Een beetje herverdeling van voedsel moet toch mogelijk zijn?
© Bas van der Schot

Een beetje herverdeling van voedsel moet toch mogelijk zijn?

Geachte redactie

De ingezonden brieven van zaterdag 22 juli 2017.

Brief van de dag: een beetje herverdeling zou toch mogelijk moeten zijn

Ik ben in Nederland en bezoek enige Afrika- en andere festivals. Waar voorheen nog vele ngo's of stichtingen hun goede doel of eerlijke producten aan de man (m/v) brachten, staan nu de festivalterreinen vol foodtrucks en andere eetstalletjes. Sterker, ze hebben hun eigen festivals.

Bij slecht weer zap ik op de Nederlandse televisie. Ik heb het nooit bijgehouden maar het lijkt er echt op dat hele zenders momenteel vol culinaire programma's zitten. In de stad zijn er voedselspeciaalzaken bijgekomen en het aanbod van speciaalbieren in de cafés is enorm. Food en drinks (zeg nooit meer voedsel en drank!) zijn belangrijker dan ooit, maar zelden om de honger te stillen.

In Kinshasa doe ik mijn boodschappen bij stalletjes langs de straat. Het is niet erg duur maar de keuze is beperkt: sardientjes in blik, poedermelk, thee, suiker, wit brood, gedroogde vis, verlepte komkommers en tomaten, verse blaadjes. In de supermarkt van de wijk is de keuze ruimer maar de prijzen zijn dat eveneens. Een stukje kaas, een potje oploskoffie, een fles wasmiddel, een pak closetpapier, een pond 'verse' groente (uit Zuid-Afrika): het kost allemaal zo'n 10 dollar.

In de rest van Congo kan de dorpeling slechts kiezen tussen chikwange (maniok) met of zonder pondo (groene blaadjes). Als het meezit, kan hij wat stukjes gedroogde vis erbij kopen. In het woud is af en toe bushmeat beschikbaar. Dat zijn de dagen van gastronomisch geluk. Dan is het feest.

In Congo zijn 2 miljoen kinderen ernstig ondervoed. In totaal leven begin 2017 in Afrika 22 miljoen kinderen met chronische honger. Vooral in conflictgebieden: Noordoost-Nigeria, Somalië, Zuid-Soedan. Ze hebben niets te eten, zijn ziek, zijn meestal gevlucht en kunnen niet meer naar school. Over de hele wereld zijn zo'n 1 miljard mensen ondervoed en eveneens 1 miljard mensen overvoed. Onze verfooding en hun ontfooding. Dat moet toch anders kunnen.

Ik weet heus wel dat we niet zomaar ons overtollige voedsel naar de armere streken kunnen sturen. Ik snap dat in oorlogsgebieden voedselschaarste ontstaat. Ik misgun ook niemand in Nederland zijn lekkere hapjes en drankjes. Maar al die overvloed, al die keuze, al die opdringerige reclame! Een beetje herverdeling moet toch mogelijk zijn?

Mart Hovens, Kinshasa/Nijmegen

Stuitende arrogantie

In hun vrije tijd zijn ze doorgaans gewoon te moe om ook nog eens aan een 'echte' sport te gaan doen

Zelden zoveel verontwaardiging, zelfs boosheid, gevoeld als bij het lezen van de ingezonden brief van meneer Vollebergh (Volkskrant, 17 juli). Wat een stuitende arrogantie en minachting om zo te schrijven én te oordelen over mensen die werken in zware beroepen. Die mensen zouden namelijk doorgaans een tegengesteld leven leiden als dat van een topsporter, want ze zijn te stijf, hebben vaak overgewicht, zijn vaak roker en lusten wel een biertje. Ik wil hem graag wat nader informeren en vertellen over de topsport die met name mijn collega's verzorgenden elke dag weer beoefenen met het doen van hun werk en waar ik mijn petje voor afneem. In hun vrije tijd zijn ze doorgaans gewoon te moe om ook nog eens aan een 'echte' sport te gaan doen. Mij dunkt dat zij, meer dan goed voor hen is, fysiek getraind zijn. Meer dan eens hoor ik hen zich afvragen hoe in 's hemelsnaam tot 68 jaar door te werken in deze professie. Maar misschien wil Vollebergh eens een dagje mee op pad met een van hen?

C. Snijckers, wijkverpleegkundige, Maastricht

Ik ga het zeker niet redden

Graag wil ik reageren op de Brief van de Dag van meneer Vollebergh. Ik ben 61 jaar, werk als senior cliëntbegeleider 45jaar bij een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Ik heb een contract voor 90 procent, werk ook in de weekenden en ik heb slaapdiensten. Daarnaast ga ik 3 à 4 keer per week hardlopen en fiets ik naar mijn werk. Noem mij gerust een bezige bij. Ik ben dus fysiek getraind maar desondanks lukt het me vaak niet meer om te doen wat ik vroeger deed op mijn werk. Vooral geestelijk vind ik het zwaar. Ik ben vergeetachtig en vind het moeilijk om nieuwe dingen onder de knie te krijgen, vooral op de computer. Ik ga het zeker niet redden tot mijn pensioengerechtigde leeftijd (51 dienstjaren). Het gaat echt niet alleen om fit zijn, hoewel dit wel een voordeel is, het gaat ook om de mentale kracht. Daarom neem ik volgend jaar november mijn ontslag.

Carla Timmermans, Echt

Overstappen

Sinds de intrede van het neoliberale denken zijn nutsbedrijven overgeleverd aan grootgraaiers

Dat er mensen zijn die níet elk jaar uitzoeken waarmee welke aanbieder van energie (Volkskrant, 18 juli) nu weer aan het stunten slaat, heeft een reden die marketeers niet kúnnen bedenken: de 'veelal ouderen' die niet meedoen aan de jaarlijkse overstapgekte, laten dat niet omdat zij te dom of te rijk zijn, of omdat ze de digitale wereld niet begrijpen, maar omdat ze wél nadenken en beseffen dat (hun) tijd eindig is, en niet te koop. Dus besteden zij die kostbare tijd naast de bekende 60plus-combinatie werken & sporten & studeren & mantelzorgen & oppassen liever aan het eropuit gaan op tweedehandsfietsen, in decennia oude (kwaliteits)regenjassen en met onverslijtbare canvasfietstassen, het herlezen van boeken, het draaien van oude lp's, het op stap gaan met het openbaar vervoer (koffie & brood mee) en museumkaarten, het bakken van koekjes met hun kleinkinderen of het gewoon even niets doen, dan elk jaar in de fuiken van de tijdrovende marktwerking zwemmen. Daarnaast is het een principekwestie principes kosten geld, maar geven onbetaalbare vrijheid. Sinds de intrede van het neoliberale denken zijn nutsbedrijven overgeleverd aan grootgraaiers die, zoals bijvoorbeeld in de zorg, elk jaar miljoenen weggooien aan reclames die moeten verleiden tot overstappen, terwijl dat geld (ons geld, uw geld, premiegeld) bedoeld is voor zorgverlening. De vorm groeit, de inhoud neemt af. Verspilling, dáár distantiëren ouderen zich van!

Mariska Jansen, Franeker

Bevolkingsexplosie

Derk Jan Eppink slaat de spijker op zijn kop in zijn bijdrage van 19 juli. Het verbaast mij hogelijk dat de Verenigde Naties maar ook Europa ons nu al proberen klaar te stomen door met rapporten te komen waarin migratie onvermijdelijk wordt genoemd. Maar waarom, zou het niet in de eerste plaats een taak voor de VN zijn om te zorgen dat die hele bevolkingsexplosie niet plaatsvindt? Maar dan schoppen we pas echt tegen heilige huisjes. Laten we beginnen met het uitdelen van condooms, en een minder rigide opstelling van de kerk. Voorlichting geven en medische ondersteuning, een mooie taak voor de vele ngo's die we op deze wereld hebben. Maar die lijken zich vooral druk te maken om migranten af te zetten in Europese havens.

Peter Klugt, Leerdam

Verbied de racefiets

De meest simpele oplossing om de steeds vaker voorkomende ongelukken met racefietsers te voorkomen (Volkskrant, 20 juli) is racefietsen op de openbare weg te verbieden. Je mag toch ook niet met een raceauto op de openbare weg? Als je dan toch zo graag wil racefietsen zou dit op speciaal hiervoor aangelegde banen moeten gebeuren. Is ook goed voor de werkgelegenheid! Ook zou er een maximumsnelheid van 20 km/uur op fietspaden moeten gelden. Ik denk dat het aantal akelige ongelukken door deze maatregelen drastisch zal dalen.

Willem Timmer, Breda

Ook zou er een maximumsnelheid van 20 km/uur op fietspaden moeten gelden. Ik denk dat het aantal akelige ongelukken door deze maatregelen drastisch zal dalen

Hoort overwerk erbij?

Volgens arbeidseconoom Bas van der Klaauw hoort overwerk vanaf een bepaald functieniveau er gewoon bij (Volkskrant, 19 juli). TNO-onderzoeker Wendela Hooftman meldde bovendien dat werknemers vaak uit eigen beweging overwerken. Het artikel besluit met de dramatische gezondheidsrisico's van overwerken. Overwerk is dus een fait accompli, de overwerker is dader en slachtoffer tegelijk. Jezelf vrijwillig laten uitbuiten, hoe hebben we het zover kunnen laten komen? Waar we vroeger moesten van een baas, vertelt de manager ons nu dat we alles kunnen, als we maar willen. Dit positief klinkende 'kunnen' schroeft het productieniveau namelijk veel effectiever omhoog dan het negatief klinkende 'moeten'. Woorden zijn belangrijk. Ze bieden vaak zicht op de achterliggende ideologie. De overheersende ideologie van vandaag is dat iedereen het in het leven kan (en dus ook moet) maken, en dat iedereen zelf verantwoordelijk is voor zijn slagen of falen. Iedere maatschappij krijgt de mensen die ze verdient. Wij zijn op weg naar een maatschappij bevolkt door twee soorten mensen: managers en werknemers met een werkgerelateerde depressie.

Pieter Barnhoorn, huisarts, Leiden

Grunbot

Duco de Klonia (Volkskrant, 20 juli) begreep de Voetnoot van Arnon Grunberg (Volkskrant, 19 juli) niet. Ik ook niet, maar ik mijd de kwalificatie 'elitair'. Volgens mij was het het eerste schrijfproduct van Grunbot. Laten we er maar voorzichtig aan gaan wennen.

R. Smit, Den Helder

Hun hebben

Het is dus juist slim van kinderen dat ze dit onderscheid kunnen maken en 'hun' zeggen als onderwerp

Uit een onderzoek van de Radboud Universiteit blijkt duidelijk dat kinderen een natuurlijke voorkeur hebben om 'hun' als onderwerp te gebruiken, 'hun waren de beste'. Wie is geleerd dat je hier 'zij' moet zeggen, doet dit pijn aan de oren, maar toch is het begrijpelijk en natuurlijk dat steeds meer mensen het wel zo zeggen. Kinderen gebruiken het steevast ook omdat ze weten dat 'hun' alleen betrekking heeft op levende wezens en 'zij' ook op dingen kan slaan. Het is dus juist slim van kinderen dat ze dit onderscheid kunnen maken en 'hun' zeggen als onderwerp. Ik weet nog goed van mijn eigen kinderen hoe zij al vanaf ze konden praten de natuurlijke neiging hadden om 'hun' als onderwerp te gebruiken, maar dat heb ik ze subiet afgeleerd, wat ook prima lukte. Ik heb daar geen spijt van, want het wordt nog steeds gezien als een ernstige taalfout die Van Dale omschrijft als 'volkstaal'. Maar nu realiseer ik me dat ik toch een kunstmatige taalnorm heb doorgegeven en vind ik dat 'hun hebben' niet meer zou moeten worden afgekeurd, en in ieder geval een aanvaardbare plek mag krijgen naast het kunstmatige, aangeleerde 'zij hebben'.

DirkJan Vos, Amsterdam

Doodzonde

Uiteraard was kunstenaar Bas van Wieringen (Volkskrant, 19 juli) er niet blij mee. Zijn schilderij Portrait of the Nail behind the Canvas was aangetast door een fanatieke conciërge van museum De Hallen. De beste man had de betonspijker, die bewust zichtbaar was gelaten in het verder geheel wit geschilderde doek, als oneffenheid aangezien en overgeschilderd. Een doodzonde in de doorgaans hautaine kunstwereld. Een wereld waarin de naam van de kunstenaar meestal zorgt voor opstuwende bedragen en bijbehorende status en waar elitaire handel hoogtij viert. Kunst is op deze manier niet (meer) van en voor iedereen. Elk mens heeft echter recht op kunst. Wat zou het mooi zijn als er een museum zou bestaan dat voor iedereen vrij toegankelijk is, waar iedereen kan participeren en zich kunstenaar kan en mag voelen. Waar bij elk schilderij of beeld potten verf en diverse andere benodigdheden staan en waar men naar eigen inzicht kan werken aan nieuwe kunst, die tegelijkertijd geëxposeerd wordt! Dit concept biedt kansen voor veel liefhebbers en slaat de toepasselijke 'educatieve spijker' ook nog eens van twee kanten op de kop. Gelukkig kon Van Wieringen het zelf al goed relativeren en gaf hij een voorzet voor mijn concept: 'Het kunstwerk gaat verder, dit is een volgende fase.' Idee?

Pascal Cuijpers, Docent beeldende vorming VO, Herten

Sorry

Sorry dat ik zo'n cultuurbarbaar lijk. Maar, zoals mijn oude vader al zei: 'Er is een hoop aanstelleritus in de wereld.'

Sorry dat ik even cynisch moest lachen bij het drie pagina's grote artikel over een overgeschilderde betonspijker. IEDEREEN WAS IN SHOCK! Sorry dat ik onmiddellijk moest denken aan het verhaal dat ik net mijn kleindochter had voorgelezen over 'De nieuwe kleren van de keizer'. Sorry dat toch het idee blijft hangen van een publiciteitsstunt voor museum en/of kunstenaar. Sorry dat ik heel goed begrijp dat 'gewone werklui' een prop papier weggooien, een vlek op de muur overschilderen of niet doorhebben dat de ene veeg duivenpoep is en de andere kunst. Sorry dat ik zo'n cultuurbarbaar lijk. Maar, zoals mijn oude vader al zei: 'Er is een hoop aanstelleritus in de wereld.'

Peter Visser, Uffelte

Kunstenaarsvrouw

In het stuk 'Blinde vlek' staat dat de kunstenaar Bas van Wieringen een liefhebber is van betonspijkers. Hij hengst ze in de muur om schilderijen van hem, of zijn vrouw aan op te hangen. Dit lijkt me niet zo fijn voor zijn vrouw.

Julius Augspurger, Dordrecht

Weg met die clips

Ooit deed ik ook stoer en stapte op een moderne racefiets, mét (zoals vanzelfsprekend) sportieve pedaalclips. Algauw raakte ik (na wat valpartijen) ervan overtuigd, dat die clips mij in de weg zaten. Sinds ik deze clips heb vervangen door gewone (weliswaar aangepaste) pedalen, ben ik niet meer van mijn fiets gedonderd. Bij een dreigende valpartij heb ik nu sneller mijn voeten aan de grond, krijg daarbij weer controle over mijn eigen lichaam omdat ik nu niet meer met mijn schoenen aan de pedaalclips blijf haken.

George de Haan (72), Lunteren

Frankrijk

Dat impliceert dat Air France zich de veel modernere aanpak van de KLM eigen zal moeten maken

In het artikel 'Memo: het botert niet tussen KLM en Air France' (Volkskrant, 19juli) staat onbedoeld ook al hoe deze moeizame fusie zal eindigen. Een KLM-manager in Frankrijk: 'Frankrijk is een soort Griekenland, maar dan groter. De Franse economie is een tijdbom en Air France is een tijdbommetje.' Hij heeft helemaal gelijk. En de Franse staat en Air France zullen de komende vijf jaar geconfronteerd worden met de financiële gevolgen van een bedrijfsvoering die nog uit de vorige eeuw stamt. Ze krijgen daarbij maar één keuze: of je rigoureus aanpassen aan de moderne wereld of ten onder gaan. Dat impliceert dat Air France zich de veel modernere aanpak van de KLM eigen zal moeten maken, zodat de kans ontstaat dat de fusie alsnog voor beide partijen een groot succes zal worden.

Jan Tolsma, Nice

Schandelijk rijgedrag auto's

Ik ben een fietser van 66 jaar. Zit regelmatig op de racefiets maar ook op de stadsfiets om bijvoorbeeld een rondje met mijn vrouw te maken. Wat mij opvalt, is het rijgedrag van automobilisten bij het inhalen of tegemoetkomen van de fietser. Geen gas terugnemen, amper uitwijken zodat ze je rakelings met grote snelheid passeren. Dit is bedreigend! Afgelopen maanden heb ik een paar keer in Spanje gefietst en daar gezien hoe het ook kan: keurig! Het schijnt dat auto's daar een verplichte afstand van anderhalve meter moeten houden bij het passeren van een fietser en daar wordt goed op gecontroleerd. Ik heb het hier met verschillende mensen over gehad en die denken er ook zo over: het rijgedrag van de Nederlandse automobilist is schandalig. Wat mij ook opvalt, is dat je dit rijgedrag ook ziet bij lesauto's. Het wordt ze blijkbaar zo geleerd. Ik weet dat de Nederlandse (race)fietser ook niet brandschoon is maar toch... Kunnen we dit bespreekbaar maken?

Rinus van Oudenaarde, Sevenum