Een man met een stembiljet voor de Catalaanse vlag.
Een man met een stembiljet voor de Catalaanse vlag. © AFP

Het wordt tijd dat Madrid de grondwettelijke dwangbuis iets laat vieren

Commentaar

De Spaanse regering heeft met haar harde optreden slechts olie op het separatistische vuur gegooid.

Nog is Spanje niet verloren, maar het chaotische verloop van het door Madrid verboden referendum over de onafhankelijkheid in Catalonië voorspelt weinig goeds voor de toekomst van het land. Duizenden politieagenten probeerden te voorkomen dat de Catalanen hun stem konden uitbrengen, waarbij ze soms onnodig hard optraden. In Barcelona vuurde de oproerpolitie zelfs rubberen kogels af op Catalaanse betogers.

De Spaanse regering rechtvaardigde dat met het argument dat zij grondwettelijk verplicht is op te komen voor de eenheid van Spanje, maar het staat wel vast dat Madrid met zijn pogingen het referendum te verhinderen alleen maar olie op het separatistische vuur heeft gegooid.

De nationalisten wisten de volksstemming handig om te toveren in een krachtmeting met Madrid

De Catalaanse regiopresident Carles Puigdemont legde de schuld voor het geweld bij Madrid, maar ook de Catalaanse nationalisten hebben boter op hun hoofd. Hoewel ze maar over een geringe meerderheid beschikken, joegen ze de referendumwet door het Catalaanse parlement zonder zelfs minimumeisen te stellen aan de opkomst. Daarmee verzekerden ze zich al vooraf van de overwinning, aangezien veel tegenstanders niet zouden gaan stemmen.

Het referendum had bovendien een ietwat misleidend karakter. De nationalisten wisten de volksstemming handig om te toveren in een krachtmeting met Madrid, waarbij het niet in eerste instantie om onafhankelijkheid ging, maar om het recht van de Catalanen zich uit te spreken. Dat werkte, zeker toen de Spaanse autoriteiten Catalaanse functionarissen begonnen te arresteren en stembiljetten in beslag namen. 'Votarem', werd de slogan: 'We gaan stemmen!'.

Het is te hopen dat de Catalaanse leiders zullen inzien dat dit referendum een te wankele basis vormt om de onafhankelijkheid uit te roepen. Dat zou onverantwoordelijk zijn, gezien het nog niet zo verre verleden: de Burgeroorlog, het Franco-regime en de terreurcampagne van de Baskische afscheidingsbeweging ETA.

Maar ook Madrid moet na deze gebeurtenissen tot het besef komen dat het tijd wordt de grondwettelijke dwangbuis iets te laten vieren en samen met Barcelona aan de slag te gaan om een nieuwe regeling te vinden.

Lees ook deze stukken over het Catalaanse referendum

Catalonië daagt uit, Spanje geeft geen millimeter toe
De Catalaanse en Spaanse regeringen gaan snoeihard de confrontatie aan in aanloop naar het omstreden Catalaanse referendum over onafhankelijkheid. Op 11 september hielden de Catalanen een massale demonstratie op hun nationale feestdag (en die feestdag was anders dan anders)

Singer-songwriter Lluís Llach zong al over 'zijn' land tijdens de dictatuur van Franco en moest zelfs uitwijken naar Frankrijk. Nu is hij hét gezicht van dit onafhankelijkheidsreferendum: vijf redenen waarom u Llach moet leren kennen (+)

Op school wordt de hang naar onafhankelijkheid met de paplepel ingegoten
Een kwart van de lessen zou in het Spaans gegeven moet worden, maar daar komt in de praktijk weinig van terecht. Door kinderen met louter Catalaans op te leiden, krijgen ze de hang naar onafhankelijkheid met de paplepel ingegoten. Een reportage van onze correspondent in Spanje. (+)