Facebook is gemaakt voor etnisch profileren
© REUTERS

Facebook is gemaakt voor etnisch profileren

Typhoon werd als zwarte rapper in een mooie auto aangehouden. Sindsdien is de discussie over etnisch profileren terecht losgebarsten. Er is daarbij zelden aandacht voor dat de businessmodellen van diensten uit Silicon Valley grotendeels zijn gebaseerd op profilering, en dat etnisch profileren daarbij als innovatief marketinginstrument wordt aangeprezen.

Zo presenteerden Facebook en Universal Pictures dit jaar hun nieuwste advertentie-innovatie, de cutting edge op het gebied van marketing: het etnisch segmenteren van de Facebook-gebruikers. Het voorbeeld dat ze daarvoor gebruikten was de film Straight Outta Compton, een onverwachte bioscoophit. De bedrijven hadden het potentiële publiek in drieën gedeeld: Afro-Amerikanen, latino's en het 'algemene publiek' (daar hoorden de Afro-Amerikanen en latino's dus niet bij). Voor elk van de drie groepen maakten ze een andere trailer.

Een tweede trailer, die Afro-Amerikanen te zien kregen, was compleet verschillend

Waarom? Volgens het multiculturele team van de informatiegiganten was het algemene publiek nog niet bekend met N.W.A. (de hiphopgroep die centraal staat in de film). De trailer voor dat publiek verkocht de film dus als de lange weg naar de top van hoofdpersonen Ice Cube en Dr. Dre, die wel breder bekend zijn. Een tweede trailer, die Afro-Amerikanen te zien kregen, was compleet verschillend: deze toonde hoe N.W.A. Compton, een voorstad van Los Angeles, op de kaart heeft gezet. Latino's zagen een kortere trailer met Spaanstalige teksten.

Na kritiek hierover in de media legde Facebook heel snel uit dat ze geen van hun gebruikers als zwart bestempelen. In plaats daarvan proberen ze te beoordelen of iemand affiniteit heeft met zwarte cultuur. Ze beloofden daarbij niet te zullen kijken naar foto's (hoewel ze waarschijnlijk allang een uitgebreid face recognition algoritme hebben), noch naar namen of demografische gegevens. In plaats daarvan kijken ze naar de voorkeuren van een gebruiker en naar wat die persoon op internet doet. Kort gezegd: als je naar FunX luistert en 'Zwarte Piet is Racisme' 'leuk' vindt, zul je wel zwarte affiniteit hebben.

Een overzicht van alle joden of moslims? Zo gepiept

Als je dit ziet als een onschuldige vorm van gepersonaliseerde reclame of als een manier waarop een 'zwarte film' een mainstreampubliek kan bereiken, dan mis je het grote plaatje. Facebook is met zijn 1,6 miljard 'inwoners' het grootste land ter wereld. Het bedrijf heeft een gigantische database, waarmee het zijn populatie op elke mogelijke manier in stukjes kan verdelen.

Wil je alleen maar witte mensen in je Airbnb? Daar zou Facebook in theorie bij kunnen helpen. Op zoek naar een afzetmarkt voor je medicijn tegen kanker? Op Facebook zijn er miljoenen gebruikers die kanker 'leuk' vinden. Ben je als overheid geïnteresseerd in alle mensen met een Koerdische affiniteit? Facebook heeft wel een lijstje. Een overzicht van alle joden of moslims? Zo gepiept.

Na eerst 'Web 2.0' mogelijk te hebben gemaakt, bouwt Facebook nu de infrastructuur voor 'Segregatie 2.0'. Tja... Wat zou er mis kunnen gaan?

Hans de Zwart is directeur van Bits of Freedom en komt op voor digitale burgerrechten.

Reacties (12)

U hebt javascript nodig om een reactie achter te laten.
Plaats een reactie Nog 600 tekens
  • Hazlo -
    Etnisch waarnemen, profileren en discrimineren zijn even menselijke zaken als ademen en eten, daar is de mens voor gemaakt, doet vrijwel iedereen en is heel normaal. Echter de de z.g. Politiekcorrecte ,,gutmensen,, [die zelf niets anders doen dan haatzaaien en demoniseren] proberen ons krampachtig wijs te maken dat deze eigenschappen heel slecht zijn en wij alles en iedereen gelijk moeten behandelen en alles normaal moeten vinden wat tegennatuurlijk is. Beste mensen er is niets mis mee om op basis van huidskleur, religie of afkomst je conclusies te trekken, het kan je veel ellende besparen!
  • ruud volkskrant -
    "Na kritiek hierover in de media legde Facebook heel snel uit dat ze geen van hun gebruikers als zwart bestempelen."....Dit klinkt behoorlijk rascistisch lijkt me, alsof zwart zijn een enge ziekte is.
  • CorArnhem -
    Inderdaad, het gratis Facebook is een marketing tool. Een hele krachtige want de gebruikers zelf zorgen voor de gedetailleerde profilering. En het wordt mondiaal, massaal bijgewerkt voor de commercie. Slim, slimmer, Facebook. Dom, dommer, facebookgebruikers?
  • Hans de Zwart -
    Er zijn twee problemen die ik in deze opinie wilde aankaarten. De eerste is dat hoewel klantsegmentatie uiteraard prima is, je toch vraagtekens kunt plaatsen bij een praktijk waarin je dat doet op basis van iets wat als een proxy voor etniciteit dient (wanneer wordt het discriminatie?). Het tweede punt is nog belangrijker en wordt in de meeste reacties onder deze opinie compleet gemist. Het is heel zorgelijk (en eigenlijk absurd) dat er een commercieel bedrijf is dat van 1.6 miljard gebruikers op geautimatiseerde wijze profileringsdata kan genereren. Hoeveel macht krijgt dat bedrijf daarmee?
  • Arjan53 -
    Als discriminatie technoloog heb ik moeite met het betoog van Hans de Donkergetinte. Mag je onderscheid maken tussen mensen die wel en die niet [financieel] bijdragen aan onze samenleving Mag een arts donker getinte patienten vaker screenen op diabetes en vaatproblemen? Als er in medische zin verschillen zijn tussen rassen mag je dan ook de verschillen in cognitieve vaardigheden benoemen? Als er relatief meer donkergetinte voetballers in een ploeg zijn mag dat? Mag je als samenleving onderscheid maken tussen de autochtone bevolking en kolonialen, die zich hier ongevraagd hebben gevestigd?
  • karel_g_jong -
    De reageerders hieronder hebben kennelijk niet door dat een samenleving alleen alszondanig kan functioneren als er gedeelde normen en waarden zijn. De wereld wordt een stuk enger als we ons niet meer verbonden weten. Volgens Hanah Arendt was deze staat van 'atomisering van het individu' zoals ze het noemde, een van de redenen waarom de Nazi's zoveel draagvlak konden krijgen...
  • Randy -
    Wat zijn computerinfrastructuren anders dan 'externalisaties' van de menselijke geest? Segregeren, is een functie van onze geest. Maar het is een zegen in vermomming, want onze geest probeert het onmogelijke, nl. het onscheidbare te scheiden, en het is juist ons geconditioneerde geloof in gescheidenheid dat ons helpt om ons dat te realiseren. Dus ja, facebook kan zich lenen voor segregatie, ofschoon illusoir, áls je in gescheidenheid gelooft, maar helpt bij integratie, als je dankzij schijnbaar echte gescheidenheid begrijpt dat alles en iedereen ondanks facebook echt met elkaar verbonden is.
  • jan Hage -
    Wat heeft een mens überhaupt op Facebook verloren.....afgezien van zijn "identiteit" dan, want sommigen worden behoorlijk gemangeld middels gebruik van Facebook.
  • Future is back -
    Zelfde argumenten maar nu als conclusie "doelgroepbenadering". Die hele discussie is voornamelijk subjectief zeg maar.......
  • willem van haren -
    Hartgrondig oneens met deze kwalificatie. Iedereen die communiceert zoekt de juiste boodschap voor de juiste doelgroep. Hans de Zwart kiest in dit geval voor de Volkskrant voor zijn boodschap en hoopt dat iemand deze leest en de boodschap meekrijgt. Facebook kiest voor profielen van gebruikers op basis van culturele voorkeuren. Als die zouden samenvallen met een etnische afkomst (wat natuurlijk al onzin is, wat is een etnische afkomst?) dan wordt dat kennelijk als negatief ervaren. Omroep Max doet hetzelfde toch? die zal ook niet gaan flyeren op Lowlands lijkt me.