Lang leve de gelijkheid, maar af en toe wenst toch iedere vrouw te worden gewaardeerd vanwege haar vrouwelijkheid?
© .

Lang leve de gelijkheid, maar af en toe wenst toch iedere vrouw te worden gewaardeerd vanwege haar vrouwelijkheid?

Heel goed dat #MeToo grenzen stelt, maar Sophie Perrier wil niet de tinteling vaarwel zeggen in een samenleving waarin verhoudingen tussen mannen en vrouwen niet neutraal zijn.

Ook in Frankrijk heeft de affaire-Weinstein een aardverschuiving teweeggebracht. Beroemdheden zijn aangeklaagd wegens seksueel misbruik en de hashtag #MeToo kreeg er een agressieve lading: #balancetonporc (verlink je varken, red.). De overheid maakt haast met een wetsvoorstel tegen seksueel geweld, bedoeld om onder meer lastigvallen op straat tegen te gaan. Tijdens de uitreiking van de Césars - de grote tv-show rond filmprijzen - droegen acteurs, regisseurs en scenarioschrijvers een wit lint, als teken van solidariteit met slachtoffers van seksueel geweld. De feministen, in Frankrijk lang niet altijd graag gezien, hebben de publieke opinie mee.

En toch, in dit land waar de man-vrouw-relaties nog steeds erg seksueel geladen zijn, tekent zich voorzichtig een ongerustheid af, afkomstig van de vrouwen zelf. In artikelen, interviews en blogs getuigen velen ervan dat deze radicale beweging haaks staat op dat eeuwige spel dat hier sinds jaar en dag tussen man en vrouw wordt gespeeld.

De kleine attenties die vrouwen ten deel vallen, zijn hen dierbaar zolang die zonder gevolgen zijn. Uit angst die cultuur te verliezen, probeert iedere vrouw een duidelijk onderscheid te maken tussen wat aanvaardbaar is - charme, spel, galanterie - en wat dat niet is - lastigvallen, machtsmisbruik, opdringerigheid. Honderd vrouwen, onder wie Catherine Deneuve, tekenden een opiniestuk waarin ze de vrijheid van 'lastigvallen' bepleitten, om in te gaan tegen een te vergaand puritanisme.

De Nederlandse samenleving is minder geseksualiseerd dan de Franse

Voorrecht

Want vrouwen in Frankrijk, en in veel landen die traditioneler en minder gelijk zijn dan Nederland, maken min of meer bewust gebruik van een voorrecht: door mannen te worden gewaardeerd louter vanwege hun vrouwelijkheid, die maakt dat ze het voorwerp zijn van duizend kleine attenties: het aangereikt krijgen van een pakje dat ze hebben laten vallen, voorrang krijgen bij de lift, complimentjes voor hun kapsel ontvangen of in hun jas geholpen worden. Kwestie van afwachten hoe de man naar hen komt, in plaats van zelf het initiatief nemen - en zo de juiste kunnen kiezen en alle anderen afwijzen.

Maar de buitenlandse vrouwen verlangden terug naar die kleine magische muziek die hun leven kleur gaf en maakte dat ze zich bijzonder voelden.

De Nederlandse samenleving is minder geseksualiseerd dan de Franse. Gedurende de tien jaar dat ik in Amsterdam woonde - ik was een twintiger - was ik aanvankelijk tevreden dat ik uren in een café kon zitten zonder aangesproken te worden door allerlei mannen. Maar na een paar jaar raakte ik in de war vanwege het gebrek aan mannelijke belangstelling. Dat ging zo ver dat ik er een boek over heb geschreven, De mannen van Nederland - het onverbiddelijke oordeel van buitenlandse vrouwen, waarvoor ik een reeks buitenlandse vrouwen sprak die in Nederland woonden. Ze prezen allen de grote gelijkheid in de verhoudingen, maar betreurden ook dat Amsterdamse mannen hen niet voorstelden hun koffer te dragen, hen niet naar huis begeleidden na een late avond en niet om de rekening vroegen. Met reden: Nederlandse vrouwen zouden dergelijk gedrag verdacht vinden. Maar de buitenlandse vrouwen verlangden terug naar die kleine magische muziek die hun leven kleur gaf en maakte dat ze zich bijzonder voelden.

Tinteling

Vandaag de dag veroordelen Franse vrouwen hartgrondig de tastende handen in de metro, de chefs die hen een betere positie beloven in ruil voor seksuele gunsten en de lomperiken die hen tot bij hun voordeur volgen.

Maar stop daar, ga niet verder! Want velen zijn niet bereid de tinteling vaarwel te zeggen in een samenleving waar verhoudingen tussen mannen en vrouwen niet neutraal zijn. Waar hun vrouwelijkheid soms narigheid op hun pad brengt, maar hen ook mooie momenten bezorgt. De Nederlandse vrouwen hebben afscheid genomen van die voordelen die ze vooral als iets vreemdsoortigs zijn gaan beschouwen. Lang niet zeker dat de Françaises er ook helemaal klaar voor zijn dezelfde stap te zetten en afstand te doen van de voordelen die hun vrouw-zijn hen kan brengen.

Sophie Perrier is schrijfster.