Stakende leraren.
Stakende leraren. © Arie Kievit

Lezersbrieven over onderwijsstakingen: 'Regel zelf maar dat de kinderen een dagje extra thuis zijn. Hoezo, school ben je samen?'

Leraren richten een eigen vakbond op. Die kan dan zelfstandig stakingen uitroepen tegen de hoge werkdruk en lage salarissen. Lezers zijn verdeeld. Hoeveel kans heeft zo'n nieuwe vakbond? En moeten ze wel staken? Een selectie van de scherpste lezersbrieven.

Terechte eisen

De geschiedenis herhaalt zich weer eens: een succesvol actiecomité begint een eigen vakbond. PO in Actie gaat het beter doen dan de bureaucraten van de Algemene Onderwijsbond, in de ogen van de actievoerders een stel (bijna) gepensioneerde leraren die geen verstand hebben van de praktijk. We starten een frisse nieuwe organisatie, met een schijntje contributie, staken betalen we van de uitgespaarde AOb-euro's.

Ik zou tegen de toekomstige bureaucraten zeggen: praat eens met een paar 'kritische leraren', 'nahossers' of andere voorgangers die de bonden wel eens zouden opschudden. Of verdiep je meer in het algemeen in de vakbondsgeschiedenis, rijk aan mislukte afsplitsingen. Vraag je af, hoe het komt dat de onderwijsbonden al vanaf het begin van de vorige eeuw een zeer hoge organisatiegraad hebben. Zou dat echt kunnen, als ze geleid werden door verkalkte bestuurders die niet weten wat zich afspeelt in de scholen?

Verdiep je in de stakingservaringen van de bonden (de eerste staking in het onderwijs ooit werd overigens in de jaren zeventig mede geleid door de huidige AOb-voorzitter Liesbeth Verheggen). Bedenk dat het overgrote deel van de leraren niet zal overgaan tot langdurige stakingen in een poging terechte eisen ingewilligd te krijgen. Het front van dit kabinet met zijn wankele meerderheid kan misschien worden aangetast, maar dan alleen door het zorgvuldig mobiliseren van de publieke opinie - die zich al gauw keert tegen stakingen waar mensen last van krijgen. En maak vooral niet de vergissing te denken dat een met behulp van sociale media opgeroepen storm zijn kracht kan behouden als je een eigen clubje opricht.
Onno Bosma, Utrecht

Hoezo staken?

Remco Meijer stelt dat de leraren de grens van sympathie opzoeken. Bij ons zijn de leraren er met de voorgenomen staking ruimschoots overheen. Ieder schooljaar vraagt de school veel inzet van ouders (klaaroveren, medezeggenschapsraad, ouderraad, tuinploeg, meelopen naar de gym, overblijf- en luizenouders).

Dit proberen wij zo goed mogelijk in te vullen, naast onze eigen drukke banen want 'school dat ben je samen'. Nu gooien de leraren de deur wederom keihard dicht. Regel het zelf maar dat de kinderen een dagje extra thuis zijn. Hoezo, school ben je samen?

Juf, wordt wakker, loop eens een weekje mee met een verpleegkundige, en vergelijk jullie loonstrookjes, tel nog eens je vele weken vakantie en knijp in je handjes! Kleine tip: Misschien heb je meer grip op je baan als gewoon wat meer uren gaat werken dan die 2 dagen. Dan lost het dreigende tekort en dat loonstrookje zich voor een groot deel vanzelf op. 
Cathrien Diepenhorst-Wieland, Twello

Daarom staken

In het artikel over de aanstaande onderwijsstaking op 12 december van Remco Meijer schrijft hij dat de leraren de grens van de sympathie die zij bij veel Nederlanders hebben, opzoeken. In dit licht gezien is het verwonderlijk dat bij de vorige onderwijsstaking deze sympathie niet is omgezet in daden. Moderne veeleisende ouders zullen toch het belang inzien van goed onderwijs voor hun kind(eren). Waarom horen wij hen dan over het belang van deze zaak niet anders dan hoe de opvang te tegelen tijdens zo'n stakingsdag? Ouderverenigingen van onderwijsinstellingen: mobiliseer de ouders om tijdens de staking ook hun stem te laten horen en blijk te geven van hun sympathie! Volg de raad op van de popgroep Rare Bird die in 1970 al zong: And sympathy is what we need my friend!  
Henk Batelaan, Groningen

Fins onderwijs

Misha van Denderen schreef dat Fins onderwijs helemaal geen goed voorbeeld is voor Nederland. In het internationale onderwijsonderzoek PISA behaalt Finland al sinds het bestaan van het onderzoek  goede resultaten met minder contacturen. PISA vergelijkt vijftienjarigen in de hele wereld in wiskunde, natuurwetenschappen en taal.

Dat de Finnen daarin beter zijn komt omdat ze minder vakken hebben, zo beweert Van Denderen. Ze oefenen méér op PISA-vakken. Wij in Nederland hoeven helemaal niet te kijken naar het Finse onderwijs. Daar hebben ze namelijk het ideaal van de brede ontwikkeling verlaten. Best gek, ik was in september in Finland om eens te gaan kijken op hun scholen, het is een van de etappes op mijn wereldwijde zoektocht naar goed onderwijs.

Ik zag daar toch echt allemaal leerlingen aan de slag met biologie, geschiedenis en gymnastiek en handvaardigheid. Sterker nog, er was een lokaal met meerdere kookeilanden waar de vijftienjarigen een taart aan het bakken waren. Voor een cijfer! 

Ik heb het mijn Finse collega's nog even nagevraagd. Op dit moment hebben Finse leerlingen op vijftienjarige leeftijd (de PISA-leeftijd) naast vakken als geschiedenis, Fins, Zweeds, wiskunde en biologie ook muziek, koken en textiel (en nog zeven andere vakken). Finse docenten zijn het met (gelukkig veruit de meeste) Nederlandse docenten eens dat goed onderwijs veel meer is dan alleen lesgeven in de kernvakken. De Finnen geloven in een brede ontwikkeling. Dat is nu precies de reden waarom ze in Finland minder contacturen een goed idee vinden. De leerlingen én docenten moeten niet worden overvraagd. In Nederland is op dit moment allebei aan de hand. Wat Finse docenten ook keer op keer tegen mij zeiden is dat Finland geen onderwijswonderland is. Sterker nog, ze halen graag inspiratie uit Nederland omdat we veel gemeenschappelijke waarden en idealen hebben.

Daarnaast hebben we zeer autonome scholen die ruimte krijgen voor vernieuwing. Het Finse systeem één op één overnemen zou een bizar idee zijn. Niet van elkaar leren, niet samenwerken en excuusjes bedenken waarom andere landen het beter doen zou nog bizarder zijn. Tot slot zou ik graag mijn Finse collega's van harte willen feliciteren met hun honderd jaar onafhankelijkheid (6 december 1917). Ik hoop dat jullie het groots vieren met muziek, dans en een zelfgebakken taart in de geschiedenisles!
Erik Ex, Utrecht