Een lid van de Syrische Democratische Strijdkrachten loopt door een zwaar gebombardeerde straat in Raqqa
Een lid van de Syrische Democratische Strijdkrachten loopt door een zwaar gebombardeerde straat in Raqqa © AFP

Het kalifaat verslagen, maar het Westen is greep op de regio kwijt

Het is goed dat het IS-kalifaat op zijn laatste benen loopt, maar de oorlogen in de regio woeden voort.

Raqqa, de hoofdstad van het in 2014 door Islamitische Staat uitgeroepen kalifaat, is bijna gevallen. IS loopt op zijn laatste benen en dat is een compliment waard aan al die tientallen landen die tot de internationale coalitie toetraden om hem te bestrijden. De strijd tegen IS - en wellicht ook het succes - werd vanaf het begin gekenmerkt door de beperktheid van zijn ambities: deze waren louter gericht op het uitroeien van deze buitengewoon wrede terreurorganisatie, waarvan de praktijken onder elke ondergrens van menselijk handelen doorschoten, en niet op het beëindigen van de conflicten in Syrië of de regio.

De wreedheden waarmee IS vanaf het begin zijn islamitische heilstaat aan de man (en vrouw) bracht lokten niet alleen deze eensgezinde internationale reactie uit, maar bleken tegelijk een grote aantrekkingskracht uit te oefenen op onder meer enkele duizenden in stabiele Europese democratieën wonende moslims. Met deze deprimerende constatering en de gevolgen daarvan blijven we zitten. Hetzelfde geldt voor de vrees dat de verdwijning van IS als territoriale staat op de korte en middellange termijn tot meer terroristische aanslagen kan leiden, ook in Europa.

Europa moet nu hopen dat diplomaat Trump de negatieve gevolgen in Syrië en Irak kan beperken

Niet zo vreemd dus, dat de vlag op weinig plekken uithangt - al resteert voldoening over het feit dat is opgetreden tegen bijvoorbeeld de massamoord op de Yezidi's.

Er zullen weer veel analyses passeren waarin eraan wordt herinnerd dat het Westen eigenlijk deels zijn eigen monsters creëerde, inclusief IS, met zijn interventies in het Midden-Oosten. Maar als je nu naar de regio kijkt, valt vooral de tanende westerse invloed op. Het gecombineerde effect van de Amerikaanse interventie in Irak en de non-interventie tegen Assads bewind in Syrië is groeiende invloed voor Iran en de succesvolle terugkeer in de regio - militair, politiek én economisch - van Rusland.

Europa, als altijd afwezig in de internationale machtspolitiek, moet nu hopen dat diplomaat Trump de negatieve gevolgen in Syrië en Irak kan beperken - voorwaar geen riante positie. Ondertussen staat een conflict op uitbreken tussen Iraakse Koerden en Bagdad, en een finale afrekening tussen Syrische Koerden en Damascus. IS wordt territoriaal verslagen, maar de oorlog woedt voort.