

Hoe meer mensen actief hun standpunt bepalen, des te kleiner de categorie 'geen bezwaar' wordt. Het aantal pijnlijke gesprekken tussen artsen en nabestaanden moet zo klein mogelijk gehouden worden, zonder dat de doelstelling van het wegwerken van de wachtlijsten in gevaar komt.