"Ik frommelde de tas weg onder een bak met slippers, en besloot nooit meer kleren te kopen."
"Ik frommelde de tas weg onder een bak met slippers, en besloot nooit meer kleren te kopen." © Primark

Gastcolumn: Laten we één dag geen kleding kopen

Mijn kledingdieet heeft me vooral laten zien dat ik als individu niet het grote verschil ga maken, schrijft Lonneke van Genugten.

Om minder te kopen, moet je eerst nog meer weggooien

Deze kerst heb ik dezelfde jurk aan als vorig jaar. Net als het jaar ervoor. Dat komt omdat ik sinds twee jaar op kledingdieet ben. Ik besloot om geen kleren meer te kopen, nadat ik toevallig was beland bij de grootste Primark van Nederland, in Almere.

Bij binnenkomst werd me een grote winkeltas aangereikt, van het formaat gele Ikea-tas. Vier paar sokken voor 2 euro en drie shirtjes voor 5 euro gingen in de tas. De tas leek een bodemloze put. Ik had het gevoel dat ik meer en meer en meer erin moest stoppen, omdat anders het personeel teleurgesteld zou zijn in mij als klant. Totdat ik met een glitterhemdje voor 3 euro in mijn hand stond, want 'zonde om te laten liggen voor die prijs'. Ik frommelde de tas weg onder een bak met slippers, en besloot nooit meer kleren te kopen.

Ik vroeg advies aan styling coach Judith Verschuren. Haar belangrijkste tip was: ruim je kast op om betere combinaties te kunnen maken. 'Anders zie je door de bomen het bos niet meer als je een outfit zoekt voor een belangrijke meeting. En wat doe je dan? Dan ga je de stad in om iets te kopen. Doe kleren weg.' Dus om minder te kopen, moet je eerst nog meer weggooien.

Coole docent

Het kledingdieet bleek vooral te breken met de gewoonte om spontaan bij winkels binnen te lopen om te kijken of er nog wat leuks hangt

Dat was lastig, want ik ben nogal gehecht aan de kleren die ik in de loop der jaren heb gekocht. Als je maar lang genoeg wacht, komen kledingstukken vanzelf weer in de mode.En ik dacht aan mijn docent economie op de middelbare school, meneer De Thouars. Hij droeg ribbroeken met soulpijpen, overhemden met puntkraag en spencers. 'Het is nog goed, zonde om weg te doen', zei hij. Soms werd er gelachen, maar zijn signature stijl maakte hem ook een coole docent met zijn eigen vaste groupies onder de leerlingen. 

Ik dwong mezelf om op Koningsdag wat van de klassiekers uit mijn studententijd en de eerste jaren van mijn werkende leven te verkopen. Hup, daar ging mijn succesvolle krijtstreep sollicitatiejasje voor 1 euro naar een mevrouw die nog iets leuks zocht voor haar moeder. Een oranje linnen broek met bloemapplicatie en rafelzoom mocht mee met een echte hippie-liefhebber, nadat deze had afgedongen naar 20 cent. 

Het kledingdieet bleek vooral te breken met de gewoonte om spontaan bij winkels binnen te lopen om te kijken of er nog wat leuks hangt. De kledingbibliotheek in de Amsterdamse Jordaan, Lena's Library, bleek een prima alternatief. Je komt nog eens thuis met een tuinbroek of asymmetrische tuniek die je nooit zomaar zou durven kopen.

Een en dezelfde vakantie

Het maakproces van één shirt vergt gemiddeld 2700 liter water

In de uitverkoop deze zomer ging ik toch overstag voor een blouse met ijsjes erop en een gestreepte trui met een tijger. De trui was Made in Italy. Misschien wel in Prato, waar Chinese bedrijven de leegstaande kledingfabrieken hebben overgenomen. Misstanden met uitgebuite medewerkers komen daar regelmatig aan het licht. 

Veel merken als Stella McCartney, Tommy Hilfiger, Armani produceren in Oost-Europa. Dat lijkt beter dan China of Bangladesh, maar dat hoeft het niet te zijn. Minimumlonen in Hongarije en Oekraïne liggen bijna de helft onder de armoedegrens, en zijn nog geen kwart van een leefbaar loon; een fatsoenlijk inkomen waarvan een gezin met twee kinderen kan rondkomen zonder schulden te maken. Dat blijkt uit een rapport van de  Schone Kleren-campagne van medio december. 

De vakantiefoto's van dit jaar en vorig jaar lijken intussen van één en dezelfde vakantie te zijn, omdat ik overal dezelfde kleren aan heb. Heeft mijn kledingdieet zin? Het heeft me vooral laten zien dat ik als individu niet het grote verschil ga maken. Ik heb tot nu toe vooral water bespaard, want het maakproces van één shirt vergt gemiddeld 2700 liter water.

Een teken aan de wand is het afserveren van de initiatiefwet Zorgplicht Kinderarbeid door de Eerste Kamer. Bedrijven zouden verplicht worden een verklaring af te geven dat er geen kinderarbeid in hun keten voorkomt. Maar de Eerste Kamer zag te veel mitsen en maren in de uitvoering. Bedrijven worden zo bevestigd in hun retoriek dat het allemaal zo moeilijk is om te veranderen, omdat ze geen zicht hebben op hun productieketens. Misschien moeten we toch met alle kledingliefhebbers een kledingkoopstaking van een dag organiseren.

Lonneke van Genugten is voormalig hoofdredacteur van OneWorld, houdt een blog bij over de rol van suiker in de maatschappij: www.oursugarsweetlife.com, en is deze maand gastcolumnist op volkskrant.nl/opinie.