Het toerisme is een kip met gouden eieren. En juist die willen we gaan slachten
© de Volkskrant

Het toerisme is een kip met gouden eieren. En juist die willen we gaan slachten

De Kwestie

Onderzoeksbureau Oxford Economics rekende onlangs uit dat het toerisme goed is voor 10,2 procent van het wereld-bbp.

Mondiaal wordt er 6.400 miljard euro mee verdiend. Eén op de tien banen (292 miljoen) hangt samen met het toerisme. En die getallen zullen nog fors stijgen. De bijdrage van toerisme aan de groei van welvaart en banen zal de komende jaren die van andere sectoren ver overtreffen. De grootste kracht van Europa zal in de toekomstige wereldeconomie niet liggen in industrie, landbouw, technologie of innovatie, maar in haar historie.

Alleen neemt het enthousiasme om daaraan te verdienen juist af. De excessen van het hedendaagse toerisme worden breed uitgemeten. Moderne cruiseboten zijn zo groot dat ze complete historische steden en eilanden in de schaduw leggen. In populaire toeristensteden als Venetië, Barcelona of Amsterdam is in het centrum amper nog een lokale inwoner te vinden om de weg te vragen. In Barcelona werd onlangs een toeristenbus aangevallen door gemaskerde actievoerders die de banden doorsneden en de bus bekladden met de leuze 'Dit is geen toerisme. Maar een invasie'.

In Palma de Mallorca werden de banden van huurfietsen doorgesneden. In Venetië demonstreerden tweeduizend inwoners tegen de schade die de toeristenindustrie zou veroorzaken. De stad ontvangt al 70 duizend toeristen per dag. 'En er zijn 40 miljoen Chinezen die de komende jaren willen komen. Hoe moet dat verder?', aldus een actievoerder.

De elite die het toerisme propageerde, misgunt de massa nu haar uitstapjes

Toerisme was een groot goed toen het een voorrecht was van de elite. Maar nu de massa in het voetspoor treedt van Floortje Dessing gaat het van kwaad tot erger. Het verplaatsen van mensen per cruiseboot of jumbojet is milieubelastend. Toeristen die de bloemetjes buiten zetten, veroorzaken geluidsoverlast in de kleine uurtjes. Toeristenplaatsen veranderen buiten het seizoen in spookoorden. En een bezoek aan de yakherders in Mongolië is een stuk minder interessant als blijkt dat de buren er twee maanden eerder ook waren geweest.

Toerisme heeft geleid tot grootstedelijke xenofobie, waarbij de tolerantie van de liberale elite ten opzicht van vreemden niet zoveel groter is als die van werkloze autochtonen in een flatgebouw met allemaal Polen en Marokkanen.

De moderne cruiseboot is net zo'n hedendaags verschijnsel als de smartphone

Er is een roep om de kip met de gouden eieren te slachten en grenzen te stellen aan het aantal toeristen. Maar ook andere bestaansbronnen als industrie, handel en landbouw kennen hun keerzijden, zoals nu weer is gebleken uit de vervuiling bij Chemours, de ondergang van de modeketens Witteveen en Tuunte, en het fipronil-schandaal.

De moderne cruiseboot is net zo'n hedendaags verschijnsel als de smartphone of het grootbeeldscherm. Het is een economische noodzaak ermee te leren leven totdat iedereen een selfie heeft gemaakt met een witte neushoorn en de wal het schip keert.