Harvey Weinstein.
Harvey Weinstein. © Getty Images

Jessica Durlacher: '#MeToo is een revolutie met geestvernauwing'

Schrijfster Jessica Durlacher meent dat vrouwen zich niet hadden moeten isoleren in de rol van slachtoffer.

Tuurlijk heb ik ze ook meegemaakt, minstens tien keer. Lang geleden, dat wel. Halve verkrachtingen, intimidaties, bezwarende verleidingspogingen, onvrijheden en kwetsuren. Ik was ze haast vergeten, ben er overheen. Al zou ik bij een echte verkrachting wel anders piepen. Maar deze #MeToo's leverden me stuk voor stuk het materieel waarmee ik nu vooral mijn dochter pantser, een immateriële fortificatie voor alle momenten waarop ze zichzelf geweld aan zou kunnen doen door in te gaan op provocaties van gemeen, treiterig, hebberig, hongerig of gewoon pervers machtsbelust man- en/of vrouwvolk.

Ik ben een gegeneerde #MeToo-toegever, al nemen met de jaren de klachten af

Wat heerlijk zou het zijn geweest mijn dochter te kunnen vertellen het soort vrouw te zijn dat elke grensoverschrijder met een goeie rechtse hoek knock-out beukte. Die in elke ongemakkelijke situatie het juiste zei, altijd vrijelijk sprak en handelde, ook als de situatie me degradeerde. Helaas, het lukte niet altijd - maar ook als het wel lukte, was de kater groot. Ik ben een gegeneerde #MeToo-toegever - maar alle #MeToo-toegevers zijn gegeneerd - al nemen met de jaren de klachten af, naarmate je meer hebt bereikt (en dus machtiger wordt), je zelfvertrouwen toeneemt en je er ouder en minder hapklaar gaat uitzien. Je leert spelen, wordt flinker en cynischer. Schokkende en/of irritante leermomenten die mij hebben gevormd, zo zie ik ze. Kennismaking met de ways of the world. Na deze stroom verontwaardiging vraag ik me af of die zienswijze te flegmatiek is.

#MeToo slingert me heen en weer tussen schaamte, ergernis en herkenning. De ergernis geldt de cultus van morele verontwaardiging en dat #MeToo van vrouwen een machteloos zootje maakt dat boos is over zo idioot veel kleuren vernedering dat je je afvraagt hoe mannen en vrouwen het tot op heden met elkaar wisten te redden. Het massale van de stem van #MeToo toont tegelijk de kracht van de gemeenschappelijke moraal, die duidelijk wars is van ongelijkheid. Mannen mogen fysiek sterker zijn en geladen met meer testosteron, ze moeten zich aanpassen aan de moraal, dat zegt #MeToo ook. Vallen de ways of the world dan toch te veranderen? En seks dan?

Harvey wist dat de meisjes hem niet om hemzelf leuk vonden, maar om wat hij representeerde

Ik ken ook Harvey W's. Ik ken ook het rare moment dat er iets omslaat in een gesprek en het een kant uitgaat die er al een tijdje in zat, maar waar je toch eigenlijk helemaal niet heen wilde en die, nu hij zichtbaar wordt, je teleurstelt. Als iemand zijn ware banale hongerige gezicht toont, kan dat, als er geen verliefdheid in het spel is, onwillekeurig een soort dedain impliceren voor je intelligentie, je identiteit, je integriteit. Niet de bedoeling. Je wilde dat het fantasie bleef. Seks een virtualiteit die alles liet dansen, zoals een diabolo op een koordje. Zodra het echt wordt, lees: zodra je de luchtige, springerige virtualiteit uit zo'n gesprek weghaalt, valt alles plat - zeker als de inzet niet seks was, maar een carrière, een interview, een baan, een rol, kansen op uitverkorenheid en je met platheid, onaantrekkelijkheid en hedonistisch egocentrisme te maken krijgt.

Harvey wist dat de meisjes hem niet om hemzelf leuk vonden, maar om wat hij representeerde. Daar wilde hij hen, argeloos, jong, voor straffen. Hij kampt ongetwijfeld met een grote honger en een groot libido, maar ook met een minderwaardigheidscomplex en hij overschreeuwde zichzelf uit (cynische) gewoonte, waarna hij zichzelf vernederde. Dat maakt van Harvey een masochist, een hedonistische, gevaarlijk verwende en door zijn verwendheid geconditioneerde masochist.

Opeens wilde niemand de ervaringen meer voor zich houden, al hadden ze het allemaal allang overleefd en ervan geprofiteerd

Geen enkel verhaal overtuigde me van zijn gewelddadigheid, wel van zijn krankzinnig opvliegend karakter. Elk verhaal heeft het pathetische van de potloodventer, de exhibionist, waarbij de carrière van de actrice of het model en zijn eigen macht en geld de verzegeling betekenden van het geheim tussen hen. Een seks-aangestuurd Ponzi Scheme, dat dreef op geld, succes en geheimhouding en in elkaar knalde toen het succes van Harvey (de Bernie Madoff van de seks) begon te tanen. Opeens wilde niemand de ervaringen meer voor zich houden, al hadden ze het allemaal allang overleefd en ervan geprofiteerd. Bijltjesdag. Een collectieve lynchpartij.

Wat nu in Hollywood en de rest van het Westen gebeurt, verbijstert me daarom. #MeToo heeft iets van een revolutie, maar zoals bij alle revolutie is er ook sprake van een vorm van geestvernauwing. Deze heilige verontwaardiging maakt vrouwen weliswaar mondiger (en de leermomenten collectiever), maar nog mondiger zou het zijn om ons niet te isoleren in de rol van slachtoffers. Zonder het te kunnen goedkeuren of zelfs maar gedogen: dit exces is ook het vuile bijproduct van de geestelijke en fysieke menselijke elektriciteit die seks is. En zonder al dan niet virtuele macht of spanning is seks geen feest (als er al seks is).

Saskia Noort (die zich onlangs bij Pauw uitsprak over de verkrachting waarover ze zo lang zweeg), citeerde onlangs in een artikel voor de Linda een vrouw die de feminisering van mannen verwenste: wanneer zet een man me weer eens gewoon tegen een muur? Precies. Moet kunnen. 

Mannen moeten vrouwen tegen muren kunnen zetten, maar alleen als ze aanvoelen dat die vrouwen dat willen, en dat zonder hun eigen status als pasmunt te gebruiken.

It's a long way to go... but we'll get there. Ook zonder hysterie.


Meer over #MeToo

Waarom Saskia Noort haar verkrachting jarenlang stilhield
'Ik zweeg ook omdat ik merkte dat niemand op zo'n verhaal zat te wachten.'

Opinie: #MeToo kenmerkt zich door een humorloos, eendimensionaal puritanisme
In de #MeToo-beweging afficheert de vrouw zich als een halve heilige die de mannelijke 'grensoverschrijdende' ondeugd lijdelijk beziet en ondergaat. Maar, schrijft historica Daniela Hooghiemstra, was het niet juist dit beeld van de vrouw waarmee de Dolle Mina's korte metten maakten?

'Ik heb het gedaan'
Na #MeToo nu ook #IHave: mannen bieden excuses aan voor misbruik en intimidatie.

Sarah Sluimer reageert in dit opiniestuk op #MeToo: We beschermen ze, de mannen
'Het schuurt dat ik ooit met je werkte en me toen regelmatig ongemakkelijk voelde bij de toon van je nachtelijke smsjes en ellenlange mails. Iets dwingerigs, iets hijgerigs.'

Lezersbrieven over seksisme: 'Ik ken geen vrouw die niet 'me too' kan zeggen'
In mijn eigen omgeving is geen enkele vrouw die niet 'me too' kan zeggen, schrijft een lezer. Dat gedrag wordt met de paplepel ingegoten, stelt een ander. En geeft onthutsende voorbeelden.

#MeToo haalt seksueel geweld uit de taboesfeer, maar lost het het probleem ook op?
Een analyse en drie vrouwen die hun verhaal doen (+)