Levende stemkastjes maken politicus niet overbodig
© ANP

Levende stemkastjes maken politicus niet overbodig

Commentaar

GeenPeil opereert met zijn stemkastjes zo democratisch dat compromissen sluiten onmogelijk wordt.

GeenPeil is niet zo maar wéér een politieke splinterpartij die zijn geluk gaat beproeven bij de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart. De partij van Jan Dijkgraaf bepleit een heel nieuwe benadering van het politieke bedrijf. De Kamerleden van de partij zullen zich als 'levende stemkastjes' opstellen: ze geven ongefilterd door wat hun achterban hen opdraagt.

Als organisator van het referendum stelt zij nu de gebreken van de vertegenwoordigende democratie aan de kaak

Dat klinkt verfrissend, zo'n hyperdemocratische opstelling. GeenPeil is gefrustreerd over het feit dat de uitslag van het referendum over het Associatieverdrag tussen Oekraïne en de EU door premier Rutte onder de tafel wordt gewerkt. Als organisator van het referendum stelt zij nu de gebreken van de vertegenwoordigende democratie aan de kaak.

GeenPeil staat daarin niet alleen. In Italië opereert de Vijfsterrenbeweging van Beppe Grillo volgens het zelfde principe. Met vallen en opstaan, dat wel. Want als je alleen maar opereert als luidspreker van je achterban is het onmogelijk om belangen tegen elkaar af te wegen, compromissen te sluiten en bestuurlijke verantwoordelijkheid te dragen. En dat laatste is wel de ambitie van de Vijfsterrenbeweging die gekozen burgemeesters in diverse grote steden heeft.

Dan zouden de volksvertegenwoordigers als advocaten van vijandige belangen tegenover elkaar blijven staan

Stel dat alle partijen in het parlement zouden opereren als GeenPeil. Dan zouden de volksvertegenwoordigers als advocaten van vijandige belangen tegenover elkaar blijven staan en zou er nooit een beleid 'van het juiste midden' kunnen worden vastgesteld. Het is de kunst van de politicus om problemen en verschillen van opvatting zodanig te herformuleren dat de oplossing voor alle betrokken acceptabel wordt.

Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het negeren van de uitslag van referenda als die over de Europese Grondwet en het Associatieverdrag wijst erop dat de gekozenen zich weinig aan de boodschap van de kiezers gelegen laten liggen. Experimenten met nieuwe vormen van volksraadpleging zijn daarom de moeite van het proberen waard. Stemkastjes, burgerfora en referenda kunnen een nuttige aanvulling zijn van de parlementaire democratie, maar maken het beroep van politicus niet overbodig. Die moet een eigen visie hebben op het welzijn van de natie en de ruimte hebben naar eigen geweten zijn afweging te maken. De kiezer rekent hem daar minimaal elke vier jaar op af.

Volg en lees meer over:

Reacties (5)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Lona7 -
    Wat een zielig figuur die Jan Dijkgraaf. Laat hem maar lekker op zichzelf stemmen.
  • Rob_K -
    Het lijkt mij dat dit plan van Geen Peil ongrondwettelijk is. Wat zou de burger liever hebben: meer democratie of een regering die problemen oplost? Het is niet het gebrek aan democratie maar het gebrek aan effectiviteit.
  • Spartuijn -
    De grootste angst van de kiezer is dat zij geen politici kunnen vertrouwen....Verkiezingsprogramma's blijken in de praktijk slechts stukjes papier te zijn...De kiezer heeft al lang de illusie niet meer dat zij nog enige invloed op kabinetsbeleid kan uitoefenen...Zelfs Kamerleden hebben dat niet meer aangezien het conformeren aan de fractiediscipline het hoogste goed binnen politieke partijen is...Kortom samengevat de Nederlandse democratie is op zijn best een theaterstuk dat door vrijwel niemand leuk gevonden wordt.
  • frame -
    Politici maken zichzelf wel overbodig, daar hebben ze geen anderen voor nodig. Eerst zetten ze zoveel mogelijk publieke voorzieningen 'in de markt', brengen controlerende taken onder in zelfstandige organisaties waar de politiek niet direct invloed opheeft, vervolgens worden taken van het rijk naar lagere overheden gedecentraliseerd (en dus is Den Haag ineens niet meer verantwoordelijk bijv. voor de jeugdzorg) en tot slot schrappen ze zoveel mogelijk regels die het ongebreideld zakendoen tot op heden belemmerden. De (landelijke) politiek gaat allang niet meer over de meest wezenlijke zaken.
  • VeerkampR -
    De benadering van GeenPeil is in mijn ogen niet volksvertegenwoordiging waardig. Ongefilterd de mening van 'het volk' verkondigen klinkt mij wat kort door de bocht. Een partij dient toch te staan voor visie, samenhang en aanspreekbaar zijn voor genomen beslissingen. Naar mijn mening zitten we niet te wachten op roeptoeters die dan weer dit en dan weer dat zeggen omdat het volk dat vraagt... Met alleen roeptoeters krijg je Babylonische spraakverwarringen en komt geen wet meer door de Tweede Kamer.