Beeld uit de documentaire van Sunny Bergman: wit is ook een kleur
Beeld uit de documentaire van Sunny Bergman: wit is ook een kleur ©

Niet jammeren dat het allemaal zo oneerlijk was

Opinie

Je hebt een 'bad deal' gekregen van God, Allah, je ouders of het lot. Zeur niet, maak wat van jezelf.

Eens even kijken. Ik ben een 55-jarige, blanke Amsterdammer. Hoeveel kansen heb ik gehad en hoeveel heb ik er bij voorbaat gemist omdat ik ben wie ik ben?

Kansen zat natuurlijk. Zo kreeg ik na de lagere school die ik als de op- een-na-beste leerling afsloot de kans om naar een mavo te gaan. Mijn score was hoog genoeg voor het gymnasium maar dat was geen gepaste school voor een ambtenaarszoon uit de Amsterdamse Staatsliedenbuurt.

Alle pogingen om iets op de ladder te stijgen door sollicitaties waren bij voorbaat tot mislukken gedoemd

Ik kreeg de kans om mee te doen met de jongens uit mijn straat om kerstbomen en brommers te jatten en de lokale disco te terroriseren. Wat ik ook gedaan heb; samen met onder andere vrolijkerds als Andre Brilleman, Cor van Hout, Willem Holleeder en Simon (Sam) Klepper.

Daarna nam het aantal kansen stevig af. Ik ging bij een bank werken maar daar was ik redelijk kansloos. Te weinig aangepast, te veel een straatschoffie. Deed bijna nooit een pak aan en scheren deed ik alleen als ik er zelf zin in had. Redelijk dramatische carrière en dito leven voor een jaar of zes. Maar ik vond het niet erg dat ik, met mijn Amsterdamse accent, grote bek en groot incasseringsvermogen voor drank en drugs, door alles dat net boven modaal uit stak, met de nek werd aangekeken.

Alle pogingen om iets op de ladder te stijgen door sollicitaties waren bij voorbaat tot mislukken gedoemd. Ik had niet de juiste papieren, niet de juiste kleding, niet het juiste accent; dus niemand was bereid te kijken naar het eventueel aanwezige talent.

Nu, dertig jaar later rijd ik keurig in een Citroen waar m'n hele gezin makkelijk in past naar de wintersport

Misschien vanwege die hoge Cito-score heb ik, toen ik het helemaal met de maatschappij had gehad, toelatingsexamen gedaan voor de Universiteit, studierichting Nederlands. Dat bleek makkelijker dan gedacht en al snel zat ik met mijn brutale bek in de college banken. Waar ik al gauw bekend stond als Willem de Hun (omdat ik steevast 'hun' zei waar het 'zij' had moeten zijn) en Willem de Straathond om evidente redenen.

Nooit meer ergens een baan kunnen krijgen, (toch al wat te oud en nog steeds te onaangepast, te Amsterdams, te brutaal) en dus zzp -er geworden. Nu, dertig jaar later rijd ik keurig in een Citroen waar m'n hele gezin makkelijk in past naar de wintersport. Ik doe het leuk, mijn vrouw doet het leuk, mijn kinderen doen het leuk.

Wat ik niet doe, is jammeren over hoe oneerlijk het allemaal is geweest dat ik vanwege mijn afkomst, sociale status en accent allemaal kansen niet heb gekregen die de jongens en meisjes uit Zuid, Bussum en Aerdenhout allemaal wel kregen. Wat ik niet meer doe (sinds mijn 25e toen ik besloot er toch nog iets van te gaan maken) is om me heen wijzen en schoppen en slaan naar hen die het beter hadden en mij tegenhielden waar ze anderen voor lieten gaan.

Ik heb er gewoon wat van gemaakt. Door een beetje door te zetten wanneer het tegenzat. Door wat extra hard te lopen om in de pas te kunnen blijven met mijn meer gefortuneerde, van krachtiger netwerk voorziene medemensen en concurrenten.

Helaas ben ik wel een blanke West Europeaan. En dus heb ik zeker veel meer kansen gehad dan Izz Ad-Din Ruhulessin (O&D, 19 december) die overigens net als ik met zijn jeugdcriminele vriendjes er een een tijd lang een potje van heeft gemaakt. Net als hij, ben ik ook geweigerd bij de deur van discotheken, heb ik ook banen en kansen niet gekregen vanwege mijn afkomst. En natuurlijk ben ik vast minder vaak aangehouden, uitgescholden of slecht behandeld dan Izzy. Maar ik weiger naar de omgeving te wijzen als oorzaak voor mijn eigen onvermogen.

Discriminatie hoort net zo bij het leven als slecht weer, de loterij en voetbal

Wat Izz en heel veel achtergestelde mensen van een breed scala van huidskleuren ontkennen, is dat discriminatie net zo bij het leven hoort als slecht weer, de loterij en voetbal. Mensen discrimineren. Niet omdat ze dat ze dat nou zo graag willen, maar gewoon omdat ze dat doen. Witten discrimineren zwarten, mannen discrimineren vrouwen (en omgekeerd), katholieken discrimineren joden. Dat is verschrikkelijk en iedereen behoort z'n rottige best te doen dat zo veel mogelijk te voorkomen of als je wat dapperder bent aangelegd, te bestrijden.

Misschien ben ik wel een boze witte man, maar dat etiketje zal ik net zo behandelen als elk ander stigma dat me is opgeplakt. Ik overleef het wel. Wat je zelf volgens mij moet doen, is je er langs vechten. Tanden op elkaar en niet liggen mauwen. Je hebt een 'bad deal' gekregen van God, je ouders, Allah, de media of het lot. Het zij zo. Get used to it, suck it up en maak wat van je zelf. Of niet. Maar hou op met dat gejammer. Dat maakt je zwakker.

Willem van Oostvoorn is personal coach

Volg en lees meer over:

Reacties (45)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • ReMe -
    '(...) ik weiger naar de omgeving te wijzen als oorzaak voor mijn eigen onvermogen', schrijft Willem hierboven. Racisme komt juist altijd vanuit de omgeving; als 'ontvanger' heb je daar juist nooit volledig vat op.
  • HerrieHerlen -
    En zoal Willem zijn er nog veel meer! 'Boze, witte mannen' die vanwege hun achtergrond gediscrimmineerd zijn. Ik ken er een, die woont in Zuid-Limburg. Import, geboren iets ten Noorden van Amsterdam, die na omzwervingen, Gelderland en Luxemburg, in het 'donkere zuiden' kwam wonen. Hij was een 'Hollander', had linkse ideeën, een grote mond en was daar onaangepast. Hij liep ook carrières mis, door zijn afkomst. Hij verlochende die niet. Gebruikte zijn nadeel als voordeel. Nu is hij 61, werkloos, uitgeblust maar zeurt niet over discrimminatie. Zijn missie, 'ontwikkelingshulp', is mislukt.
  • vk_lezer_1 -
    Beste Willem, een gevalletje pot verwijt de ketel? Das echt een briljante manier om een toch al heel moeilijk onderwerp bespreekbaar te maken. Ik ben blij dat ik jou niet als personal coach heb (tsjakkkaaaa). Discriminatie is een groot probleem van ons allemaal. We zijn te dik, te dun, te groot, te klein, te donker, te wit. Het probleem wegpraten door te melden dat ook jij wel eens gediscrimineerd word is een dooddoener. Het is tijd om te accepteren dat we allemaal onderdeel zijn van het probleem en de oplossing, en dat begint bij het niet accepteren van discriminatie in je eigen omgeving
  • Frank0606 -
    Geweldig stuk, eerlijk ook. Dit zouden meer mensen moeten lezen... Nederland biedt veel, nog steeds in vergelijking met andere landen. We zijn echter teveel klant geworden. De klant is koning en moet worden behaagd. Als iedereen koning is, dan zijn er geen dienaren meer en daar beginnen de problemen... Dan staan keizers op die helemaal in hun eigen universum leven... Terwijl het gewoon oude wijn in nieuwe zakken is... En we staan er bij en we kijken ernaar... Stilstand is achteruitgang en daar kun je niemand de schuld van geven. Onze grootouders hebben gebouwd, decadentie sloopt...
  • carolus magnus -
    Onlangs werd 'negatieve segregatie' (als witte Nederlander tussen witten willen wonen) gelijkgesteld aan racisme. Mensen zijn van nature kuddedieren die het liefst optrekken met eigen soortgenoten. Zet op een veld willekeurig een paar voetballers, hockeyers en golfers en de kans is erg groot dat er een voetbalgroepje, hockeygroepje en golfgroepje ontstaan met veel lege ruimte daartussen. Dat geldt voor opleidingsniveau, accent, kleur, kleding, ik zou bijna zeggen dat het menselijk is.